به گزارش خبرگزاری مهر و به نقل از روابط عمومی خانه سینما، آئین یادبود زنده‌یاد مهران زینت‌بخش، مستندساز برجسته، به‌مناسبت اولین سالگرد درگذشت او با جمعی از اهالی سینمای مستند در خانه سینما برگزار شد.

مراسم با مدیریت مصطفی شیری، مستندساز، آغاز شد. او با اشاره به سالگرد زینت‌بخش اظهار داشت: امروز در اولین سالگرد زنده‌یاد مهران زینت‌بخش گردهم آمده‌ایم تا یاد و خاطره‌اش را گرامی بداریم. این مراسم به همت انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند و همکاری خانه سینما برگزار گردیده است.

شیری به علاقه شدید زینت‌بخش به موسیقی اشاره کرد و اضافه کرد: مهران به موسیقی عشق می‌ورزید و این عشق در آثارش به‌روشنی تجلی داشت. او دو مستند از فرهاد مهراد و فریدون فروغی ساخته بود و به‌ویژه صدای فرهاد مهراد در دلش مقام والایی داشت؛ صدایی که برای او فراتر از ویژگی‌های صرف موسیقایی، نماد معنا و احساسی عمیق بود.

سپس مهرداد زاهدیان، رئیس انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند، با ابراز تاسف از فقدان این مستندساز بزرگ گفت: مهران سال‌ها در کنار ما بود و با دوستان و همکارانش لحظات مهمی را سپری کرد. یکی از معانی یک صنف همین است؛ اینکه افرادیکه در حرفه‌ای مشترک هستند، تنها در چارچوب کار و مسائل صنفی با یکدیگر ارتباط نداشته باشند، بلکه در لحظات حساس زندگی یکدیگر را احساس کنند. چرا که سرمایه اصلی یک صنف، ارتباطات انسانی آن‌هاست.

زاهدیان تصریح کرد: برگزاری این مراسم صرفاً به‌خاطر یادآوری درگذشتگان نیست بلکه نشان از ارزش‌های یک جمع صنفی است. هیچ‌کس نباید احساس تنهایی کند. مسلماً افراد متنوع‌اند و نگرش‌ها و مسیرهای متفاوتی را انتخاب می‌کنند، اما آنچه یک جمع را زنده نگه می‌دارد، احساس تعلق و مسئولیت نسبت به همدیگر است. لذا در انجمن باید علاوه بر پیگیری مسائل حرفه‌ای و حقوق صنفی، به بعد انسانی جمع خود نیز توجه کنیم تا افراد و وقایع بخشی از زندگی جمعی ما قرار گیرند و در خاطره شخصی چند نفر محدود نشوند.

او همچنین یادآور شد که مهران امروز تنها نماد فقدان نیست؛ بلکه نمایانگر بخشی از این جمع انسانی است که سال‌ها در آن فعالیت داشته است. شاید بهترین اقدام برای زنده نگه‌داشتن یاد او، تنها برگزاری مراسم سالانه نباشد، بلکه اینکه حضور افراد را زمانی که در کنار ما هستند، با جدیت بیشتری گرامی بداریم.

به یاد زنده‌یاد مهران زینت‌بخش، قطعه «اسیر شب» با صدای فرهاد مهراد پخش شد.

در بخش دیگری از این مراسم، غلام‌عباس فاضلی، منتقد سینما، بیان کرد: یک سال از درگذشت مهران گذشته و این زمان به من فرصتی را داده تا از زاویه‌ای متفاوت به او نگاه کنم. به نظر می‌رسد او فیلمسازی موفق بود و این جایگاهی است که کمتر مستندسازی به آن می‌رسد. زینت‌بخش هر فیلمی را که می‌خواست، کارگردانی کرد و این شانس، کمتر برای مستندسازان پیش می‌آید. آثار او شجاعت بی‌نظیری داشتند و به‌نظر می‌رسید از زمان خود جلوتر بوده و با جسارت فیلم می‌ساخت.

فاضلی به شیوه کار زینت‌بخش اشاره کرده و گفت: او هرگز به حمایت‌های دولتی برای ساخت فیلم نیاز نداشت و تمام هزینه‌ها را به‌صورت شخصی متحمل شد. تقریباً هیچ‌یک از فیلم‌های او را نمی‌توان در شرایط فعلی ساخت. او لحظات و موقعیت‌ها را به‌خوبی ثبت می‌کرد و از زندگی خود برای این کار مایه می‌گذاشت. زینت‌بخش اهتمامی به مسائل مالی نداشت، درحالی‌که فرصت‌های زیادی برای بهره‌برداری از سینما در منظر او وجود داشت.

