روز سهشنبه تعدادی از رسانههای عراقی خبر دادند که او قرار است به تهران سفر کند، هر چند مقامهای رسمی اظهارنظری در این مورد نکردند، اما صبح چهارشنبه وزیر خارجه عراق وارد تهران شد و در نخستین دیدارش با محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران گفتوگو کرد. او همچنین ظهر دیروز به دیدار علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی رفت و عصر با رییسجمهور اسلامی ایران، حسن روحانی دیدار و گفتوگو کرد. در این دیدارها، رییسجمهور بار دیگر بر ضرورت افزایش مناسبات تجاری دو کشور بر 20میلیارد دلار و نیز بر تکمیل پروژه راهآهن شلمچه- بصره تاکید کرد. ظریف و شمخانی نیز در دیدارهایشان با وزیر خارجه عراق از اقدام دستگاه قضایی عراق برای پیگیری پرونده ترور شهید سردار سلیمانی تقدیر کردند.
سفرهای پربار اما کمحاشیه
از زمان سفر مصطفی کاظمی، نخستوزیر عراق به تهران در مرداد ماه سال جاری و دیدارهایش با مقام معظم رهبری و رییسجمهور، این دومین سفر فواد حسین به تهران برای پیگیری دستاوردهای سفر کاظمی و رایزنی در مورد مسائل دوجانبه و منطقهای است. دولت مصطفی کاظمی، بر خلاف دولت پیشین عادل عبدالمهدی، در مواجهه با ایران از اظهارنظرهای هیجانی و ابتکارهای عجیب خودداری میکند. در اظهارات دولتمردان عراقی، هر چند از ضرورت بهبود روابط میان همه طرفها در منطقه صحبت میکنند، اما خبری از پیشنهاد میانجیگری میان تهران و ریاض یا رایزنی برای بازگشت امریکا به برجام نیست. در عوض، دولت کاظمی، برای بهبود عملی روابط، بدون توجه به حاشیههای مرتبط با کشورهای ثالث تلاش میکند. عراق در حال حاضر بزرگترین شریک تجاری خارجی ایران محسوب میشود، اما مناسبات دو کشور با وجود رونق کمسابقه، زیر سایه تحولات امنیتی و تحریمهای امریکا با مشکلاتی مواجه شده است. از جمله بزرگترین مشکلات موجود در روابط دو کشور، انتقال درآمدهای دولت و تجار ایرانی از معامله با شرکای عراقیشان به ایران یا کشورهای دیگر است. تاکنون بارها مقامهای ایرانی و عراقی برای حل این مساله رایزنیهای دوجانبه داشتهاند، اما مشکل اصلی همچنان در ایالات متحده امریکا است، که هر چند معافیتهای تحریمی عراق برای واردات انرژی از سوی امریکا تمدید شده است، اما در بقیه حوزهها مبادلات مالی میان دو کشور همچنان با مشکلات تحمیل شده توسط امریکا مواجه است.
مهرماه سال جاری، فواد حسین با پیامی شفاهی از سوی مصطفی کاظمی، نخستوزیر عراق به تهران آمدهبود. پیامی که به گفته وزارت خارجه عراق، در مورد «تحولات در منطقه، بررسی مهمترین احتمالات مورد انتظار و پیامدهای آن»محتوای آن رسانهای نشد، اما بعد از بازگشت فواد حسین به بغداد، پاسخ آن از سوی نخستوزیر عراق مثبت و سازنده ارزیابی شد. چهار ماه بعد از سفر پیشین، شرایط منطقه تغییر چشمگیری کرده است. بغداد همچنان سرگرم «مذاکرات جامع امنیتی» با امریکا است، مساله ناامنی چه اقدامهای تروریستی و چه حملات گاه و بیگاه به نظامیان و اماکن دیپلماتیک امریکایی در عراق ادامه دارد، مشکلات اقتصادی در عراق نه تنها حل نشده بلکه با استمرار شیوع کرونا عمیقتر هم شدهاند و البته موضوع مبادلات تجاری میان دو کشور به ویژه نحوه بازگرداندن پولهای ایران از عراق، یکی از مهمترین مسائل جاری دوجانبه میان دو کشور است.
در طول چهار سال گذشته، یکی از عمدهترین نگرانیهای دولت عراق تبدیل شدن این کشور به محلی برای نبرد نیابتی و مستقیم میان ایران و امریکا بود. بعد از اعلام پایان خلافت داعش در بخشهایی از خاک عراق، این نگرانیها با افزایش رویاروییهای مستقیم امریکا با نیروهای حشدالشعبی و دوستان ایران در عراق بیشتر شد. ترور شهید سردار قاسم سلیمانی در فرودگاه بغداد، عملا کار را تا پای جنگ میان تهران و واشنگتن در خاک عراق کشاند، هرچند ایران بعد از موشکباران محل استقرار نظامیان امریکایی در پایگاه عینالاسد در واکنش به ترور فرمانده نظامیاش، اعلام کرد که بخش نظامی اقدام متقابلش پایان یافته است.
