داده‌های رسمی گویای حقیقتی هستند که در میان سروصدای بازار خودرو کمتر مورد توجه قرار گرفته است: درصد قابل توجهی از جمعیت خانوارهای ایرانی از خودرو محرومند. بر اساس آمار ارائه شده، نزدیک به نیمی از خانواده‌های ایرانی هیچ‌گونه وسیله نقلیه‌ای در اختیار ندارند؛ نه خودروی شخصی و نه وسایل حمل‌ونقل عمومی که به خانواده تعلق داشته باشد. این متغیر نشان می‌دهد که برخلاف باور عمومی، مالکیت خودرو در ایران هنوز به یک کالا عمومی مبدل نشده و اختلافات زیادی میان دهک‌های مختلف از نظر درآمد در این زمینه مشاهده می‌شود.

دلایل عدم مالکیت خودرو در نیمی از خانوارها چیست؟

کارشناسان به شناسایی اصلی‌ترین عوامل این موضوع پرداخته و بر این باورند که عوامل موثر شامل جهش‌های مداوم قیمت خودروها، کاهش توان خرید خانواده‌ها و ناهماهنگی‌های سیاسی در عرصه تولید و عرضه می‌باشد.

زمانی که حتی ارزان‌ترین خودروهای داخلی چندین برابر درآمد سالانه یک کارگر قیمت دارند، انتظار می‌رود که تعداد خانوارهای ایرانی فاقد خودرو به طور مداوم افزایش یابد. در این وضعیت، خودرو به جای اینکه یک کالای مصرفی باشد، به یک سرمایه با ارزش بالا تبدیل شده و افراد با درآمد متوسط و کم به طور عملی از دسترسی به آن خارج شده‌اند.

لزوم سرمایه‌گذاری در سیستم حمل‌ونقل عمومی

این آمار ناامیدکننده پیامی واضح برای سیاست‌گذاران دارد: تمرکز صرف بر روی بازار خودرو، نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای جابه‌جایی برای نیمی از جامعه باشد. توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی و فراهم آوردن گزینه‌های ارزان، سریع و قابل اعتماد برای تردد، تنها راهکار موثر برای پر کردن این شکاف است. در شرایطی که خانوارهای ایرانی مجبورند به خدمات اتوبوس، مترو و دیگر وسایل نقلیه عمومی اتکا کنند، هرگونه غفلت در مورد کیفیت این خدمات، بر فشار زندگی روزمره آنها خواهد افزود. آمار جدید باید محرکی برای بازنگری جدی در سیاست‌های مربوط به حمل‌ونقل شهری و میان‌شهری باشد.

بازار خودرو