به نقل از ایسنا، گزارش این وام‌دهنده بین‌المللی نشان می‌دهد که موج گسترده از دست رفتن شغل‌ها به خاطر هوش مصنوعی، به‌جای آنکه ضربه‌ای شدید و یک‌باره بر اقتصادها وارد کند، برای کشورهای نوظهور خطر کمتری به همراه دارد. این گزارش در ادامه تاکید می‌کند اقتصادهای در حال توسعه، در مقایسه با کشورهای ثروتمندتر، هم سود بیشتری از این فناوری نصیبشان می‌شود و هم ترس کمتری از پذیرفتن آن در خود احساس می‌کنند.

ایندرمیت گیل، اقتصاددان ارشد بانک جهانی، در بیانیه‌ای که در کنار انتشار این گزارش منتشر شد، اظهار کرد: «هوش مصنوعی برای اقتصادهای در حال توسعه چیزی شبیه یک راه نجات است؛ پس باید آن را در اختیار بگیرند».

در همین حال، شرکت‌های مختلف در سراسر جهان میلیاردها دلار را برای بهره‌گیری از موج تازه‌ای که هوش مصنوعی نوید می‌دهد کنار گذاشته‌اند و همزمان، دولت‌ها نیز می‌کوشند تضمین کنند که کشورهایشان بتوانند از منافع این فناوری بهره‌مند شوند و تنها تماشاچی تحولات نباشند.

با این وجود، برای بسیاری از شرکت‌ها و دولت‌ها، مانع اصلی آینده از جنس «زیرساخت» خواهد بود؛ یعنی چگونه مراکز داده‌ای ساخته شوند که مصرف انرژی بالایی دارند و مهم‌تر اینکه از کجا انرژی کافی برای پشتیبانی از آن‌ها تامین شود. با این حال، ایندرمیت گیل می‌گوید اقتصادهای نوظهور الزاماً به انبوه منابع یا مدل‌های زبانی بسیار بزرگ و سفارشی وابسته نیستند.

او در این باره توضیح داد: «اقتصادهای در حال توسعه می‌توانند با سازگار کردن ابزارهای کوچک‌تر و کم‌هزینه‌تر هوش مصنوعی با شرایط بومی، خدمات بهتری در حوزه مراقبت‌های پزشکی، آموزش، ارائه خدمات قضایی و همچنین ترویج کشاورزی را برای میلیون‌ها نفر فراهم کنند.»

از نگاه این اقتصاددان، شاید کارکنان حوزه بهداشت بتوانند از هوش مصنوعی برای سریع‌تر کردن روند تشخیص استفاده کنند؛ معلمان نیز قادر باشند برنامه‌های درسی را به شکل مؤثرتری بهبود دهند؛ و کشاورزان، با اتکا به این فناوری، تشخیص دهند چه محصولی و در چه زمانی باید کشت شود.

صندوق بین‌المللی پول نیز اعلام کرده است که در صورت فراهم بودن زمینه‌ها و شرایط مناسب، هوش مصنوعی می‌تواند طی دهه آینده رشد اقتصاد کشورهای جنوب صحرای آفریقا را حدود چهار درصد افزایش دهد.

مشاغل کمتری در معرض خطر هستند، اما احتمال ریسکِ بالا همچنان جدی است

بر اساس نتایج این گزارش، هوش مصنوعی مولد (از نوع تولیدکننده) در عمل سه برابر بیشتر از اینکه مشاغل را در کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط تهدید کند، متوجه شغل‌های کشورهای ثروتمندتر می‌شود. در کشورهایی با درآمد بالا، ۱۴.۲ درصد شغل‌ها در معرض خطر قرار دارند؛ در حالی که در کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط این رقم به ۴.۵ درصد می‌رسد.

همچنین سهم مشاغلی که پیش‌بینی می‌شود از افزایش چشمگیر بهره‌وری سود ببرند، در سطحی نزدیک به هم قرار گرفته است: این سهم در اقتصادهای در حال توسعه ۱۶.۲ درصد و در کشورهای با درآمد بالا ۱۸.۷ درصد اعلام شده است.