به نوشته خبرگزاری ایرنا، سفر فواد حسین، درست یک روز بعد از پایان سفر جنین پلاسخارت، نماینده ویژه سازمان ملل متحد در امور عراق به تهران انجام میشود. خانم پلاسخارت که در سفری کم سر و صدا، یکشنبه و دوشنبه هفته جاری به تهران آمدهبود، در این سفر با علی اکبر ولایتی، مشاور ارشد رهبری و حسین امیرعبداللهیان، مشاور رییس مجلس شورای اسلامی در امور بینالملل دیدار و گفتوگو کردهبود. وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران، خبری از دیدار مقامهای دستگاه دیپلماسی کشور با نماینده سازمان ملل در امورعراق منتشر نکرده است.
روحانی: مناسبات تجاری دو کشور باید به 20میلیارد دلار برسد
حسن روحانی عصر چهارشنبه در دیدار با فواد حسین، وزیر خارجه عراق گفت: «ایران و عراق با توجه به ظرفیتهای اقتصادی که دارند میتوانند به عنوان دو اقتصاد مکمل، همدیگر را پوشش دهند و باید با برداشتن گامهایی حجم مبادلات تجاری به چشمانداز 20میلیارد دلار در سال برسد.» رییسجمهور با اشاره به برگزاری کمیسیون مشترک دو کشور، اظهار داشت: «با پیگیری و اجرای توافقات این کمیسیون، میتوان گام مهمی در توسعه روابط اقتصادی دو کشور برداشت.» روحانی با اشاره به حل مشکلات اجرایی راهآهن شلمچه - بصره، گفت: «ما معتقدیم این پروژه کاملا اقتصادی، تجاری و در راستای متنوعسازی راههای مواصلاتی میان ایران و عراق است.» رییسجمهور همچنین با تاکید بر اینکه برای ایران حمایت از ثبات و امنیت، استقلال و تمامیت ارضی، تقویت عزت و اقتدار عراق و ارتقای جایگاه منطقهای و بینالمللی آن از اولویت ویژهای برخوردار است، گفت: «همکاری و مساعدت دو کشور در دوران تهاجم نیروهای داعش برای نجات منطقه از دام تروریستهای تکفیری نمونه بسیار خوبی برای تقویت روابط دوجانبه است.» روحانی با بیان اینکه تهران با هرگونه مداخله خارجی در امور داخلی عراق مخالف است و آن را به ضرر مردم عراق و کل منطقه میداند، افزود: «ترور ناجوانمردانه شهید حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس نمونه و مصداق بیشرمانهترین دخالت خارجی در امور داخلی عراق بود که در قالب عملیات تروریستی دولتی انجام شد و قهرمانان پیروزی بر داعش را هدف قرار داد.» رییسجمهور همچنین تاکید کرد که ایران از حضور عراق در تعاملات منطقهای حمایت میکند و معتقد است که عراق وزنه مهمی در تعاملات سیاسی و امنیتی منطقه است. روحانی ابراز امیدواری کرد دولت جدید امریکا به این نتیجه برسد که حضور آن در این منطقه به ضرر امنیت است و در این سیاست تجدیدنظر کند.
فواد حسین وزیر امور خارجه عراق نیز در این دیدار سفر رییسجمهور ایران به عراق را تاریخی و فراموش نشدنی توصیف و تصریح کرد: این سفر ضمن آنکه به تعمیق روابط دوجانبه انجامید، موجب به وجود آمدن زمینههای بیشتر برای همکاریها و سرعت گرفتن اجرای توافقات شد و کمیته همکاریهای مشترک با ایران در حال پیگیری اجرای مصوبات و توافقات روسای دو کشور است. وزیر خارجه عراق گفت: بر اساس توافقات مختلفی که مقامات دو کشور داشتهاند، تعاملات و روابط در حوزههای مختلف اقتصادی و تجاری در حال پیگیری است و عراق به دنبال گسترش و توسعه همهجانبه روابط با ایران است. وزیر خارجه عراق افزود: ملت و دولت عراق همواره قدردان همراهیها و همکاریهای ایران در مبارزه با تروریسم در عراق و به ویژه داعش است و این موضوع را هیچگاه فراموش نخواهد کرد. وی اظهار داشت: بغداد مصرانه خروج نیروهای خارجی از عراق را دنبال میکند و با مذاکرات و اقداماتی که انجام گرفته این موضوع در حال انجام است.
