هزینههای جنگ بردوش کدام نهاداست؟
ساعت 24 - آمریکا بهمثابه تاریخیترین خصم نظام جمهوری اسلامی برای رسیدن به خواستههایش در ایران دو جنگ را در کمتر از یکسال به ایران تحمیل کرده و جنگ فرسایشی امروز در ادامه جنگ دوم است. در چنین هنگامهای خانوادههای ایرانی بهویژه خانوادههای مزد و حقوقبگیر و نیز بیکاران بیشترین آسیب را دیدهاند.
پس از آن هزاران هزار بنگاه کوچک و متوسط فعال در بخشهای مختلف با آسیب جدی روبهرو شدهاند. بنگاههای صنعتی بزرگتر از بنگاههای صنعتی کوچک و متوسط بهویژه بنگاههایی که با صنایع پاییندستی صنعت پتروشیمی و فولاد مرتبط بوده و هستند و نیز بنگاههایی که مواد اولیه آنها باید از راه واردات تامین شود با دردسرهای بزرگتر روبهرو هستند.
کاهش قدرت خرید شهروندان و نیز کاهش مصرف بخش دولتی و سختتر شدن حملونقل و نیز افزایش قابل اعتنای مزد کارگران و نیز تامین مالی سست و پرنوسان و ناتوانی دولت در حمایت استوار از تولید صنعتی و نیز نوسان در تصمیمگیریهای ارزی دولت، کار را برای کارفرمایان فعال سخت کرده است. از سوی دیگر و در سطح کلان نیز دولت مسعود پزشکیان از یکسو باید خورد و خوراک مردم را جوری تامین کند که شبهه کمبود کالاهای اساسی پیش نیاید و از سوی دیگر باید برای دهها بخش دیگر منابع ریالی و ارزی فراهم کند و این در شرایط دشواری قرار دارد. نهادهایی مثل سازمان مالیاتی و نیز سازمان تامیناجتماعی نیز بهدلیل اینکه بهدرآمدهای تولید و وابستهاند نیز در وضعیت سرسامآوری گرفتار شدهاند.
بدون چونوچرا باید قبول کرد وضعیت اداره اقتصاد بسیار دشوارتر از هر زمان دیگری شده است. خزانه ارزی نهچندان با رونق بانک مرکزی و نقدینگی شتابان و فشار برای دریافت مالیات و بیمه از یک سو و ناتوانیهای پدیدار شده از سوی دیگر گونهای شده که هر نهادی کوشش میکند نهاد دیگر را در شرایط ریسک بیشتر قرار دهد. سازمان تامین اجتماعی به کارفرمایان فشار میآورد و سازمان مالیاتی نیز جور دیگر و بانک مرکزی هم از مسیری دیگر. تجربه چند ماه تازه سپریشده نشان میدهد انداختن توپ به زمین دیگری بهکار نمیآید و فعالیتها را مبهمتر خواهد کرد.
به این ترتیب دیگر نمیشود دست روی دست گذاشت و تماشاچی بدتر شدن وضعیت شد. پس باید گامهایی برای سپری کردن از این روزهای سخت برداشت. گام نخست این است که همه نهادهای قدرت سیاسی و اقتصادی قبول کنند کشور در شراط سرسامآوری قرار دارد. تا این گام برداشته نشود و به مردم آدرس غلط داده شود کارها بدتر میشود.
گام بعدی این است که هر نهادی مثل نهاد خانواده، نهاد بنگاه و نیز نهاد دولت بپذیرند هزینههای جنگ کارشناسانه و عادلانه تقسیم شود. کوچک شدن ابعاد زندگی و فعالیتها اگر بر دوش فقط خانوادهها باشد شیرازه کارها از هم میپاشد. اگر همه بار جنگ بر دوش بنگاهها گذاشته شود چرخ تولید و تجارت میایستد و رکود تورمی گسترده اقتصاد را به سوی زوال بیشتر پیش میراند. دولت نیز نمیتواند همه بار هزینههای جنگ را بر دوش بکشد و باید نهادهای دیگر قدرت کمک کنند از این چم و خم خطرساز عبور کنیم. نمیشود هر نهاد بار هزینههای جنگ اقتصادی و نظامی را بر دوش نهاد دیگر قرار دهد.