دانش و فناوری نیروی محرکه اصلی تکامل تمدن بشری بوده‌اند. برای این دستاوردها، گاهی نیاز به منابع مالی و انسانی بی‌سابقه‌ای است که با همکاری‌های بین‌المللی و تعهد بلندمدت قابل دستیابی است. این سرمایه‌گذاری‌های کلان به پیشرفت فناوری سرعت می‌بخشند و این پروژه‌های علمی گران‌قیمت به ما امکان می‌دهند اسرار جهان را کشف کنیم. حتی نتایج منفی نیز راه را برای تلاش‌های آتی هموار می‌سازند.
ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS): ۱۵۰ میلیارد دلار
ایستگاه فضایی بین‌المللی، حاصل همکاری فضایی بزرگ آمریکا، روسیه، ژاپن و اروپا، از سال ۱۹۹۸ در مدار زمین قرار دارد. این ایستگاه نمادی از همکاری جهانی، برای تحقیقات علمی طولانی‌مدت در فضا طراحی شده و تاکنون ۱۵۰ میلیارد دلار هزینه داشته است؛ انتظار می‌رود در سال ۲۰۳۰ از مدار خارج شود.
برنامه آپولو ناسا: ۲۵.۴ میلیارد دلار
برنامه فضایی ناسا، بین سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۲ با هدف فرود انسان بر ماه و بازگشت ایمن او به زمین در اوج رقابت‌های فضایی جنگ سرد فعال بود. مأموریت آپولو ۱۱ (Apollo 11) در ۲۰ جولای ۱۹۶۹ با موفقیت انسان را بر ماه فرود آورد و این برنامه ۲۵.۴ میلیارد دلار (معادل ۲۰۳ میلیارد دلار امروزی) هزینه داشت و دستاوردهای فناورانه‌اش بر فناوری‌های کنونی نیز تأثیرگذار است.
برخورددهنده بزرگ هادرونی (LHC) سرن: ۴.۷۵ میلیارد دلار
برخورددهنده بزرگ هادرونی (LHC)، بزرگترین شتاب‌دهنده ذرات جهان، توسط سازمان اروپایی تحقیقات هسته‌ای (CERN) با هزینه حدود ۴.۷۵ میلیارد دلار بین سال‌های ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۸ ساخته شد. این دستگاه در تونلی ۲۷ کیلومتری نزدیک ژنو، سوئیس، قرار دارد و هدفش مطالعه فیزیک ذرات و درک ماهیت جهان است؛ موفقیت بزرگ LHC کشف بوزون هیگز (Higgs Boson) در سال ۲۰۱۵ بود. پروژه در حال ارتقا به مدل «با درخشندگی بالا» است که عملیات آن بین سال‌های ۲۰۲۸ تا ۲۰۳۰ آغاز خواهد شد.
پروژه ژنوم انسانی: ۳ میلیارد دلار
این تلاش علمی بین‌المللی از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۳ توسط مؤسسات ملی بهداشت آمریکا (NIH) و شرکای بین‌المللی اجرا شد. هدف آن شناسایی، نقشه‌برداری و توالی‌یابی بیش از ۹۰ درصد ژنوم هسته‌ای انسان بود؛ ۱۰ درصد باقیمانده در سال ۲۰۲۲ تکمیل گردید. هزینه این پروژه ۲.۷ تا ۳ میلیارد دلار برآورد شد و شامل برنامه‌ای برای بررسی پیامدهای اخلاقی، قانونی و اجتماعی (ELSI) دانش ژنتیک بود.
مریخ‌نورد کنجکاوی ناسا: ۲.۵ میلیارد دلار
مأموریت آزمایشگاه علوم مریخ (Mars Science Laboratory) ناسا، در سال ۲۰۱۲ مریخ‌نورد کنجکاوی را با هزینه ۲.۵ میلیارد دلار به مریخ فرستاد. هدف آن کاوش سطح مریخ، جمع‌آوری تصاویر و داده‌ها برای درک بهتر این سیاره و آماده‌سازی برای مأموریت‌های سرنشین‌دار آینده است؛ کنجکاوی که برای دو سال طراحی شده بود، همچنان فعال است و اطلاعات ارزشمندی ارائه می‌دهد.
