ترامپ از انتقاد ونس درباره جنگ ایران پس از انتخابات میان دورهای بهشدت ناراضی شده / ترامپ در گفتوگو با دستیاران خود گلایه کرده که ونس باید بر این نکته تأکید میکرد که رئیسجمهور در تصمیم خود برای ورود به جنگ با ایران، تصمیم درستی گرفته / او در گفتوگوهای خصوصی از روبیو تمجید کرده و گفته «او میتواند نامزد قدرتمندی برای ریاستجمهوری باشد»
ساعت 24 - در ابتدا به نظر میرسید دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از تحلیل جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، پس از انتخابات میاندورهای که در آن جنگ ایران را عامل شکست سنگین جمهوریخواهان دانسته بود، چندان ناراحت نشده است.
نیویورکتایمز نوشت: در ابتدا به نظر میرسید دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از تحلیل جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، پس از انتخابات میاندورهای که در آن جنگ ایران را عامل شکست سنگین جمهوریخواهان دانسته بود، چندان ناراحت نشده است.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: ترامپ پس از آنکه ونس مطلبی طولانی در شبکههای اجتماعی منتشر کرد و در آن، علاوه بر مقصر دانستن جنگ ایران، بخش زیادی از نحوه اطلاعرسانی و پیامرسانی دولت پیش از انتخابات را نیز مورد انتقاد قرار داد، به خبرنگاران گفت: «فکر میکنم این حرف تا حد زیادی درست است.»
اما طی دو هفته گذشته، ترامپ بهطور فزایندهای از نحوه صورتبندی تحلیل معاونش درباره دلایل شکست ناراضی شده است. به گفته افرادی که از اظهارات رئیسجمهور اطلاع دارند، ترامپ در گفتوگو با دستیاران و متحدانش گلایه کرده که ونس باید بر این نکته تأکید میکرد که رئیسجمهور در تصمیم خود برای ورود به جنگ با ایران، تصمیم درستی گرفته است.
همزمان، ترامپ در گفتوگوهای خصوصی همچنان از مارکو روبیو، وزیر خارجه خود، تمجید کرده و گفته است که او میتواند نامزد قدرتمندی برای ریاستجمهوری باشد. این موضوع را افرادی مطرح کردهاند که به دلیل صحبت درباره گفتوگوهای پشت درهای بسته، نخواستهاند نامشان فاش شود.
متحدان ترامپ به این نکته اشاره کردهاند که روبیو بارها گفته است تصمیم رئیسجمهور برای حمله به ایران، اقدامی ضروری برای امنیت ملی آمریکا بوده است.
ترامپ در اظهارات علنی خود نیز بهطور ضمنی از ناراحتیاش نسبت به ونس سخن گفته است. او اوایل همین ماه اظهار داشت که معاون رئیسجمهور باید «یک جمله دیگر هم میگفت».
ترامپ در توضیح اینکه چه چیزی در تحلیل ونس کم بوده است، گفت: «اگر دوباره مجبور بودید این کار را انجام دهید، باز هم آن را انجام میدادید؟ پاسخ بله است.»
این تنش در مقطع حساسی برای ونس رخ میدهد؛ چراکه او در حال بررسی نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۸ است؛ انتخاباتی که حمایت ترامپ میتواند نقشی تعیینکننده در توانایی او برای کسب نامزدی حزب جمهوریخواه داشته باشد.
اظهارات مثبت رئیسجمهور درباره روبیو، تازهترین نمونه از ارزیابی ترامپ درباره نقاط قوت این دو نفر است؛ آن هم در شرایطی که موضوع جانشینی او اهمیت و فوریت بیشتری پیدا کرده است.
کاخ سفید به درخواست اظهارنظر درباره این موضوع پاسخ نداد. دفتر ونس نیز از اظهارنظر خودداری کرد و خبرنگاران را به مصاحبههای اخیر معاون رئیسجمهور ارجاع داد.
