شیرین حسنی‌زاده در مصاحبه‌ای با ایسنا گفت: گرمازدگی زمانی بروز می‌کند که بدن نتواند دمای خود را به‌طور مؤثر کنترل کند. برای جلوگیری از این مشکل، صرفاً نوشیدن آب به‌تنهایی کافی نیست، بلکه رعایت اصولی نظیر تغذیه صحیح، استراحت کافی و انتخاب زمان مناسب برای پیاده‌روی نیز از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

او ادامه داد: در روزهای گرم، افراد زمان زیادی را صرف پیاده‌روی و فعالیت می‌کنند و بدین ترتیب بدن آنها از طریق عرق کردن مقدار زیادی آب و املاحی نظیر سدیم و پتاسیم را از دست می‌دهد. در صورتی که این مواد به‌موقع جایگزین نشوند، احتمال ابتلا به گرمازدگی به‌طور قابل توجهی افزایش خواهد یافت.

عضو هیئت علمی دانشکده تغذیه و علوم‌غذایی تصریح کرد: مصرف میوه‌ها و سبزیجات در این ایام اهمیت ویژه‌ای دارد، چرا که میوه‌هایی مانند هندوانه، طالبی و خربزه بیش از ۹۰ درصد آب دارند. این میوه‌ها علاوه بر آنکه به تأمین آب مورد نیاز بدن کمک می‌کنند، منابع خوبی از پتاسیم، ویتامین C و آنتی‌اکسیدان‌ها نیز هستند؛ این مواد مغذی در تنظیم مایعات و الکترولیت‌های بدن نقش حیاتی دارند و می‌توانند از بروز گرمازدگی پیشگیری کنند.

حسنی‌زاده به ادامه موضوع پرداخت و گفت: سبزیجات مانند خیار، گوجه‌فرنگی و کاهو نیز به خاطر محتوای بالای آب خود می‌توانند در تأمین مایعات مورد نیاز بدن کمک کنند.

او تصریح کرد: نکته کلیدی در مصرف مایعات این است که افراد نباید منتظر احساس تشنگی شوند، زیرا این احساس نشان‌دهنده کم‌آبی بدن است.

تشنگی را معیار قرار ندهید

این کارشناس تغذیه به حقیقتی اشاره کرد: واقعیت این است که نمی‌توان عدد ثابتی برای میزان مصرف آب همه افراد تعیین کرد، چرا که نیاز هر فرد به مایعات بسته به عواملی مثل وزن، سن، شدت فعالیت بدنی، دمای هوا و میزان تعریق متفاوت است. به‌طور کلی، یک فرد بزرگسال به‌طور میانگین روزانه به حدود دو لیتر، معادل هشت لیوان، مایعات نیاز دارد. در روزهای پیاده‌روی اربعین، به‌طور طبیعی این میزان افزایش یافته و ممکن است به بیش از سه لیتر در روز برسد.

حسنی‌زاده توصیه کرد: در طول مسیر، افراد باید هر ۱۵ تا ۲۰ دقیقه چند جرعه آب بنوشند. یکی از اشتباهات رایج این است که افراد تا زمان احساس تشنگی صبر می‌کنند و سپس مقدار زیادی آب می‌نوشند، در حالی که بهترین شیوه مصرف مکرر آب در فواصل زمانی کوتاه است.

او بیان کرد: در میان انواع نوشیدنی‌ها، آب سالم و بهداشتی بهترین گزینه به شمار می‌رود، اما اگر فرد به شدت تعریق کند، آب به‌تنهایی قادر به تأمین نیاز بدن نخواهد بود. در چنین حالتی، به دلیل از دست رفتن املاح، مصرف نوشیدنی‌هایی مانند دوغ پیشنهاد می‌شود. همچنین برخی محلول‌های ORS می‌توانند مفید واقع شوند. در طرف مقابل، نوشابه‌های گازدار و نوشیدنی‌های بسیار شیرین به هیچ عنوان تأمین‌کننده مناسبی برای آب نیستند و ممکن است وضعیت را بدتر کنند.

این استاد دانشگاه درباره چای و قهوه گفت: استفاده متعادل از این نوشیدنی‌ها مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما مصرف بیش از حدشان توصیه نمی‌شود، زیرا به‌دلیل خاصیت ادرارآوری، ممکن است موجب افزایش دفع آب از بدن شوند.

