بر اساس گزارش خبرنگار مهر، محمدرضا مانییکتا، رئیس اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی، امروز چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ در همایشی تخصصی با عنوان پلتفرمهای آنلاین طلا تحت عنوان «زرآتی؛ از خاک تا طلا»، با بیان آمارهایی درباره وضعیت معاملات طلای آنلاین و مقایسه آن با بازار سنتی طلا، از وجود ۳۹ کسبوکار فعال در زمینه معاملات برخط طلا خبر داد و ذکر کرد که ۱۱ کسبوکار دیگر نیز درخواست خود را برای دریافت درگاه پرداخت ارائه کرده و در حال حاضر این مراحل در حال رسیدگی است.
وی به نقش بانک مرکزی در تنظیمگری حوزه پرداخت و اجرای مسئولیتهای مرتبط با سکوهای معاملات آنلاین طلا اشاره کرد و خاطرنشان کرد: یکی از مسائل مهم در این حوزه، ساماندهی فضای پرداخت کشور است و سکوهای طلای آنلاین بهعنوان بخشی از اکوسیستم کسبوکار، از این زیرساخت بهرهبرداری میکنند.
تغییرات در فرآیند دریافت درگاه پرداخت طلای آنلاین
مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی در مورد فرآیند اخذ درگاه پرداخت برای سکوهای معاملات برخط طلا توضیح داد: در گذشته، یک سازوکار خاص وجود داشت؛ بهطوریکه سکو ابتدا مجوزهای صنفی را دریافت میکرد و سپس نماد اعتماد الکترونیکی را میگرفت و در صورت موفقیت در موج بات دریافت این نماد، امکان اخذ درگاه پرداخت الکترونیکی برای آن فراهم میشد.
مانییکتا افزود: اکنون این فرآیند گسترش یافته و مراحل بیشتری به آن افزوده شده است. پس از دریافت مجوز از اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی، سکو باید نماد اعتماد الکترونیکی را بگیرد و بعد از آن نیز نیازمند تأییدیهای از ستاد و کمیته اجرایی مرتبط با تنظیمگری و هدایت سکوهای معاملات برخط طلا است.
وی ادامه داد: پس از دریافت این تأییدیه، معرفینامهای به بانک مرکزی ارسال میشود و سکوهای مورد تأیید برای اخذ درگاه پرداخت در بازار طلا به بانک مرکزی معرفی میگردند.
افزایش تعداد پلتفرمهای فعال طلای آنلاین به ۳۹
مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی به آمار سکوهای طلای آنلاین اشاره کرده و بیان داشت: در حال حاضر، ۳۹ کسبوکار فعال در عرصه معاملات برخط طلا وجود دارد و همچنین ۱۱ کسبوکار دیگر درخواست خود را برای دریافت درگاه پرداخت به ثبت رسانده که در حال حاضر مراحل این درخواستها در حال انجام است.
مانییکتا اشاره کرد که در یک مقطع، تعداد سکوهای فعال به ۶۱ مورد رسیده بود و بخشی از کاهش آمار به اقدامات تنظیمگری انجام شده پس از تصویب هیئت وزیران مربوط میشود.
او برای مقایسه این آمار با بازار سنتی طلا توضیح داد: در بازار معاملات مصنوعات طلا، نقره و جواهرات، بیش از ۱۶۰ هزار پایانه وجود دارد و حدود ۷۰ هزار کسبوکار در این حوزه فعال هستند، بهطوریکه بهطور متوسط هر کسبوکار در حدود ۲ پایانه فیزیکی دارد.
به گفته مانییکتا، حدود ۲۶۰۰ پایانه اینترنتی نیز در این ۷۰ هزار کسبوکار فعال است.
میانگین خرید آنلاین طلا به ۱۱ میلیون تومان رسید
مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی به تحلیل ارزش تراکنشهای سکوهای آنلاین طلا اشاره کرده و گفت: در سال ۱۴۰۴، میانگین مبلغ هر تراکنش در سکوهای معاملات برخط طلا حدود ۹ میلیون تومان بود، اما در ۵ ماه اول سال ۱۴۰۵، این عدد به نزدیک ۱۱ میلیون تومان افزایش یافته است.
وی ادامه داد: بنابراین، میانگین مبلغ تراکنشها به حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است.
مانییکتا تصریح کرد که این آمار فقط مربوط به تراکنشهایی است که از طریق درگاههای پرداخت انجام میشود و این ارقام کل بازار طلا را در بر نمیگیرد.
