بر اساس گزارشی که روز سه‌شنبه ایرنا منتشر کرد، مراسم امضای این تفاهم‌نامه با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین مجید انصاری، معاون حقوقی رئیس‌جمهور، جبارعلی ذاکری مدیرعامل راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، حسین فروزان دبیر شورای‌عالی مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی، محمود صابر معاون هماهنگی و برنامه‌ریزی امور حقوقی دستگاه‌های اجرایی معاونت حقوقی رئیس‌جمهور و جمعی از معاونان، مدیران و مسئولان نهادهای مرتبط برگزار گردید.

این تفاهم‌نامه نتیجه یک سری جلسات کارشناسی مستمر، بررسی‌های میدانی و گفتگوهای میان دستگاهی است که به منظور حل و فصل اختلافات حقوقی و اجرایی با تمرکز بر معاونت حقوقی رئیس‌جمهور انجام شده است. در سال‌های اخیر، این مسئله به یکی از چالش‌های جدی در راستای توسعه فعالیت‌های مناطق آزاد، جذب سرمایه‌گذاران و پیشبرد طرح‌های توسعه‌ای راه‌آهن در استان گلستان بدل گردیده بود.

با مداخله معاونت حقوقی رئیس‌جمهور، موضوع از مسیر تقابل حقوقی و صدور رأی، به سمت ایجاد توافق، تعیین مسئولیت‌ها و به دست آوردن راه‌حل‌های اجرایی هدایت شد. نتایج بررسی‌ها نشان داد که بخش عمده‌ای از مشکل ناشی از تعارض در اهداف دستگاه‌ها نیست؛ بلکه هر یک از طرفین در راستای وظایف قانونی خود به دنبال توسعه فعالیت‌های خود هستند و این امر امکان دستیابی به توافق را فراهم کرده است.

از این رو، پس از چندین مرحله تبادل نظر و اصلاحات در متن توافق، چارچوبی به توافق رسید که نیازهای عملیاتی و توسعه‌ای راه‌آهن را تأمین می‌کند و همچنین فعالیت‌ها و تعهدات سرمایه‌گذاری شده در ناحیه منطقه آزاد را حفظ و سازمان‌دهی می‌نماید.

در این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین مجید انصاری با ابراز خشنودی از توافق به‌دست‌آمده، تأکید نمود که معاونت حقوقی رئیس‌جمهور به‌عنوان تسهیل‌کننده در این گونه مسائل عمل می‌کند و هرگاه مانع‌های حقوقی و قانونی در مسیر طرح‌های توسعه‌ای کشور وجود داشته باشد، با رعایت ضوابط نسبت به رفع این موانع اقدام خواهد کرد. وی با یادآوری اهمیت راه‌آهن و نواحی آزاد در پیشرفت اقتصادی کشور، تبیین مسائل بین دستگاه‌های اجرایی از طریق گفتگو، تفاهم و همکاری را یک رویکرد مؤثر برای پیشگیری از تشدید اختلافات دانست و بر ضرورت تبدیل توافق‌های انجام شده به اقدامات عملی تأکید کرد.

معاون حقوقی رئیس‌جمهور همچنین بر توسعه شبکه ریلی و استفاده از ظرفیت کریدورهای ترانزیتی کشور به‌عنوان موضوعاتی راهبردی تأکید نموده و ابراز امیدواری کرد که با اجرای این تفاهم‌نامه، تسهیل‌گری برای تسریع پروژه‌های توسعه‌ای و جذب سرمایه‌گذاری در منطقه فراهم آید.

محمود صابر، معاون هماهنگی و برنامه‌ریزی امور حقوقی دستگاه‌های اجرایی به تشریح روند شکل‌گیری این تفاهم‌نامه پرداخت و گفت که پس از بررسی موضوع در استان و گفتگو با مسئولان و نهادهای مربوط، نتیجه‌گیری شد که این مسئله قابلیت حل از طریق تفاهم را دارد و نیازی به تبدیل آن به یک روند طولانی و فرسایشی اختلافی وجود ندارد.

وی اضافه کرد: هدف اصلی در تهیه این تفاهم‌نامه، رسیدن به ترتیبی بوده است که هم نیازهای قانونی و عملیاتی راه‌آهن تأمین گردد و هم فعالیت‌ها و سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته در ناحیه آزاد بی‌محتوا نماند.

در ادامه نشست، جبارعلی ذاکری، مدیرعامل راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، با اشاره به اهمیت راهبردی منطقه و نقش آن در توسعه ترانزیت و کریدورهای ریلی کشور، بر آمادگی راه‌آهن برای اجرای اصول توافق‌نامه و افزایش ظرفیت‌های ریلی منطقه تأکید نمود.

حسین فروزان، دبیر شورای‌عالی مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی، نیز حل مسائل موجود را پیش‌نیاز افزایش سرمایه‌گذاری و تسریع در فعالیت‌های اقتصادی در منطقه دانست و بر لزوم بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت‌های موجود برای توسعه منطقه تأکید کرده است.

مسئولان حاضر در این نشست همچنین بر ضرورت اجرای به‌موقع مفاد تفاهم‌نامه و جلوگیری از بازگشت مسائل به گردش اختلافات اداری و حقوقی تأکید نموده و بر این باور بودند که رفع این موانع زمینه‌ساز توسعه سرمایه‌گذاری، تقویت حمل‌ونقل و ترانزیت و تسریع در اجرای طرح‌های توسعه‌ای استان گلستان خواهد بود.

این تفاهم‌نامه می‌تواند به‌عنوان نمونه‌ای از رویکرد حل مسائل و میانجی‌گری حقوقی در درون دولت قلمداد گردد؛ رویکردی که به‌جای ادامه دادن به اختلافات بین دستگاه‌ها، ظرفیت‌های حقوقی و اجرایی آن‌ها را در جهت توسعه و اجرای پروژه‌های ملی همسو می‌ساخته است.