کد خبر 85550
تاریخ انتشار: ۱۱ مرداد ۱۳۹۴ - ۱۰:۳۱
تهران: تفاهم ايران و آژانس محرمانه است

ساعت 24-مرد فني و هسته‌اي وين، چهارشنبه اين هفته راهي واشنگتن مي‌شود تا شايد او بتواند گره توافق هسته‌اي در پيچ كنگره را باز كند. يوكيا آمانو، مديركل آژانس بين‌المللي انرژي اتمي، مرد پشت‌پرده «مطالعات ادعايي» (PMD) در مورد برنامه هسته‌اي ايران حالا بايد آنچه بين او و مرد هسته‌اي ايران گذشته را به اعضاي کمیته روابط خارجی سنای آمریکا خبر بدهد. اما حكايت آنجايي پيچيده مي‌شود كه اين تفاهم محرمانه است.

نماينده ايران در آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در اين مورد گفته: «وقتی متون محرمانه ایران و آژانس انرژی اتمی در اختیار دولت آمریکا قرار نگرفته، قطعا نمی‌تواند در اختیار نمایندگان سنا هم قرار بگیرد. آژانس می‌داند که افشاشدن متون محرمانه چه معنایی دارد؛ ایران این موضوع را کاملا برای آژانس روشن کرده است».
٢٣ تيرماه سايه توافق هسته‌اي ايران و اعضاي ١+٥ آن‌قدر بزرگ بود كه توافق ايران و آژانس بين‌المللي انرژي اتمي كمتر ديده شد اما اين توافق فني از نظر اعضاي كنگره آمریکا مخفي نماند.
آنها بيش از دوهفته است كه در حال شنيدن پاسخ‌هاي جان كري، ارنست مونيز و جيك لو، وزراي خارجه، انرژي و خزانه‌داري آمریکا، در مورد توافق هسته‌اي با ايران هستند، اما گويي هنوز قصد راضي‌شدن ندارند. اين‌بار از يوكيا آمانو، رئيس ژاپني آژانس بين‌المللي انرژي اتمي، دعوت كرده‌اند تا به آنها در مورد توافقش با تهران توضيح دهد. آمانو در آخرين دور مذاكرات هسته‌اي در وين، چندين‌بار راهي قصر كوبورگ شده و مذاكراتي طولاني با تيم مذاكره‌كننده ايراني به‌ويژه علي اكبر صالحي، رئيس سازمان انرژي اتمي ايران، داشت. اگرچه او پيش از اين هيچ‌گاه وارد مذاكرات هسته‌اي نشده‌ بود اما اين‌بار در كنار توافق جامع هسته‌اي، به «نقشه راهي» دست يافتند كه قرار است به سؤالات مطرح‌شده در مورد ابعاد احتمالي نظامي برنامه هسته‌اي ايران پاسخ دهد.
آمانو تنها اين ماه مسافر واشنگتن نيست، او اواسط ماه گذشته در سفري يك‌روزه راهي تهران نيز شد و با حسن روحاني و علي شمخاني، رئيس‌جمهوري و دبير شوراي‌عالي امنيت ملي ايران هم گفت‌وگو كرد. بسياري از تحليلگران معتقدند زيربناي آنچه در وين بين آمانو و صالحي گذشت، در تهران و اين ديدارها گذاشته ‌شد.
نگراني تهران از درز اطلاعات
آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در بیانیه‌ای که روز جمعه منتشر کرده، اعلام کرده است که آمانو قرار است درباره نقش آژانس درباره راستی‌آزمایی و نظارت بر اقدامات اتمی ایران در چارچوب توافق جامع اتمی که کمتر از سه هفته پیش میان ایران و گروه ١+٥ به دست آمد، به سناتورها توضیح دهد. اين در حالي است كه پیش‌تر رضا نجفی، سفیر و نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، با ارسال نامه‌ای به مدیرکل آژانس، نسبت به سوءاستفاده احتمالی یا درز اطلاعات از آژانس به بیرون هشدار داده بود، اما برخی از اعضای کنگره آمریکا خواستار کسب اطلاعات علنی بیشتری درباره نقش آژانس برای راستی‌آزمایی تعهدات ایران در توافق اخیر هستند. کنگره قرار است تا ۱۷ سپتامبر (۲۶ شهریور) به این توافق رأی بدهد. اين در حالي است كه توافق هسته‌اي ايران و ١+٥ به صورت قطع‌نامه‌اي در شوراي امنيت سازمان ملل تصويب شده ‌است. اما نهايي‌شدن اين توافق نيازمند سپری‌شدنِ مراتب قانوني آن در كشورهاي عضو هم هست.