ونس این هفته در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز، در پاسخ به پرسشی درباره تحلیلش پس از انتخابات و اینکه آیا میان مواضع او و رئیسجمهور اختلافی وجود دارد، گفت: «فکر میکنم هیچ اختلافی میان رئیسجمهور و هیچیک از اعضای ارشد دولت وجود ندارد.»
ونس روز چهارشنبه حضور برنامهریزیشده خود در نشست «دیلبوک» نیویورکتایمز را لغو کرد و دلیل آن را برگزاری جلساتی در واشنگتن برای رسیدگی به اختلالهای اخیر در خدمات فناوری اعلام کرد.
از زمانی که ترامپ ونس را بهعنوان معاون خود در کارزار انتخاباتی دوره دوم ریاستجمهوری برگزید، بسیاری از جمهوریخواهان تصور میکردند که او، سناتور سابق ایالت اوهایو، نامزد پیشتاز حزب برای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ خواهد بود.
اما ترامپ در طول دوران ریاستجمهوری خود، چه در اظهارات علنی و چه در محافل خصوصی، بارها درباره معاونش مواضع متفاوتی اتخاذ کرده است. ونس نیز میگوید هنوز تصمیم نگرفته است که نامزد ریاستجمهوری شود یا خیر.
او در گفتوگو با فاکسنیوز گفت: «هنوز تصمیمی نگرفتهام. سال آینده درباره آن تصمیم خواهیم گرفت.»
متحدان ونس که آنها نیز به دلیل صحبت درباره گفتوگوهای خصوصی نخواستند نامشان فاش شود، میگویند او واقعاً درباره آینده سیاسی خود مردد است.
آنها به خانواده جوان ونس اشاره میکنند؛ چهارمین فرزند او در ماه ژوئیه متولد شد و این موضوع میتواند یکی از دلایلی باشد که او را از ورود به رقابت ریاستجمهوری ۲۰۲۸ منصرف کند.
آنها همچنین به علاقه شدید او به تحلیلهای سیاسی و دادهها اشاره میکنند و میگویند اگر ونس به این نتیجه برسد که شانسی برای پیروزی ندارد، ممکن است از حضور در این رقابت صرفنظر کند.
پیامدهای جنگ با ایران و مخالفت افکار عمومی آمریکا با آن نیز میتواند عامل مهمی در تصمیم ونس باشد.
برخی از متحدان او میگویند اگر رئیسجمهور تصمیم بگیرد عملیات نظامی گسترده علیه ایران را از سر بگیرد، شانس ونس برای نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری بهشدت کاهش خواهد یافت.
معاون رئیسجمهور که در سال ۲۰۲۳، هنگام حمایت از ترامپ، گفته بود اجازه نخواهد داد آمریکا وارد جنگهای جدید شود، در داخل دولت بهصورت خصوصی درباره این درگیری ابراز تردید کرده بود.
اما پس از شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای این ماه، او بهصورت علنی موضع گرفت و با صراحت، دلایل شکست حزب را تشریح کرد.
ونس یک روز پس از انتخابات در مطلبی طولانی در شبکههای اجتماعی نوشت: «دلیل شکست ما، جنگ است.»
او همچنین تأکید کرد که خود ترامپ نیز چنین چیزی گفته است؛ هرچند رئیسجمهور دلایل مختلفی را برای شکست جمهوریخواهان مطرح کرده و مهمترین آنها را این دانسته که خودش در فهرست نامزدهای انتخابات حضور نداشته است.
به نظر میرسید ونس با این اقدام تلاش میکند بدون انتقاد مستقیم از رئیسجمهور، خود را از سیاست دولت در قبال جنگ جدا کند.
اما ترامپ اندکی بعد اعلام کرد که معاونش را از مشارکت در مذاکرات صلح با ایران کنار میگذارد؛ مذاکراتی که ونس اندکی پیش از انتخابات تلاشهای خود برای پیشبرد آن را افزایش داده بود.
ترامپ گفت میخواهد ونس بر بررسی ادعاهای مربوط به تقلب در حوزههای انتخاباتی تحت مدیریت دموکراتها تمرکز کند.