سهم طلای آنلاین از معاملات طلا حدود ۱۴ درصد است
مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی افزود: بخش قابل توجهی از معاملات طلا، چه در بازار سنتی و چه در پلتفرمها، به علت بالا بودن مبلغ، از طریق درگاههای پرداخت انجام نمیشود و ممکن است پرداختهای آن بطور غیررسمی از طریق سامانههای پایا یا ساتنا صورت گیرد.
وی تاکید کرد: لذا آماری که از درگاههای پرداخت به دست میآید، صرفاً نمایی از بازار معاملات طلا است و نمیتوان آن را معادل با کل بازار دانست.
مانییکتا افزود: طبق آمار درگاههای پرداخت، حدود ۱۴ درصد از ارزش معاملات طلا در فضای آنلاین انجام میشود، در حالی که ۸۶ درصد همچنان در بازار سنتی و خارج از بستر آنلاین صورت میپذیرد.
اوج معاملات آنلاین طلا در زمستان ۱۴۰۴
وی روند فصلی معاملات سکوهای آنلاین طلا را مورد بررسی قرار داد و گفت: در سال ۱۴۰۴ بین بهار و تابستان، کاهشی در حجم معاملات مشاهده شد که نشاندهنده تقاضای بیشتر برای خرید در سهماهه نخست سال بود.
مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی افزود: از تابستان به پاییز، روند معاملات بهبود یافته و در سهماهه سوم، شاهد افزایش تعداد و مبلغ تراکنشها بودیم. این روند از پاییز به زمستان نیز ادامه یافت و اوج معاملات در زمستان گزارش شد.
مانییکتا بیان کرد: پیش از وقوع جنگ ۱۲ روزه، یک افزایش معنیدار در ورود مردم به سکوهای معاملات برخط طلا اتفاق افتاد.
وی ادامه داد: در مقابل، اگر مقایسهای میان سهماهه چهارم سال ۱۴۰۴ و سهماهه نخست سال ۱۴۰۵ انجام دهیم، افت قابل توجهی مشاهده میشود که میتواند به رکود جهانی معاملات طلا در این بازه زمانی مرتبط باشد.
افزایش میانگین مبلغ تراکنش طلا در طی یک سال
مانییکتا همچنین به روند میانگین ارزش معاملات اشاره کرد و گفت: از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا پایان بهار ۱۴۰۵ و همچنین در تیر و مرداد، میانگین مبلغ هر تراکنش از حدود ۸ میلیون تومان به تقریباً ۱۰ میلیون تومان افزایش یافته است.
وی افزود: بخشی از این افزایش بدون شک به فضای تورمی مرتبط است، اما میتواند بیانگر ورود بیشتر افراد به بازار طلا نیز باشد.
مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی خاطرنشان کرد: در بازار حضوری و معاملات مصنوعات، روندی نسبتاً باثبات وجود دارد، در حالی که نوسانات و تأثیر متغیرهای بنیادین و تکنیکی در بازارهای آنلاین بهطور چشمگیری بیشتر نمایان است.
مدیریت هیجان بازار؛ یکی از چالشهای تنظیمگری است
مانییکتا به بحث ساعت فعالیت پلتفرمهای آنلاین طلا اشاره کرد و گفت: یکی از دغدغههای تنظیمگران، اعم از حوزه پرداخت و معاملات صنفی، مدیریت هیجان حاضر در بازار است.
وی افزود: از منظر کلی اقتصادی، طبیعی است که افراد تمایل داشته باشند در هر زمان و با هر روشی که بازار فراهم میکند، فعالیت کنند؛ اما یکی از مهمترین ارکان حفظ ثبات اقتصادی کشور، مدیریت نوسانات و هیجانات بازار بهشمار میرود.
مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی تصریح کرد: آمار معاملات نشان میدهد در بازههای خاص، مدیریت مؤثری بر هیجانات بازار، بهویژه در فضای آنلاین، وجود نداشته است.
وی ادامه داد: افزایش حدود ۲۰ درصدی میانگین مبلغ تراکنشها نیز در هر دو فضای حضوری و غیرحضوری دیده میشود و این نکته باید در روند تحلیل رفتار بازار مورد توجه قرار گیرد.
بهمن ۱۴۰۴؛ اوج هیجان در معاملات آنلاین طلا
مانییکتا در ادامه به روند معاملات در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ پرداخت و گفت: سال ۱۴۰۴، بازاری پر رونقتر برای سکوهای معاملات طلا بود، در حالی که سال ۱۴۰۵ با روندی نسبتاً ثابتتر و کمالتهابتر مواجه بودیم.
وی افزود: در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ و بهویژه در سهماهه پایانی، بالندگی خاصی در بازار مشاهده شد و در بهمنماه سال گذشته، حجم قابل توجهی از تراکنشها در سکوهای آنلاین ثبت گردید.
مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی تأکید کرد: هنگامی که این آمار را در کنار میانگین قیمت طلا قرار میدهیم، با توجه به اینکه قیمت طلا روند نسبتاً یکنواختی داشته است، به نظر میآید که باید توجه بیشتری به عواملی که باعث ایجاد هیجان میشوند داشته باشیم.
جنگ ۱۲ روزه باعث کاهش ۲۰ برابری معاملات آنلاین طلا شد
مانییکتا در ادامه به تأثیر جنگ ۱۲ روزه بر بازار طلا اشاره کرد و گفت: در زمان جنگ، با همکاری سکوها و نهادهای صنفی، معاملات بازار متوقف شد و سکوهای آنلاین نیز از این رو، بدون فعالیت بودند.
وی افزود: انتظار میرفت که پس از پایان جنگ، بازار به روال طبیعی خود بازگردد، اما بررسیها نشان داد که این بازگشت به زمان طولانیمدت نیاز دارد.
مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی تصریح کرد: اگر بازه ۱۲ روز پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه را با ۱۲ روز پس از آتشبس مقایسه کنیم، شاهد یک کاهش حدود ۲۰ برابری در تعداد و مبلغ تراکنشها در سکوهای آنلاین خواهیم بود.
وی ادامه داد: در معاملات صنفی طلا و جواهر نیز این کاهش قابل مشاهده بود و نشاندهنده این است که مردم برای مدتی به انجام معاملات طلا روی نیاوردهاند.
در جنگ ۴۰ روزه، معاملات آنلاین طلا ۶۰ درصد کاهش یافت
مانییکتا با اشاره به وقوع جنگ ۴۰ روزه اظهار کرد: در این بازه زمانی، سکوهای معاملات آنلاین طلا متوقف نشدند و تنها در یک بازه محدود ۲ تا ۳ روزه، به منظور مدیریت نوسانات بازار، فعالیت آنها به حالت تعلیق درآمد و سپس به روال عادی خود بازگشتند.
وی افزود: مقایسه دوران ۴۰ روزه جنگ با قبل از آن نشاندهنده حداقل ۶۰ درصد کاهش در میزان معاملات سکوهای برخط است.
مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی ادامه داد: در ۴۰ روز پس از آتشبس، افزایش قابل توجهی در معاملات مشاهده شد و در مجموع مبلغ تراکنشهای سکوهای معاملات آنلاین طلا دو برابر شد.
رکود بازار سنتی طلا پس از جنگ ادامه داشت
مانییکتا در خصوص تأثیر جنگ رمضان بر بازار طلا گفت: در زمان جنگ رمضان، افت قابل توجهی در حجم معاملات نسبت به دوره پیش از جنگ مشاهده شد.
وی افزوده که این کاهش پس از جنگ نیز ادامه داشت و انتظار ما این بود که بازار حضوری و سنتی طلا به تدریج به حالت عادی برگردد، اما آمارها نشان میدهند که رکود در بازار سنتی همچنان ادامه دارد و بازار به سطح مورد انتظار بازنگشته است.
آمار درگاهها تمامی معاملات طلا در ایران را نشان نمیدهد
مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی در پایان تصریح کرد: باید توجه داشت که آمار ارائهشده تنها بخشی از معاملات طلا را که از طریق درگاههای پرداخت انجام میشوند، نمایش میدهد و به هیچ عنوان نمایانگر کل فعالیتهای بازار طلا نیست.
مانییکتا ادامه داد: بازار طلا هنوز یکی از بازارهای بنیادی در حوزه دارایی کشور به شمار میآید و هم عمق این بازار و هم خدماتی که ارائه مینماید، اهمیت زیادی دارند.
او به تغییرات سهم بازار آنلاین و سنتی نیز اشاره کرده و گفت: نسبت سهم بازار سکوهای معاملاتی آنلاین و بازار سنتی تقریباً ۲۵ به ۷۵ است و این نسبت در دورههای مختلف ممکن است دستخوش تغییر شود.
مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی افزود: تلاش نهادهای اجرایی در این است که از تمامی ظرفیتهای موجود برای ایجاد یک تنظیمگری مؤثر بهرهبرداری کنند.
مانییکتا در پایان یادآور شد: دغدغه اصلی نهادهای اجرایی این است که اگر مردم قصد سرمایهگذاری دارند، مطمئن باشند که سرمایهشان در فضایی امن نگهداری میشود و در معرض خطر یا آسیب قرار نخواهد گرفت.
نظرات کاربران