با تمام پایین و بالا شدنهای رتبهبندی معلمان که عاقبت در قالب لایحه از سوی دولت راهی مجلس شد، با تمام بحثهایی که بر سر میزان بودجه در نظر گرفته شده برای این بخش شد، تا وقتی این لایحه به رای مجلس گذاشته نشود، عملا بودن و نبودن آن تفاوتی در وضعیت معلمان ایجاد نخواهد کرد. این یکی از نگرانیهایی است که به خصوص در ماههای پایانی دولت دوازدهم نزد معلمان وجود دارد. مجلس تا کی برای تصویب یا حتی اصلاح این لایحه زمان میخواهد؟
مهدی بهلولی، معلم و کنشگر حوزه فرهنگیان میگوید که به نظر میرسد به دلایلی در مجلس دارند تصویب این لایحه را به تعویق میاندازند. او به «اعتماد» توضیح میدهد: «در بودجه سال 1400 در بند مشترکی با بعضی از برنامههای دیگر مثل کمک به صندوقهای بازنشستگی و غیره، یک بودجه کلی به اندازه 90 هزار میلیارد تومان برای چند مورد در نظر گرفته بودند که یکی از آنها رتبهبندی معلمان بود و دقیقا مشخص نشده بود که چقدر بودجه به آن تعلق میگیرد. بعد از تصویب قانون بودجه سال 1400 این مبلغ تبدیل به 150 هزار میلیارد شد و آنطور که آقای نوبخت، رییس سازمان برنامه و بودجه اعلام کرده، حدود 15 هزار میلیارد تومان برای رتبهبندی در نظر گرفته شده. اما اجرایی شدن این 15 هزار میلیارد منوط به تایید لایحهای است که از دولت به مجلس ارایه شده. متاسفانه به نظر میرسد به دلایلی دارد در مجلس در تصویب این لایحه تعلل به وجود میآید.» آیا دلیل خاصی هست که از نظر او سبب این تعلل شده باشد؟ «برخی ارزیابی میکنند که چون موقع انتخابات ریاستجمهوری نزدیک است، نمایندگان مجلس هم بیشتر مایلند به حوزههای انتخابیهشان بروند و برای نامزدهای مدنظرشان تبلیغ کنند، زیاد آنطور که باید و شاید به تصویب این لایحه توجه نمیکنند.»
اگر در دولت فعلی اینبار به مقصد نرسد چه اتفاقی رخ خواهد داد؟ این یکی از جدیترین نگرانیهای معلمان و کنشگرانی چون بهلولی است. آنها نگران این هستند که با عوض شدن دولت لایحه رتبهبندی ضربهای جدی بخورد: «خیلی از پیشبینیها بر این است که دولت بعدی از لحاظ سیاسی و جناحی با دولت فعلی اختلاف زیادی خواهد داشت. چه بسا بیاید و قوانینی را در نظر بگیرد که با قوانین این دولت متفاوت باشد و مثلا نخواهد زیر بار اجرای رتبهبندی برود، یا شاید بخواهد بودجهاش را کم کند. بنابراین واقعا این نگرانی وجود دارد. به نظرم تا دولت عوض نشده این لایحه باید تصویب شود.» البته تاکید او بر این است که صرفا به دلیل ارایه لایحه از سوی دولت روحانی، همه هم موافق این لایحه و همه جزییاتش نیستند، میگوید انتقاداتی به همین لایحه موجود هم از سوی فرهنگیان مطرح است برای همین به نظرش بهترین راهکار این است که نمایندگان مجلس با در نظر گرفتن این انتقادات لایحه را اصلاح و به دولت ابلاغ کنند: «ایرادهایی که برخی از معلمان نسبت به این لایحه دارند در فضای مجازی و تجمعات مطرح شده، مثلا اینکه معلمان زیر دو سال را مشمول این لایحه نمیبیند یا اینکه برای رفتن از یک رتبه به رتبه دیگر باید 6 سال در آن رتبه بمانی که اینها محل اعتراض هستند. اما به نظر میرسد اگر نمایندگان مجلس عزم جدی در تصویب این لایحه داشته باشند میتوانند این مشکلات را رفع کنند و زودتر به تصویبش برسانند. سازمان برنامه و بودجه اعلام میکند که ما در تامین بودجه لایحه هیچ مشکلی نداریم و حتی اگر نمایندگان تشخیص بدهند که به 20 هزار میلیارد تومان هم برسد در تامین آن کمک میکنیم.» انتظاری که معلمان از نمایندگان دارند، این است که این لایحه را جدی بگیرند و حتی در بهتر شدن آن بکوشند و نگذارند کار به دولت بعدی بکشد. سازمان برنامه و بودجه میگوید دید مثبتی حتی به افزایش بودجه مربوط به این لایحه دارد و نگرانی از این است که این وعده با عوض شدن و تغییرات ماههای آینده از یاد برود.