آلیسا فرح گریفین، که در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ در کاخ سفید کار میکرد و اکنون یکی از مجریان برنامه «The View» است، گفت اظهارنظر ونس او را به یاد جملهای انداخت که کامالا هریس، معاون وقت رئیسجمهور، در جریان کارزار انتخاباتی ۲۰۲۴ در برنامه شبکه ایبیسی بیان کرد.
در آن زمان، وقتی از هریس پرسیده شد که آیا در عملکرد جو بایدن، رئیسجمهور وقت آمریکا، کاری وجود داشته که او متفاوت انجام میداد، پاسخ داد: «چیزی به ذهنم نمیرسد.»
گریفین گفت: «جیدی ونس در موقعیتی غیرممکن قرار دارد؛ موقعیتی که هر معاون رئیسجمهور در دولت ترامپ دیر یا زود ناگزیر با آن روبهرو میشود. او نمیتواند هیچ فاصله یا اختلافی میان خود و رئیسجمهور ایجاد کند.»
او افزود اظهارنظر این هفته ونس درباره نبود اختلاف با رئیسجمهور، «شاید در همان لحظه بیاهمیت به نظر رسیده باشد، اما در تبلیغات انتخاباتی آینده علیه او استفاده خواهد شد.»
متحدان ونس میگویند نامزد بعدی جمهوریخواهان برای ریاستجمهوری باید در یک رقابت مقدماتی واقعی انتخاب شود، نه اینکه نامزدی او از پیش قطعی و تضمینشده باشد.
آنها برای اثبات این دیدگاه به شکست کامالا هریس در انتخابات ۲۰۲۴ اشاره میکنند. هریس پس از کنارهگیری جو بایدن از رقابت، بهسرعت نامزدی حزب دموکرات را به دست آورد؛ هرچند برخی دموکراتها خواستار برگزاری روند رسمیتر و رقابتیتری برای انتخاب نامزد حزب بودند.
با این حال، به گفته استراتژیستهای سیاسی، ونس ممکن است در نهایت خود را در موقعیتی مشابه هریس بیابد؛ کسی که بسیاری از رأیدهندگان او را ادامهدهنده راه بایدن میدانستند.
هریس حتی زمانی که در محافل خصوصی نگرانیهایی درباره نحوه مدیریت جنگ اسرائیل و حماس از سوی بایدن ابراز میکرد، نتوانست راهی برای جدا کردن خود از رئیسجمهور نامحبوب پیدا کند.
راب فلاهرتی، استراتژیست دموکرات و معاون سابق مدیر کارزار انتخاباتی هریس، گفت: «واقعاً سخت است که کسی بتواند مرا وادار کند برای جیدی ونس احساس همدردی کنم، چون او خودش را در این موقعیت قرار داده است. اما در عین حال باید شرایط دشوارش را هم درک کرد؛ او گرفتار شده است. وقتی معاون رئیسجمهور هستید، راه گریزی ندارید. در مورد هریس نیز کار زیادی نمیشد انجام داد تا بتواند خود را از بایدن جدا کند.»
ونس اکنون باید هنگام ارزیابی آینده حزب جمهوریخواه و تعیین مسیری که قصد دارد این حزب را در آن هدایت کند، با این وضعیت پیچیده دستوپنجه نرم کند.
مسیر رسیدن ونس به معاونت ریاستجمهوری، از منتقد سرسخت ترامپ بودن تا تبدیل شدن به معاون او، نشان میدهد که او میتواند در جهتگیریهای سیاسی متفاوتی حرکت کند.
ونس در سال ۲۰۱۶ یکی از منتقدان آشکار ترامپ بود و او را «فاقد صلاحیت برای بالاترین مقام کشور» توصیف میکرد.
اما بعدها به حامی ترامپ تبدیل شد و در سال ۲۰۲۲، زمانی که برای کسب کرسی سناتوری ایالت اوهایو نامزد شد، به دنبال جلب حمایت رئیسجمهور سابق رفت. ترامپ از او حمایت کرد و ونس نیز در آن انتخابات پیروز شد.