ظریف: پایان حضور امریکاییها بهترین واکنش ترور شهید سلیمانی است
در دیدار محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان با فواد حسین، وزیر امور خارجه عراق که در راس هیاتی به کشورمان سفر کرده است آخرین تحولات روابط دوجانبه و موضوعات منطقهای و بینالمللی مورد گفتوگو و تبادل نظر قرار گرفت. به گزارش ایسنا، ظریف در این دیدار با قدردانی از پیگیری روند قضایی ترور سرداران شهید سپهبد سلیمانی و ابو مهدی المهندس از سوی دولت عراق، ابراز امیدواری کرد عاملان و آمران این اقدام جنایتکارانه از طریق پیگیریهای قضایی بسزای اعمال جنایتکارانه و خسارت بار خود برسند. وی گفت: پایان دادن به حضور نیروهای امریکا در منطقه بهترین واکنش به این اقدام تروریستی خواهد بود. وزیر امور خارجه کشورمان با ابراز خرسندی از برگزاری کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی دو کشور، ابراز امیدواری کرد توافقات سفر ریاست محترم جمهور کشورمان به عراق در حوزههای مختلف دوجانبه در خصوص شهرکهای صنعتی، بازارچههای مرزی، رفت و آمد تجار و زوار، حمل و نقل کالا و مطالبات و موضوعات بانکی در سریعترین زمان ممکن به نتیجه برسد.
فواد حسین وزیر امور خارجه عراق نیز در این دیدار رفت و آمدهای هیاتهای دو کشور را نشانگر اهتمام دو طرف به روابط فیمابین دانست و با مرور بر موضوعات روابط دو کشور در حوزههای مختلف دیدگاه طرف عراقی در این موارد را تشریح کرد. وزیر امور خارجه عراق در این دیدار توجه ویژه مصطفی الکاضمی، نخست وزیرعراق نسبت به پیگیری و سازماندهی روابط دو کشور را مورد تاکید قرار داد.
تقدیر شمخانی بابت صدور احکام بازداشت پمپئو و ترامپ
دریابان شمخانی در دیدار فواد حسین وزیر خارجه عراق با وی از اقدام دستگاه قضایی عراق در زمینه صدور حکم بازداشت ترامپ و پمپئو تقدیر کرد. به گزارش تسنیم، در این دیدار که پیش از ظهر امروز در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی برگزار شد، شمخانی با اشاره به روابط خوب دو کشور در حوزههای مختلف بر ضرورت تسریع در اجرای کامل توافقنامههای مشترک در حوزههای مختلف تاکید کرد. دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان با اشاره به در هم تنیدگی امنیت، ثبات و آرامش در عراق و ایران گفت: افزایش و تثبیت اقتدار و حاکمیت دولت عراق در برقراری نظم و اجرای قانون لازمه عبور از مشکلات سیاسی، اقتصادی و امنیتی در این کشور است. شمخانی تاکید کرد: عامل اصلی بیثباتی و بحران در منطقه، حضور شرارتبار نیروهای بیگانه به ویژه نیروهای امریکایی است. اجرای هر چه سریعتر مصوبه مجلس عراق برای خروج نظامیان بیگانه از عراق مقدمه خوبی برای خروج آنان از کل منطقه است. دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان با تقدیر از اقدام دستگاه قضایی عراق برای صدور حکم جلب ترامپ و پمپئو تاکید کرد؛ نباید اجازه دهیم خون شهیدان ابو مهدی مهندس و قاسم سلیمانی پایمال شود و باید آمران و مرتکبین این جنایت تروریستی تحت پیگرد حقوقی قرار گرفته و به اشد مجازات برسند. شمخانی، با تاکید بر ضرورت احیای موقعیت سیاسی و تاریخی عراق در جهان اسلام و کشورهای عربی گفت: شکلگیری این مهم فرصتی برای ایفای نقش فعال بغداد در مسیر رفع اختلافات و پشتیبانی از ثبات پایدار در کشورهای عربی و اسلامی خواهد بود.
در این دیدار فواد حسین وزیر خارجه عراق نیز با اشاره به نقش ممتاز جمهوری اسلامی ایران در حفظ ثبات و امنیت منطقه تصریح کرد؛ گسترش همکاری در همه زمینهها به ویژه تسریع در اجرای پروژههای اقتصادی مشترک با کشور دوست و برادر ایران از اولویتهای اصلی سیاست خارجی عراق به شمار میرود. وی افزود: ملت و دولت عراق هیچگاه حمایت و کمکهای حیاتی و نجات بخش برادران ایرانی در دفع فتنه تروریستی داعش در عراق را فراموش نخواهند کرد.
نظرات کاربران