باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - در سال‌های اخیر، رشد و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر به یکی از اولویت‌های اساسی برای افزایش ظرفیت تولید انرژی الکتریکی و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی بدل شده است. با ارتقاء ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی و بادی، مسئله نوسانات تولید در این نیروگاه‌ها و لزوم تأمین برق پایدار، اهمیت فزاینده‌ای پیدا کرده است.
تولید برق از منابع تجدیدپذیر به عواملی چون تابش نور خورشید و وزش باد وابسته است و به همین دلیل، میزان تولید آنها در ساعات مختلف روز متغیر است. در این وضعیت، توسعه سیستم‌های ذخیره‌سازی انرژی به‌عنوان راه‌حلی برای مدیریت نوسان تولید و ارتقاء قابلیت اطمینان شبکه برق به شمار می‌رود.
به همین ترتیب، تجهیز نیروگاه‌های تجدیدپذیر به سیستم‌های ذخیره‌سازی به‌عنوان یکی از ملزومات توسعه پایدار این بخش در کانون توجه قرار گرفته است.
در این راستا، مینو غلامی، مجری طرح ذخیره‌ساز انرژی ساتبا، اظهار داشت که ۱۰ نیروگاه خورشیدی بزرگ کشور تا سال آینده به سیستم‌های ذخیره‌ساز انرژی مجهز خواهند شد؛ این ۱۰ محل به‌لحاظ شرایط شبکه کشور انتخاب شده‌اند و در استان‌های تهران، گلستان، خوزستان، بوشهر، زنجان، آذربایجان و یزد واقع‌ شده‌اند.
این مقام مسئول تأکید کرد: نیروی برق تولیدی از منابع تجدیدپذیر به‌طور مداوم در دسترس نیست و نیازمندیم که یک راهکار فنی را در کنار این نیروگاه‌ها داشته باشیم تا بتوانیم برق پایدار و مطمئن‌تری تأمین کنیم. سیستم‌های ذخیره‌ساز انرژی، این نقش فنی را ایفا خواهند کرد.
اهمیت ذخیره‌سازها در توسعه منابع انرژی تجدیدپذیر
بسیاری از کارشناسان حوزه انرژی بر این باورند که توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر بدون توجه به امکانات ذخیره‌سازی، می‌تواند چالش‌های قابل توجهی برای مدیریت شبکه ایجاد کند؛ زیرا تولید برق از خورشید و باد در طول 24 ساعت ثابت نیست.
سیستم‌های ذخیره‌ساز انرژی این امکان را فراهم می‌آورند که بخشی از برق تولید شده در زمان اوج تولید ذخیره شده و در مواقع نیاز شبکه مورد بهره‌برداری قرار گیرد. این امر نه‌تنها نوسانات تولید را کاهش می‌دهد، بلکه می‌تواند به افزایش انعطاف‌پذیری شبکه و عملکرد بهینه‌تر ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کمک کند.
انتخاب محل‌های مناسب برای اجرای طرح‌های ذخیره‌سازی نیز از اهمیت فراوانی برخوردار است و باید بر اساس وضعیت شبکه، حجم تولید انرژی تجدیدپذیر، نیاز مصرف و محدودیت‌های انتقال برق انجام شود. از این رو، تجهیز ۱۰ نیروگاه منتخب به سیستم‌های ذخیره‌ساز می‌تواند به‌عنوان یک اقدام عملی، تجربه‌ای مناسب برای توسعه بیشتر این فناوری در کشور به ارمغان آورد.
توسعه ذخیره‌سازها باید هم‌زمان با افزایش ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی و بادی پیش رود تا در آینده، با رشد سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در سبد تولید برق، شبکه با چالش‌های کمتری در زمینه نوسانات تولید مواجه شود.
در انتها لازم به ذکر است که ذخیره‌سازها را می‌توان به‌عنوان یکی از حلقه‌های کلیدی در تکمیل زنجیره توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر به شمار آورد؛ زیرا افزایش ظرفیت تولید برق پاک، زمانی می‌تواند بیشترین اثر را داشته باشد که امکان مدیریت و استفاده پایدار از برق تولیدشده نیز فراهم گردد.