به گزارش ایسنا، رضا نجفی، نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، روز گذشته با اشاره به حضور یوکیا آمانو در کمیته روابط خارجی سنای آمریکا و تلاش سناتورها برای آگاهی از متن تفاهم اخیر ایران و آژانس، گفت: «همان‌طور که تاکنون مشخص شده است، متون محرمانه بین ایران و آژانس حتی در اختیار دولت آمریکا هم قرار نگرفته ‌است، بنابراین به‌طور قطع این مسئله نمی‌تواند در اختیار نمایندگان سنا هم قرار بگیرد و ایران این موضوع را به‌طور کامل برای مدیرکل روشن کرده است». البته آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هم اعلام کرده منتشرنکردن ترتیبات پادمانی با کشورها، یک رویه معمول است و ایران هم از این قاعده مستثنا نیست. رويترز درباره اين سفر نوشته: «آمانو باید به یک توازن ظریف بین ارائه داده‌ها درباره برنامه هسته‌ای ایران و پیامدهای مهم سیاسی‌ای که چنان اطلاعاتی می‌تواند داشته باشد، برسد».
اما به نظر نمي‌رسد كه اعضاي كميته روابط خارجي سنا بدون اطلاع از جزئيات اين تفاهم براي حضور آمانو متقاعد شوند. آنها هفته گذشته فشار زيادي به جان كري، وزير خارجه آمریکا، وارد كردند تا از جزئيات اين تفاهم سخن بگويد، اما جان كري پاسخ داد آن تفاهم را نديده است. اصرار نمايندگان بر قانع‌نشدن موجب شد باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا، روز پنجشنبه از مردم بخواهد کنگره این کشور را برای تصویب توافق هسته‌ای با ایران ترغیب‌ کنند. چهارشنبه هفته گذشته كه نمایندگان کنگره آمریکا از جان کری، خواستند درباره توافق ایران و آژانس توضيح دهد، او با تأکید بر اینکه متن توافق آژانس با کشورها محرمانه است و این اطلاعات در دسترس سایر کشورها قرار نخواهد گرفت، گفته بود: «تنها چیزی که ما در دسترس داریم نقشه کاری منتشرشده توسط خود آژانس درباره خواسته‌های این نهاد بین‌المللی است». اما ساعتی پس از آنکه کری، توافق ایران و آژانس را محرمانه دانست، جاش ارنست، سخنگوی کاخ سفید، اعلام کرد متن این توافق در اختیار افراد و نهادهایی که باید مطلع باشند، قرار گرفته است. میچ مک‌کانل، جمهوري‌خواه تندرو، پنجشنبه هفته گذشته با انتقاد شدید از اوباما تأکید کرد این مسئله قابل‌قبول نیست که دولت آمریکا توافق‌نامه‌های بین ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را در اختیار نمایندگان قرار نداده است.
قاعده ميهماني آمانو
رضا نجفی، نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، روز گذشته با بیان اینکه مدیرکل آژانس اختیار دارد که دعوت مجلس یکی از کشورهای عضو را بپذیرد یا نپذیرد، گفت: «با توجه به اینکه آقای آمانو دعوت جمعی از سناتورهای سنای آمریکا را پذیرفته‌اند، به‌طور حتم اگر مجلس کشور دیگری غیر از آمریکا هم از وی دعوت کند، باید چنین دعوتی را بپذیرد». نماینده دائم ایران در آژانس درباره زمان پاسخ ایران به سؤالات آژانس براساس تفاهم اخیر برای حل مسائل گذشته و حال، گفت: «طبق بند ٢ نقشه راه تا ١٥ آگوست (٢٤ مرداد) توضیحاتمان را درباره موضوعاتی که توافق شده می‌دهیم».
اكنون يوكيا آمانو يك‌ پايه متقاعدكردن مخالفان توافق است، او البته در شش سال منصوب‌شدنش به اين سمت، نقش پررنگي در طرح بسياري از ادعاها در مورد برنامه هسته‌اي ايران داشت. ١٢ موردي كه با عنوان مطالعات ادعايي يا ابعاد نظامي احتمالي شناخته مي‌شود- ايران آن‌را با عنوان موارد گذشته و حال معرفي مي‌كند- مواردي است كه در دوران محمد البرادعي، مديركل سابق آژانس به سمت حل‌شدن با ايران مي‌رفت. اما آمانو مديركل فعلي كه بسياري معتقدند گرايش‌هاي آمریکايي بيشتري داشته تمام موارد حل‌شده از پيش بين ايران و آژانس را در فهرستي از نو قرار داد و آن ‌را با عنوان مطالعات ادعايي مطرح كرد. كارشناسان زيادي معتقدند مستندات مطرح‌شده در اين مبحث قلابي و غير‌قابل‌تأييد است اما همان موارد ضعیف و بدون مدرک واقعی، از سال ۲۰۱۱ در گزارش آژانس گنجانده شده است. حال آمانو در شرايطي قرار دارد كه بايد سنگي كه به چاه انداخته را بيرون آورد.
کد خبر 85550

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.