اسکای‌لب ناسا: ۲.۳ میلیارد دلار
اسکای‌لب (Skylab)، اولین ایستگاه فضایی آمریکا، در سال ۱۹۷۳ با هزینه بیش از ۲.۳ میلیارد دلار پرتاب شد. این پروژه برای انجام آزمایش‌های طولانی‌مدت درباره تأثیر شرایط منحصربه‌فرد فضا و مطالعه تابش‌های خورشیدی طراحی شده بود. اسکای‌لب به دلیل نقص در مدار، در سال ۱۹۷۹ در جو زمین متلاشی شد و بقایای آن در اقیانوس هند و استرالیا فرود آمد.
- باتری سیلیکون کربنی چیست و چگونه شارژدهی گوشی‌ها را متحول می‌کند؟
- موشک سرگردان اسپیس‌ایکس هفته آینده به ماه برخورد می‌کند
- دانشمندان به کلید ویرایش حافظه برای پاکسازی خاطرات بد نزدیک شدند
پروژه منهتن: ۲.۲ میلیارد دلار
این یکی از پروژه‌های علمی گران‌قیمت دوران جنگ جهانی دوم بود که توسط ایالات متحده برای ساخت بمب اتمی آغاز شد. این پروژه به رهبری ژنرال لزلی گرووز و رابرت جی. اوپنهایمر، با مشارکت ۱۳۰,۰۰۰ نفر، ۲.۲ میلیارد دلار (معادل بیش از ۴۰ میلیارد دلار امروزی) هزینه داشت. نتیجه آن ساخت دو بمب فت‌من (Fat Man) و لیتل‌بوی (Little Boy) بود که در اوت ۱۹۴۵ بر شهرهای ناکازاکی و هیروشیما فرود آمدند.
شبکه زیردریایی نپتون کانادا: ۷۹ میلیون دلار آمریکا
نپتون، بخشی از پروژه‌های اقیانوسی کانادا (Ocean Networks Canada)، رصدخانه‌ای عظیم برای مطالعه کف اقیانوس و محیط زیر آب است. ساخت آن در سال ۲۰۰۷ آغاز و ۷۹ میلیون دلار آمریکا هزینه داشت. این رصدخانه شامل ۸۰۰ کیلومتر کابل فیبر نوری پرسرعت است که جمع‌آوری داده‌ها از اعماق اقیانوس آرام در سواحل کانادا را ممکن می‌سازد و رکورد گینس بزرگترین رصدخانه زیردریایی جهان را دارد.
آرایه بسیار بزرگ (VLA) بنیاد ملی علوم: ۷۸.۵ میلیون دلار
آرایه بسیار بزرگ (VLA) مجموعه‌ای از ۲۸ تلسکوپ رادیویی است که توسط بنیاد ملی علوم آمریکا (National Science Foundation) اداره می‌شود. ساخت آن در سال ۱۹۷۲ تصویب و در سال ۱۹۸۰ تکمیل شد و ۷۸.۵ میلیون دلار (معادل ۶۲۷ میلیون دلار امروزی) هزینه داشت.
- خطر برخورد زباله های فضایی با هواپیماها؛ هشدار ترسناک کارشناسان به مسافران
- کشتی‌های باری قدیمی ژاپن به دیتاسنترهای هوش مصنوعی تبدیل می‌شوند
- لیزرها راز صدها ژئوگلیف باستانی در جنگل آمازون را فاش کردند
این تلسکوپ‌ها به صورت یک واحد غول‌پیکر عمل کرده و تصاویر با وضوح بالا از پدیده‌های اعماق فضا مانند سیاه‌چاله‌ها و ستارگان نوترونی جمع‌آوری می‌کنند. VLA در حال حاضر تحت یک برنامه ارتقا قرار دارد که منجر به «نسل بعدی آرایه بسیار بزرگ» (Next Generation Very Large Array) با هزینه‌ای حدود ۲ میلیارد دلار خواهد شد.
نظرات کاربران