تمدن‌های دریانورد مینوسی و میسنی که از برترین‌های یونان باستان به شمار می‌روند، به واسطه به‌کارگیری منابع نایاب و مهارت‌های برجسته در علم متالورژی، توانستند آثاری فوق‌العاده خلق کنند. در فرهنگی که فلزات گرانبها نمایانگر قدرت و اعتبار تلقی می‌شدند، یافتن منبعی غیرمعمول برای تولید جواهرات، از اهمیت شایانی برخوردار بود. تحقیقات نوین نشان می‌دهد که آهن شهاب‌سنگی از فضای بیرونی، به دستان نخبگان باستانی مدیترانه راه یافته است.
کشف حلقه‌های اشرافی باستانی از فلز شهاب‌سنگی
مطالعه‌ای جدید که در مجله «Journal of Archaeological Science» به چاپ رسیده، نشان می‌دهد که نخبگان مقتدر مینوسی و میسنی که داستان‌هایشان در حماسه‌هایی چون «ایلیاد» و «ادیسه» به تصویر کشیده شده، از حلقه‌های درخشان ساخته‌شده از آهن شهاب‌سنگ به منظور نمایاندن مقام و نفوذ خود بهره می‌بردند. محققان در قالب یک «پروژه تحقیقاتی پنج ساله»، ترکیب شیمیایی بیش از ۱۰۰ شی باستانی از یونان امروزی را مورد بررسی قرار دادند. آن‌ها به ۹۱ شی آهنی، عمدتاً حلقه‌ها، دستبندها و چاقوها، که قدمت آن‌ها به دوران برنز، حدود ۳۸۰۰ تا ۳۰۰۰ سال پیش برمی‌گردد، توجه خاصی کردند.
با استفاده از روش غیرمخرب فلورسانس پرتو ایکس، محققان دریافته‌اند که ۱۳ مورد از این اشیاء حاوی نیکل بوده و احتمالاً با استفاده از آهن شهاب‌سنگی ساخته شده‌اند. نکته حائز اهمیت این است که تمام ۱۳ شی کشف‌شده، به شکل حلقه‌های انگشتری زیبا و اعیانی بودند که معمولاً با فلزات دیگری چون طلا یا نقره ترکیب شده و نگین‌هایی برای مشخصه‌گذاری یا مهرهای سلطنتی داشتند.
بیشتر این حلقه‌ها از گورستان‌های مجلل، از جمله مقبره‌های میسن، به دست آمده‌اند. همچنین یک حلقه در نکروپولیس مینوسی یافت شد که هنوز بر انگشت یک کاهن اعظم فرضی قرار داشت. محققان در این زمینه توضیح می‌دهند: «این مشاهدات به ما این بینش را می‌دهند که حلقه‌های احتمالی از فلزات فرازمینی، نمادهای ارزشمند و قابل توجهی در دست افراد با نفوذ و نخبگان دربار مینوسی و میسنی بوده‌اند.»
منشا فلز و نقش آن در عصر برنز
این آهن شهاب‌سنگی احتمالا از مصر وارد منطقه شده، نه اینکه به‌طور محلی در یونان یافت شود. جغرافیای یونان برای حفظ شهاب‌سنگ‌ها مطلوب نیست؛ چراکه ممکن است شکسته شده یا به دریا بیافتند. در مقابل، بیابان‌های خشک مصر با حفاظت از شهاب‌سنگ‌ها در برابر اکسیداسیون و حل شدن، محیط بهتری برای تجمع آن‌ها فراهم می‌کنند.
پژوهشگران همچنین کشف کردند که ۷۸ شی آهنی دیگر از آهن ذوب‌شده ساخته شده‌اند و این اشیای آهنی دست‌ساز احتمالاً از اوایل ۱۴۰۰ سال پیش از میلاد و در زمان عصر برنز مورد استفاده قرار گرفته‌اند. با این حال، کاربرد آهن دست‌ساز در یونان نسبت به یافته‌های آناتولی با نوعی تاخیر همراه بوده که امکان واردات این اقلام از مکان‌هایی چون قبرس را مطرح می‌کند. موج استفاده از حلقه‌های ساخته‌شده از شهاب‌سنگ‌ها تقریباً ۱۲۰۰ سال پیش از میلاد به اوج خود رسید و سپس به تدریج کاهش یافت که این می‌تواند به دلیل مشکلات عرضه و تقاضا و یا تغییر سلیقه در مد و زیبایی باشد.
نظرات کاربران