در سالهای گذشته گروههای مختلف صنفی و تشکلهای معلمان، موضوع رتبهبندی معلمان هم در قالب دغدغهها و دلنگرانیها و مطالبات پیگیری شده. بهلولی میگوید متاسفانه در دیدارهای مکرر، توپ این مطالبه دایم به زمین طرف دیگری انداخته میشود و این فعالان و تشکلها مدام باید در میان مسوولان مختلف نهادهای گوناگون حیران بمانند که عاقبت کار نزد کدامیک لنگ مانده است: «وقتی میروند مجلس توپ را به زمین سازمان برنامه و بودجه میاندازند و میگویند این لایحه مشکل دارد و ما نمیتوانیم اینطوری تصویبش کنیم، وقتی میروند به سازمان برنامه و بودجه و آموزش و پرورش میگویند ما لایحهمان را به مجلس دادهایم و آنها باید زودتر تصویبش کنند. میگویند مجلس میتواند ظرف یکی، دو جلسه فوقالعاده وضعیت لایحه را مشخص و تصویب کند و ما هم بودجهاش را میدهیم و در حکمهای کارگزینی هم لحاظ میکنیم. یعنی شما این وسط متوجه نمیشوید که دقیقا چه اتفاقی خواهد افتاد.» با همه این احوال به نظر میرسد که او در حال حاضر معتقد است که توپ در زمین مجلس باقی مانده و تا آنها تصمیمی برای این لایحه نگیرند دیگر نمیتوانند مطالبات را به سمت سازمان برنامه و بودجه و دولت بکشانند: «ادعای آنها این است که بودجه را دارند و مشکلی نیست و فقط مجلس باید تصویبش کند. برای همین از نظر اغلب معلمان توپ در زمین مجلس است و اگر این لایحه تصویب نشود و به تعویق بیفتد و آسیب ببیند، نمایندگان مجلس پیش افکار عمومی معلمان بیشتر مقصر خواهند بود.»
تصویب خواهیم کرد
همین چند روز پیش بود که محمدباقر نوبخت، رییس سازمان برنامه و بودجه در جلسهای به مناسبت پاسداشت روز معلم دوباره یادآوری کرد که «دولت توان و زمان زیادی گذاشته است تا برای ایجاد نگاه ویژه نسبت به جامعه معلمان و قدردانی از تلاشهای آنان فرصتی را فراهم کند که از طریق لایحه نظام رتبهبندی معلمان این فرصت فراهم شده است. این لایحه دارای پتانسیلهای خوبی است و در صورت تصویب در مجلس شورای اسلامی مقدمات رضایت شغلی معلمان و توسعه صلاحیتهای حرفهای آنان و همچنین ارتقای نظام آموزشی کشور را موجب خواهد شد.» اینکه او در حرفهایش تاکید دارد که «در صورت تصویب در مجلس شورای اسلامی» یعنی که دولت کار خودش را انجام شده میبیند و همراه با سایر معلمان به تماشا نشسته است که حالا مجلس قرار است چه کند. نوبخت برای اینکه مطمئن شود پیامش روشن است و جایگاه دولت در مورد اجرای این لایحه هم مشخص در صفحه توییتر خود نوشت: «روز معلم فرصتی برای تکریم نقش معلمان گرانقدر در مدارس و دانشگاهها ست. رتبهبندی معلمان و همسانسازی اعضای هیات علمی کمترین اقدام در تقدیرعملی از آنهاست. با تامین مالی صورتگرفته پس از تصویب لایحه رتبهبندی و تهیه دستورالعمل منطقی و عادلانه همسانسازی از تاریخ 1/1/1400 اجرایی میشود.» و این وعده البته منوط به تصویب لایحه در مجلس است.