طبق همین گزارش، مسئولان و دولت‌ها باید چند اقدام کلیدی را در اولویت بگذارند: نخست، تقویت دسترسی به برق و اینترنت؛ دوم، بالا بردن سطح مهارت‌های دیجیتال در میان نیروی کار و جامعه؛ و سوم، گسترش امکان استفاده از تلفن‌های هوشمند و دیگر دستگاه‌های رایانشی برای اقشار گسترده‌تر.

گزارش بانک جهانی تاکید می‌کند که از دست دادن این فرصت، تا چه حد می‌تواند هزینه‌بار و سنگین باشد.

در گزارش رویترز آمده است که ایندرمیت گیل گفت: «اقتصادهای در حال توسعه امروز، انقلاب صنعتی اول را از دست دادند و دو قرن بعدی را صرف پرداخت هزینه آن کردند. حالا نمی‌توانند این بار دوباره از کنار فرصت رد شوند و از پذیرش آن غافل بمانند.»

شوک‌های پی‌درپی

کشورهای کم‌درآمد در دهه ۲۰۲۰ مجبور شده‌اند با چالش‌های متعدد مقابله کنند و در عین حال زیر فشار مجموعه‌ای از شوک‌های پیاپی قرار گرفته‌اند؛ شوک‌هایی که بانک جهانی اوایل امسال آن‌ها را «دهه از دست‌رفته» برای رشد اقتصادی این کشورها توصیف کرد.

این وام‌دهنده جهانی همچنین پیش‌بینی خود از نرخ رشد جهانی برای سال ۲۰۲۶ را تا پایین‌ترین حد از زمان همه‌گیری کرونا کاهش داده است. دلیل این تعدیل، پیامدهای اقتصادی جنگ علیه ایران دانسته شده که دامنه اثر آن به اقتصاد کشورهای مختلف کشیده شده است. در این میان، شوک‌ها بیشترین آسیب را متوجه کشورهای کم‌درآمد و در حال توسعه کرده و آسیا بیشترین ضربه را از این بحران دریافت کرده است.

گوراو نایار، مدیر تهیه این گزارش، بیان کرد: «هوش مصنوعی یک فرصت کم‌نظیر برای حل مشکلاتی فراهم می‌کند که حتی نسل‌ها هم در برابر راه‌حل‌های آن مقاومت نشان داده‌اند.»

از آن‌سو، برای ۶.۸ میلیارد نفر—یعنی ۸۳ درصد از جمعیت جهان—که در کشورهای کم‌درآمد و در حال توسعه زندگی می‌کنند، ابزارهای هوش مصنوعی باید طوری بومی‌سازی و تطبیق داده شوند که نیازهای واقعی آنان را پوشش دهد.

این گزارش، نمونه‌هایی از کاربرد هوش مصنوعی در حوزه حکمرانی را نیز ارائه می‌کند؛ برای مثال افزایش میزان غربالگری دیابت در بنگلادش یا کاهش هزینه‌ها برای کشاورزان هندی از طریق پیش‌بینی‌های پیشرفته آب‌وهوا. در نهایت، این گزارش تاکید می‌کند که راهکارها باید دقیقاً با شرایط و مردم هر منطقه هماهنگ باشند و صرفاً یک نسخه عمومی و از پیش آماده‌شده برای همه جا ارائه نشود.

برای نمونه، راه‌حل‌های هوش مصنوعی لازم است به شکل تماس‌های صوتی روی تلفن‌های همراه رایج در اختیار افرادی قرار گیرد که نمی‌توانند بخوانند یا به دلیل هزینه‌ها توان خرید تلفن‌های هوشمند را ندارند. همچنین صرفِ وارد کردن یک مدل هوش مصنوعی به یک سیستم، به این معنا نیست که آن مدل لزوماً در سطح محلی به خوبی جواب می‌دهد و کارایی لازم را خواهد داشت.

طبق یک افشاگری، این گزارش با کمک چندین ابزار پیشرفته هوش مصنوعی نوشته شده است؛ ابزارهایی از جمله اوپن‌ای‌آی، دیپ سیک، گوگل و آنتروپیک.

انتهای پیام