1-آمریکا تولید و صادرات نفت خام و گاز طبیعی را افزایش داده است که به معنای استقلال نسبی این کشور از واردات این مواد اولیه است. آمریکا تولید 951 میلیارد مترمکعب گاز و 745 میلیون تن نفت خام در سال 2019، بزرگترین تولیدکننده گاز طبیعی و نفت خام در جهان است.

2-ونزوئلا به بازار نفت بازگشته است و با تکیه بر یک برنامه بلند مدت به دنبال افزایش تولید و عرضه نفت سنگین است. تولید نفت ونزوئلا در سال 2025، می تواند بین 0.8 تا 1.54 میلیون بشکه در روز متغیر باشد.

3-استرالیا در بازار ال ان جی در جنوب و شرق آسیا نقش محوری یافته است. استرالیا در سال 2020، با صادرات 80 میلیون تن ال ان جی، گوی سبقت را از قطر ربوده است.

4-کشورها برای کاهش مصرف انرژی های تجدید ناپذیر برنامه ریزی کرده اند.

5-در منطقه ما تولید گاز در عراق در بلندمدت رو به افزایش است.

6-تولید گاز در روسیه و صادرات آن با خط لوله و ال ان جی به آسیا اقیانوسیه و خاورمیانه رو به افزایش است.

7-عراق تولید و صادرات نفت سنگین از میادین مشترک غرب کارون را افزایش داده که به معنای کاهش قدرت چانه زنی ایران است.

8-عربستان به طور گسترده بر صادرات محصولات پتروشیمی برنامه ریزی کرده است.

9-در شرق دریای مدیترانه میادین گازی کشف شده که به تقویت جایگاه ترکیه در بلندمدت کمک می کند.

اما برای غلبه بر تهدیدهای ناشی از این تحولات باید چه کرد؟

1-ایران باید برای صادرات محصولات نهایی و خدمات فنی و مهندسی به جای تمرکز بر صادرات گاز و برق به بازار عراق برنامه ریزی کند. تاکنون پروژه های فنی-مهندسی ایران در عراق حدود 400 تا 500 میلیون دلار ارزآوری داشته است که این رقم در 2 سال ظرفیت افزایش تا 10 میلیارد دلار را دارد.

2-ایران باید برای تولید محصولات پتروشیمیایی هوشمند و با فناوری بالا متناسب با نیازهای آتی تقاضای جهانی برنامه ریزی کند.

3-ایران باید برای کاهش وابستگی درآمدهای دولت به نفت و گاز برنامه ریزی کند.

4-ایران باید در مسیر متنوع سازی اقتصاد کشور گام بردارد.

5-برنامه ریزی برای تنوع بخشی به سبد تولید و مصرف انرژی ضروری است.

6-ایران باید دیپلماسی اقتصادی را برای حفظ مهم ترین شریک اقتصادی کشور یعنی چین تقویت کند.