روز 22 فروردین ماه سال جاری احمد حسین فلاحی، سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات از جلسه کمیسیون با محسن حاجی میرزایی، وزیر آموزش و پرورش خبر داد و به فارس گفت که در این جلسه «دلایل عدم اجرای کامل نظام رتبهبندی معلمان» بررسی شده. سخنگوی کمیسیون گفته بود: «فرهنگیان انتظار داشتند طرح رتبهبندی معلمان بهطور کامل اجرا شود که در کمیسیون اجتماعی دولت در قالب یک لایحه تصویب شده و به مجلس شورای اسلامی فرستاده شد که در نوبت اعلام وصول قرار دارد تا بعد از آن در کمیسیون آموزش و تحقیقات مورد بررسی قرار گیرد. اشکالاتی در لایحه دولت و هم بودجه 1400 وجود دارد، چرا که برای اجرای طرح رتبهبندی معلمان کافی نیست. با این حال تصویب و اجرای آن آرمان چندین ساله فرهنگیان را محقق خواهد کرد؛ ضمن اینکه باید به این نکته توجه شود که نظام رتبهبندی تاکنون اعمال نشده و این تصور که این طرح اجرا شده است به دلیل فوقالعادههایی بود که به فرهنگیان پرداخت شد و این موضوع را تحتالشعاع قرار داد.» حرفهای این نماینده به آنچه مهدی بهلولی به «اعتماد» توضیح داد بسیار نزدیک است و با این حال همچنان خبری از بررسی جدی این لایحه در مجلس و اقدام برای رفع همین اشکالات و تصویب آن نیست.
سه روز پیش مجتبی بخشیپور، نماینده اسلامآبادغرب و دالاهو در مجلس شورای اسلامی به برخی «ایرادات» لایحه اشاره کرد و گفت: « یکی از ایرادات وارد به این لایحه، این است که آن دسته از کارکنان اداری که بخش اعظمی از آنان معلمان و کادر آموزشی هستند و از مدارس به ادارات منتقل شده و در کارهای ستادی به کارگیری شدهاند و همچنین سرایداران، معلمان حقالتدریس و سرباز معلمها، ظاهرا و بنا به اظهارات غیررسمی مسوولان ذیربط، از مزایای رتبهبندی محروم هستند. این اتفاق، وضعیت شکننده فعلی ادارات را که به لحاظ پرداخت به موقع و مناسب اضافهکاریهای اداری و سایر پرداختهای قانونی مشکل دارند و همچنین در اعمال مزایای مدرک دوم، برای نیروهای اداری، با مشکلات جدی مواجه شدهاند را به بحرانی غیر قابل حل تبدیل خواهد کرد.» او «لحاظ نشدن محاسبه تعجیل خدمت در مناطق محروم در رتبهبندی معلمان» را که مبنای قانونی و عملکردی دارد، دیگر ایراد این لایحه عنوان کرد و گفت: «این کار، یک مشوق تاثیرگذار برای خدمت در مناطق محروم را از بین میبرد و تمایل معلمان مجرب و باسابقه را برای خدمت در مناطق محروم بسیار پایین میآورد و برقراری عدالت آموزشی را بهشدت با چالش مواجه میکند.»
چند روز قبل و به مناسبت روز معلم، نوبت به یکی دیگر از اعضای کمیسیون آموزش رسید که در مورد این موضوع اظهارنظر کند «لایحه رتبهبندی فرهنگیان، اعمال مدرک دوم فرهنگیان، همسانسازی حقوق اساتید دانشگاههای وزارت علوم با وزارت بهداشت و افزایش بودجه وزارتخانههای آموزش عالی و آموزش و پرورش، تصویب و بازنگری قانون جهش تولید دانشبنیان در حمایت از شرکتهای دانشبنیان و سامان دادن به نیروی انسانی معلم در آموزش و پرورش از اقدامات مهم کمیسیون آموزش تحقیقات مجلس یازدهم در سال اول فعالیت است.» روز دوازدهم اردیبهشت، خبرگزاری خانه ملت متنی را به نقل از علیرضا منادی سفیدان، رییس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری منتشر کرد؛ متنی که در آن این نماینده مجلس به بخشی از «دستاوردهای نخستین سال فعالیتش» اشاره کرده بود. در میان مواردی که در کارنامه خود برشمرد اشارهای هم به موضوع لایحه رتبهبندی شده که البته با یک وعده همراه شده است: «مطمئن باشید لایحه رتبهبندی فرهنگیان را در کمیسیون با هدف هرچه واقعیتر کردن این لایحه و با هدف حمایت از معلمان بررسی، اصلاح و به تصویب خواهیم رساند. در این ماه خدا از همه همکاران عزیزم التماس دعای ویژه دارم و برای همه معلمین و اساتید طول عمر با عزت و سلامتی مسألت مینمایم.» در عین حال رییس کمیسیون هم وعدهای بابت زمان این «اصلاح و تصویب» ارایه نداده است.
نظرات کاربران