از قدیم الایام بنزین نه تنها در میان مردم ایران بلکه در سراسر دنیا به عنوان یک کالای حیاتی به شمار می رود، به قول تافلر (نویسنده و آیندهپژوه آمریکایی) با آغاز موج دوم زندگی بشر، دیگر انرژی آب و باد جای خود را به انرژی سوختهای فسیلی داد تا موتور کارخانههای صنعتی و ماشینآلات مختلف به حرکت درآمده و تولید انبوهی از کالاها صورت گیرد، بنزین نیز به عنوان سوخت فسیلی به یک کالای ارزشمند تبدیل شد.
حکایت ایرانی و بنزین
اما مهمترین کاربرد بنزین برای بشر مایعی جانبخش به خودروی سواری زیرپای آنان است. اما مثل همیشه باز هم تفاوت نگاه میان غربی و شرقی وجود دارد. دنیای غرب که به آلودگیهای ناشی از سوزاندن بنزین واقف شد روز به روز از وابستگی به این سوخت فسیلی فاصله گرفت و به سمت انرژیهای نو مانند انرژی برق و انرژی خورشید برای به حرکت درآوردن خودروی زیر پای خود حرکت کرد و به قول تافلر خود را به موج سوم زندگی بشر انداخت. اما شرقیها مثل همیشه زحمت تغییر را به جان نخریدند.از سوی دیگر عدم فراهم کردن زیرساختهای حمل و نقل عمومی نظیر مترو و اتوبوس، مردم ما را به این اتاقکهای فلزی وابستهتر کرد. خلاصه اینکه امروز زندگی ایرانی برای هر نوع سفر درون و برون شهری به خودروی سواری گره خورده است و جان مایه خودروی سواری آنان نیز بنزین است پس همان طوری که پیداست حیات و ممات ایرانی به قیمت بنزین وابسته است.
اگر صبح جمعه یک قِران به قیمت بنزین افزوده شود عصر جمعه از شیر مرغ تا جان آدمیزاد دو قِران گرانتر خواهد شد. پس این است که تا هرجا سخن از بنزین به میان میآید سایرین گوششان را تیز کرده تا جمله بعدی را بشنوند.
زمزمههای تغییر در شیوه سهمیهبندی
اما تغییر قیمت بنزین نه تنها در میان مردم بلکه در میان مسئولان نیز موضوعی چالش برانگیز است. تصمیم گیری در خصوص این سوخت استراتژیک کار سادهای نیست، آخرین بار در سال ۹۸ بود که با راه اندازی دوباره سازوکار سهمیهبندی بنزین، قیمت این مایع جان بخش تغییر کرد و به دو نرخ آزاد(۳۰۰۰ تومانی) و نرخ سهمیهای (۱۵۰۰ تومانی) تقسیم شد. اتخاذ این تصمیم حیاتی با تبعاتی در سطح جامعه همراه بود.اما با روی کارآمدن مجلس یازدهم و پس از تشکیل کمیسیونهای تخصصی در این مجلس، از خرداد ماه ۹۹ بود که مجددا زمزمههای تغییر در شیوه سهمیهبندی بنزین و قیمت آن با ارائه طرحهای متعدد بنزینی در راهروهای پارلمان پیچید. نمایندگان مجلس یازدهم با پیش کشیدن موضوعاتی نظیر بالا بودن میزان مصرف بنزین در کشور، غیر عادلانه بودن توزیع یارانه بنزین و ضرورت اصلاح الگوی مصرف در این حوزه طرحهای خود را روی میز کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی گذاشتند.
حکایت پارلمانیها با بنزین
یکی از این طرحهای پرهیاهو طرح اختصاص بنزین به خانوارهای فاقد خودرو بود؛ این طرح با شعار گسترش عدالت در میان خانوارهای ایرانی مطرح شد و به دنبال این بود که به هر خانوار مشمول دریافت یارانه که فاقد خودرو هستند به ازای هر نفر ۱۵ لیتر در ماه سهمیه بنزین یارانهای اختصاص دهد. از سوی دیگر در این طرح محدودیتهایی برای تخصیص سهمیه بنزین به خانوادههایی که دارای بیش از دو و سه خودرو بودند در نظر گرفته شده بود.اما طرحهای بنزینی نمایندگان مجلس یازدهم به یک طرح خلاصه نمیشود بلکه نمایندگان طرحهای متعددی با عناوین مختلف نظیر «وان» یا سایر موارد که حتی بعضا جزئیات بیشتر آنها در رسانه ها منتشر نشد را به میان آوردند. در تب و تاب ماجراهای بنزینی نمایندگان، به سراغ فریدون عباسی که ریاست کمیسیون انرژی مجلس در اجلاسیه اول مجلس یازدهم را بر عهده داشت، رفتیم و جزئیات این طرحها را جویا شدیم. فریدون عباسی معتقد بود تا زمانی که نرخ ارز کنترل نشده، ارزش پول ملی حفظ نشود و قیمت بنزین را واقعی نکنیم، مصرف بی رویه خواهیم داشت و بهرهوری هم ایجاد نمیشود، فلذا برای این منظور، درباره طرحهای مختلفی بحث میشود که یکی از آنها این است که بنزین را به کد ملی اختصاص دهیم و این سهمیه قابل فروش باشد. طرح دیگر که جامعتر است اینکه واحد جامع انرژی تعریف کنیم که این کار مدیریت را در مصرف انرژی ممکن خواهد کرد.
نظرات کاربران