غذاهای سبک؛ بهترین انتخاب برای روزهای گرم

حسنی‌زاده اظهار داشت: یکی از عمده‌ترین اشتباهات تغذیه‌ای در فصول گرم، مصرف غذاهای سنگین و چرب است. غذاهایی نظیر فست‌فودها، انواع سرخ‌کردنی‌ها، خوراک‌های بسیار چرب و غذاهای پرنمک به‌دلیل طولانی‌تر شدن زمان هضم، گزینه‌های مناسبی در این شرایط نیستند.

او افزود: بهترین گزینه‌های غذایی شامل غذاهای سالم و سبک مانند سوپ، خوراک حبوبات، برنج به همراه مقدار متناسبی از مرغ، سالاد و غذاهای مشابه است. توصیه می‌شود سالاد و سبزیجات در کنار وعده‌های غذایی گنجانده شوند. میان‌وعده‌هایی مانند میوه‌های خشک و مغزها نیز مناسب هستند، البته بهتر است مغزها به‌صورت خام مصرف شوند. ماست، به‌ویژه ماست کم‌چرب، می‌تواند انتخاب مطلوبی باشد. توصیه می‌شود وعده‌های غذایی با حجم کمتر اما در دفعات بیشتر تهیه و مصرف شوند.

آسیب‌پذیرترین گروه‌ها در برابر گرمازدگی

این متخصص تغذیه تصریح کرد: سالمندان و کودکان بیش از دیگر گروه‌ها در معرض خطر گرمازدگی هستند، زیرا توانایی جسمی آنها در تنظیم دما کمتر است. در سالمندان، معمولاً حس تشنگی کاهش می‌یابد و حتی در مواقع کم‌آبی بدن ممکن است به‌راستی احساس عطش نکنند. بنابراین، ضروری است که آنها به‌طور منظم آب و مایعات مصرف کنند.

حسنی‌زاده افزود: شرایط برای کودکان نیز مشابه است. آنها غالباً درگیر فعالیت و هیجان هستند و به احساس تشنگی توجه نمی‌کنند. ازاین‌رو، خانواده‌ها باید به‌طور مرتب مایعات در اختیار آنها قرار دهند و همچنین مصرف میوه و سبزیجات را مد نظر داشته باشند.

او ادامه داد: وضعیت بیماران مبتلا به دیابت، بیماری‌های قلبی، کلیوی و ریوی نیز حساس‌تر است. این افراد باید قبل از سفر از پزشک خود در مورد میزان مجاز مصرف مایعات مشاوره بگیرند تا در صورت وجود محدودیت‌ها، مقدار مناسب مصرف مایعات برای آنان تعیین شود. بهتر است این افراد در ساعات اوج گرما پیاده‌روی نکنند و یا مدت زمان آن را به حداقل برسانند و حتماً استراحت‌های مکرر در سایه را در برنامه خود قرار دهند.

رنگ ادرار؛ ساده‌ترین نشانه برای تشخیص کم‌آبی بدن

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان خاطرنشان کرد: یکی از ساده‌ترین روش‌های شناسایی کم‌آبی بدن، توجه به رنگ ادرار است. اگر رنگ ادرار زرد تیره باشد، بیانگر این است که بدن به آب بیشتری نیاز دارد. در این حالت، افراد باید میزان مایعات را به‌قدری ادامه دهند که رنگ ادرار به زرد کم‌رنگ یا نزدیک به بی‌رنگ تغییر کند.

حسنی‌زاده اشاره کرد: در ایام پیاده‌روی اربعین، پیشگیری از گرمازدگی نه‌تنها به مصرف مایعات محدود می‌شود، بلکه شامل مجموعه‌ای از اقدامات نظیر مصرف منظم مایعات، تأمین کافی الکترولیت‌ها، انتخاب غذاهای سبک و سالم، مصرف میوه و سبزیجات تازه و رعایت بهداشت مواد غذایی است که می‌تواند به‌طور قابل توجهی خطر گرمازدگی و عوارض ناشی از آن را کاهش دهد.

انتهای پیام