فاضلی ادامه داد: در یک سال اخیر، هر بار که از خیابانی عبور کردم که در آن با او یاد و خاطره‌ای داشتم، به‌طور ناخواسته احساس اندوه کردم. او فردی تنها بود و این تنهایی بسیاری از اندیشمندان را در بر گرفته است. تفکر او از اطرافیان، خانواده و همکارانش فراتر بود. او یک دوست و همدم داشت که آن دوست، «تاریخ» نامیده می‌شد. بدون شک با گذشت زمان، تاریخ به ارزش واقعی آثار او بیشتر پی خواهد برد.

امید نجوان، مستندساز، در ادامه درباره فیلم کوتاهی که به یاد زنده‌یاد مهران زینت‌بخش ساخته بود، گفت: انگیزه من برای ساخت این فیلم به سال گذشته برمی‌گردد؛ زمانی که در جشنواره «سینماحقیقت» به یاد زینت‌بخش اشاره‌ای نشد. آن زمان، به باوری رسیدم که می‌توانم برای او کاری انجام دهم. به آرشیو شخصی‌ام و فیلم‌های مرتبط به مهران مراجعه کرده و بی‌هیچ تصمیمی، فیلمی درباره او ساختم.

او افزود: در واقع می‌خواستم به‌مناسبت سالروز درگذشت مهران، زیستنی از خودم او یاد کنم و در نهایت این فیلم از دل همان تصاویر آرشیوی به‌وجود آمد. امیدوارم که ضعف‌های این اثر را به بزرگی خود ببخشید.

امیر فرض‌اللهی، روزنامه‌نگار، نیز اظهار کرد: من واقفم که مهران عزیز چه فیلم‌هایی را نتوانسته بسازد. نزدیک به پانزده سال با او دوستی داشتم و به‌خاطر همراهی با او در جریان حال و احوالش بودم. او دارای شجاعت درونی بالایی بود و با وجود آنکه از نظر مالی در شرایط خوبی ایستاده بود، از درون روشنایی داشت و تا آخرین لحظه زندگی، روح کودکانه درونش را حفظ کرد.

وی به دغدغه‌های زینت‌بخش اشاره کرده و افزود: علاقه‌مندیش به بررسی روح تاریخ او را به چالش کشید. ایده‌های نوآورانه فراوانی در ذهن داشت که سازندگی آن‌ها به سرانجام نرسید.

خواهر زنده‌یاد مهران زینت‌بخش، لیلا زینت‌بخش، ضمن ابراز قدردانی از شرکت‌کنندگان در این مراسم، گفت: مهران دل‌باخته سینما و فیلمسازی بود و از دوران نوجوانی، با وجود مخالفت‌های خانواده، این مسیر را پیش گرفت و می‌خواست داستان هنرمندان طردشده را تصویر کند. او هرگز منتظر تأمین اعتبار دولتی برای ساخت آثار خود نبود و فیلم‌هایش را با هزینه شخصی تولید می‌کرد. تعداد زیادی از آثار او به دلایل مختلف اجازه پخش نداشتند و این موضوع به سرخوردگی و افسردگی‌اش منجر شد. او به فیلم‌هایش تعلق عمیقی داشت و آن‌ها را چون فرزندانش می‌نگریست.

لیلا زینت‌بخش افزوده است: امروز نمی‌خواهم تنها از دوری او سخن بگویم. مهران هزینه‌های زیادی برای پیگیری آرزوهایش پرداخت کرد و نمی‌دانم آیا این هزینه‌ها ارزشش را داشت یا خیر. هنرمند در وهله نخست یک انسان است و باید به خود، ارزشی مضاعف ببخشد. هیچ‌کس نباید جان خود را به علت دنبال کردن آرزوهایش در خطر قرار دهد. اگر پروژه‌ای با شکست مواجه شد، هنرمند نباید خود را از یاد ببرد. هیچ چیزی بالاتر از سلامت جسمانی انسان نیست و متأسفانه مهران این حقیقت را در نهایت دوران حیاتش دریافت.

لیلا در پایان اظهار داشت: آرزو می‌کنم مسئولان کشور در زمان حیات هنرمندان به ارزش آن‌ها پی ببرند و در زمان ناامیدی از آن‌ها حمایت کنند. هنرمندان بخش مهمی از تاریخ یک کشور هستند و شایسته‌اند که قدر آن‌ها بیشتر دانسته شود.

وی در انتها از برگزاری مراسم قدردانی کرده و گفت: از تمامی دوستان و عزیزان در انجمن صنفی مستندسازان و خانه سینما، همچنین آقای مهرداد زاهدیان و سایر هنرمندان که یاد مهران را زنده نگه‌داشته‌اند، صمیمانه سپاسگزارم. یاد مهران همواره با ما خواهد بود و نامش در تاریخ ماندگار خواهد شد.

پخش فیلم مستند «قریه من» به کارگردانی مهران زینت‌بخش که به زندگی و فعالیت‌های هنری مرحوم فریدون فروغی، خواننده پیشگام موسیقی پاپ می‌پردازد، بخش پایانی این مراسم را تشکیل داد.