بسیاری از جمهوریخواهان معتقدند ونس برای پیروزی در انتخابات مقدماتی حزب، به حمایت صریح یا دستکم ضمنی ترامپ نیاز دارد.
با این حال، چنین حمایتی به هیچ وجه تضمینشده نیست. ترامپ همواره از ایجاد رقابت میان دستیاران و مشاورانش لذت برده و مشاوران او میگویند رئیسجمهور عجلهای برای اعلام حمایت از جانشین خود ندارد.
از سوی دیگر، پس از نتایج فاجعهبار جمهوریخواهان در انتخابات این ماه ــ انتخاباتی که در آن دموکراتها بزرگترین پیروزی میاندورهای هر یک از دو حزب از زمان انتخابات پس از رسوایی واترگیت را به دست آوردند ــ دیگر جمهوریخواهان نیز فرصت را برای ورود به رقابت مناسب میبینند.
سناتور تد کروز از تگزاس و ران دیسانتیس، فرماندار فلوریدا، از جمله جمهوریخواهانی هستند که احتمال نامزدی خود را بررسی میکنند.
و البته مارکو روبیو نیز مطرح است.
روبیو گفته است از ونس حمایت خواهد کرد و گزارشها درباره احتمال خروجش از دولت برای نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری را رد کرده است.
با این حال، برخی از متحدان روبیو گفتهاند اگر ترامپ او را به این کار تشویق کند، ممکن است وارد رقابت شود؛ موضوعی که با توجه به تمجیدهای مکرر ترامپ از وزیر خارجهاش، چندان دور از انتظار نیست.
ترامپ روز سهشنبه در جریان اجلاس آسهآن در مانیل، درباره روبیو گفت: «مارکو چقدر محبوب شده، نه؟ آیا مارکو کارش را عالی انجام میدهد؟ او فوقالعاده بوده است.»
در حالی که ونس، مطابق رویه معمول معاونان رئیسجمهور هنگام سفر خارجی رئیسجمهور، در آمریکا مانده است، روبیو نقش برجستهای در سفر خارجی ترامپ ایفا میکند.
روبیو روز سهشنبه درباره نگرانیهای عمومی در مورد اختلالهای متعدد در خدمات فناوری آمریکا صحبت کرد و تلاش کرد به مردم اطمینان دهد که هیچ مدرکی مبنی بر وقوع حملات سایبری وجود ندارد.
بهویژه، دفاع روبیو از جنگ ایران برای او نزد رئیسجمهور اعتبار و محبوبیت به همراه داشته است.
روبیو در مصاحبهای اخیر با نیویورکتایمز گفت ترامپ «شایسته قدردانی فراوانی» به دلیل صدور مجوز حملات علیه ایران است.
او افزود: «در نهایت، بهای رهبری همین است؛ آمادگی برای انجام کارهایی که ممکن است از نظر سیاسی محبوب یا بهصرفه نباشند، اما برای کشور شما و آینده بلندمدت آن ضروری هستند.»
رویکردهای متفاوت روبیو و ونس، بازتابدهنده بحث گستردهتری در حزب جمهوریخواه است: آیا نامزد بعدی این حزب برای ریاستجمهوری باید خود را با میراث سیاسی ترامپ همسو کند؟
کریس کریستی، فرماندار سابق جمهوریخواه نیوجرسی که خود نیز احتمال نامزدی دوباره در انتخابات ریاستجمهوری را بررسی میکند، گفت چالشهای پیش روی ونس فراتر از موقعیت خاص او بهعنوان معاون رئیسجمهور است.
او گفت: «فکر نمیکنم هیچکسی که بخشی از دولت دوم ترامپ بوده است، بتواند در پاییز ۲۰۲۸ پیروز انتخابات شود. آنها بهعنوان ادامه چهار سال دیگر از دوران دونالد ترامپ معرفی خواهند شد و چنین چیزی برای مردم آمریکا قابلقبول نخواهد بود.»