ابهام راهبردی در قبال تایوان
برخی تحلیلگران معتقدند دیدار اخیر دونالد ترامپ و شی جینپینگ را میتوان یکی از مهمترین مقاطع در بازتعریف موازنه قدرت میان آمریکا، چین و تایوان دانست؛ دیداری که اهمیت آن نه در مواضع علنی بلکه در سکوت حسابشده طرفین درباره تایوان آشکار شد.
از منظر راهبردی، این سکوت نشاندهنده نوعی مدیریت بحران کنترلشده میان واشنگتن و پکن است زیرا هردو قدرت بهخوبی میدانند که مساله تایوان اکنون حساسترین نقطه اصطکاک در رقابت ژئوپلیتیکی آنها محسوب میشود و هرگونه موضعگیری تند میتواند به تشدید تنش نظامی در شرق آسیا منجر شود.
برای چین، تایوان صرفا یک مساله سرزمینی نیست بلکه نماد وحدت ملی، مشروعیت حزب کمونیست و تکمیل پروژه احیای عظمت چین است. به همین دلیل شی جینپینگ تلاش کرد با ادبیاتی قاطع، خطوط قرمز پکن را به ترامپ یادآوری کند، بدون آنکه وارد فضای معامله آشکار بر سر تایوان شود. این رفتار نشان میدهد پکن نگران آن است که تبدیل شدن تایوان به موضوع چانهزنی میان قدرتهای بزرگ، جایگاه راهبردی این پرونده را تضعیف کند.
در سوی مقابل، آمریکا همچنان سیاست ابهام راهبردی را حفظ کرده است؛ سیاستی که هدف آن جلوگیری همزمان از دو سناریو است. نخست حمله احتمالی چین به تایوان و دوم اعلام استقلال رسمی از سوی تایپه بنابراین سکوت ترامپ درباره تایوان را باید تلاشی برای جلوگیری از تحریک همزمان پکن و بازارهای جهانی دانست بهویژه در شرایطی که واشنگتن به همکاری اقتصادی چین و نیز مدیریت بحرانهای بینالمللی دیگر نیاز دارد.
از منظر اقتصادی، اهمیت تایوان بسیار فراتر از ابعاد جغرافیایی آن است. این جزیره قلب زنجیره جهانی نیمههادیها و تولید تراشههای پیشرفته محسوب میشود و هرگونه بیثباتی در تنگه تایوان میتواند اقتصاد جهانی را با شوکی کمسابقه مواجه کند. صنایع فناوری آمریکا، اروپا و حتی خود چین وابستگی عمیقی به تولیدات تایوان دارند. از اینرو تداوم وضعیت موجود به نفع همه بازیگران اصلی اقتصاد جهانی است.
همچنین تصویب بودجه دفاعی جدید تایوان و احتمال ادامه فروش تسلیحات آمریکایی نشان میدهد رقابت ژئوپلیتیکی در شرق آسیا وارد مرحلهای از بازدارندگی پرهزینه شده است. این روند نهتنها موجب افزایش هزینههای نظامی منطقه خواهد شد بلکه سرمایهگذاری خارجی، تجارت دریایی و امنیت زنجیره تامین جهانی را نیز تحتتاثیر قرار میدهد.
به گفته برخی کارشناسان خروجی نشست پنجشنبه آن بود که واشنگتن و پکن فعلا ترجیح دادهاند رقابت بر سر تایوان را کنترل و مدیریت کنند، نه حلوفصل. این وضعیت اگرچه در کوتاهمدت از بروز بحران جلوگیری میکند اما در بلندمدت به معنای تداوم یک رقابت فرسایشی و پرهزینه در مهمترین نقطه ژئواکونومیک آسیاست.