بهترین منابعی که در حال حاضر برای کشور در مسیر توسعه ظرفیت تولید برق خورشیدی در دسترس قرار دارد، همان تسهیلات حوزه اشتغال مددجویان است؛ با این حال، متأسفانه این بخش تاکنون بازدهی و عملکرد مطلوبی از خود نشان نداده و لازم است بانک مرکزی در کوتاه‌ترین زمان ممکن، منابع و اعتبارات موردنیاز شبکه بانکی را برای شروع فرآیند پرداخت وام به مددجویان تأمین و تخصیص کند.
بر پایه این گزارش، بهره‌گیری از منابع وام اشتغال برای توسعه مزارع خورشیدی، رویکردی هوشمندانه در گذار از مدل «حمایت‌گری مقطعی» به «توانمندسازی پایدار» به شمار می‌رود. این الگوی سیاستی با اختصاص سهمیه‌ای مشخص برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس، به‌ویژه سهم ۵ کیلوواتی برای هر مددجو، نه‌تنها جایگاه مددجویان نهادهای حمایتی را از دریافت‌کنندگان صرف کمک به مالکان یک دارایی مولد و درآمدزا ارتقا می‌دهد، بلکه با تضمین خرید برق، جریان درآمدی مستمر و قابل اتکایی برای خانواده‌های هدف ایجاد می‌کند؛ نتیجه‌ای که در نهایت به تقویت تاب‌آوری اقتصادی این گروه‌ها می‌انجامد.
این طرح دو‌منظوره، پاسخی راهبردی به دو چالش مهم و کلان کشور است؛ از یک سو، با توزیع ثروت و وارد کردن مستقیم مددجویان به چرخه تولید انرژی، گامی عملی در جهت عدالت اجتماعی و کاهش محرومیت برمی‌دارد و از سوی دیگر، با گسترش ظرفیت‌های تولید پراکنده، در مهار بحران ناترازی برق کشور نقش مؤثری ایفا می‌کند. تبدیل هر مددجو به یک تولیدکننده انرژی، در مقیاس ملی، شبکه‌ای از تولید برق پاک و غیرمتمرکز را شکل می‌دهد که می‌تواند فشار وارد بر شبکه سراسری را در ساعات اوج مصرف به‌طور چشمگیری کاهش دهد.
با وجود اهمیت راهبردی این طرح، عملکرد شبکه بانکی در تخصیص تسهیلات اشتغال مددجویان، به‌ویژه در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر، با تأخیرهای غیرقابل قبول و نوعی سهل‌انگاری همراه بوده است. با سپری شدن ۵ ماه از سال، بخش قابل توجهی از اعتبارات اختصاص‌یافته همچنان بلااستفاده باقی مانده و این ظرفیت بزرگ در انتظار ابلاغ و تأمین منابع از سوی بانک مرکزی است. چنین وضعیتی از وجود شکافی جدی میان سیاست‌گذاری‌های کلان و عملکرد اجرایی بانک مرکزی حکایت دارد؛ شکافی که مستقیماً مانع تحقق اهداف قانونی و نیز توانمندسازی جامعه هدف می‌شود.
از این‌رو، ضروری است بانک مرکزی در اسرع وقت و ضمن ابلاغ سهمیه‌های استانی، اعتبارات لازم شبکه بانکی را برای آغاز فوری فرآیند پرداخت وام‌های خورشیدی به مددجویان تأمین و تخصیص دهد. برای رسیدن به این هدف، نظارت مستقیم و پیگیری جدی دستگاه‌های مسئول از بانک مرکزی جهت برطرف کردن موانع تخصیص اعتبار، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.
شتاب‌بخشی به این روند، نه‌تنها ادای تکلیف قانونی در قبال مددجویان است، بلکه اقدامی زیربنایی و حیاتی برای پایداری شبکه برق کشور نیز محسوب می‌شود؛ تعللی که ادامه یابد، فرصت‌های ارزشمند توسعه را از بین خواهد برد.
بابک رضازاده، نماینده مجلس، با اشاره به ظرفیت تسهیلات اشتغال برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی کوچک، اظهار کرد: یکی از مسیرهای مؤثر برای عبور از حمایت‌های مقطعی و رسیدن به درآمد پایدار، استفاده از منابع وام اشتغال در طرح‌های تولید انرژی خورشیدی است. این رویکرد می‌تواند مددجویان نهادهای حمایتی را از جایگاه دریافت‌کننده صرف کمک، به مالکان یک دارایی مولد و درآمدزا تبدیل کند.
طرح توسعه مزارع خورشیدی به‌عنوان یک راهکار دو‌منظوره، هم‌زمان دو هدف مهم را دنبال می‌کند؛ از یک سو توانمندسازی مددجویان را از طریق اعطای سهامداری در دارایی‌های تولیدی محقق می‌سازد و از سوی دیگر در مسیر رفع بحران ناترازی برق کشور نیز اثرگذار است.
این الگو با تبدیل منابع وام اشتغال به سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های انرژی خورشیدی، مددجویان را از دریافت‌کنندگان صرف مستمری به شرکای اقتصادی پایدار بدل می‌کند. با این حال، با وجود همه مزیت‌های راهبردی این طرح، پروژه یادشده همچنان به دلیل کندی شدید و اهمال‌کاری بانک مرکزی در تأمین منابع، روی زمین مانده است.
وی در پایان گفت: بهترین منابعی که برای کشور در زمینه توسعه توان تولید برق خورشیدی در دسترس است، همان تسهیلات حوزه اشتغال مددجویان است که متأسفانه تاکنون عملکرد قابل قبولی نداشته و لازم است بانک مرکزی هرچه سریع‌تر منابع و اعتبارات موردنیاز شبکه بانکی را برای آغاز فرآیند پرداخت وام به مددجویان تأمین و تخصیص دهد.