مهرداد اکبریان، مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت در سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، از تأیید شیوه‌نامه‌ای جامع به‌منظور ساماندهی فعالیت‌های «سافاری» (safari) و «طبیعت‌گردی» در عرصه‌های منابع طبیعی خبر داد و به خبرنگار مهر اعلام کرد: هدف و رویکرد این سازمان از اجرای ممنوعیت‌های موقت برای آفرودها، ساماندهی و قانونمند کردن ترددها می‌باشد.
اکبریان با اشاره به بخشنامه اخیر این سازمان در خصوص محدودیت تردد خودروهای دو دیفرانسیل و آفرود در مناطق حساس اظهار داشت: آسیب به عرصه‌های جنگلی و مرتعی محدود به خودروهای آفرود نیست؛ اگرچه این خودروها به‌دلیل توانایی‌های بالای حرکتی، آسیب‌های جدی‌تری به خاک و پوشش گیاهی می‌رسانند؛ با این حال، ورود هر نوع وسیله نقلیه به‌صورت غیرقانونی و بدون برنامه‌ریزی، تهدیدی برای سلامت محیط زیست به شمار می‌رود.
بازنگری در سرفصل‌های آموزشی
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت منابع طبیعی از برگزاری کارگاه‌های تخصصی با کانون جهانگردی و اتومبیلرانی ایران، کلوپ سافاری کانون جهانگردی و همچنین دفتر گردشگری داخلی وزارت میراث فرهنگی خبر داد و تأکید کرد: در این جلسات تصمیم‌گیری شد که سرفصل‌های آموزشی کلوپ‌های رسمی سافاری با محوریت موضوعات حیاتی مانند پیشگیری از آتش‌سوزی، مبارزه با آفات و بیماری‌ها و اصول حفاظت از خاک، تجدیدنظر و تدوین شود.
او افزود: اعضای رسمی کلوپ‌های دارای مجوز که تحت آموزش‌های تخصصی قرار می‌گیرند، امکان ثبت‌نام به‌عنوان «همیار طبیعت» در سامانه مربوطه را دارند. ما بر این باوریم که افرادی که با کارت همیار طبیعت به عرصه‌ها وارد می‌شوند، با حساسیت بیشتری به مسئله حفظ محیط زیست پرداخته و از انحراف از مسیرهای تعیین‌شده و تخریب عرصه‌ها خودداری می‌کنند.
احیای دبیرخانه کمیته سافاری و طبیعت‌گردی
اکبریان همچنین از ضرورت هماهنگی‌های بین‌دستگاهی برای پیاده‌سازی دقیق ضوابط سخن گفت و به احیای دبیرخانه کمیته سافاری و طبیعت‌گردی اشاره کرد و بیان داشت: با پیگیری‌های صورت‌گرفته از سوی دفتر گردشگری داخلی وزارت میراث فرهنگی، این کمیته به‌منظور برگزاری نشست‌های مستمر و هفتگی احیا شده است تا وظایف نهادهای مسئول به‌طور جداگانه مشخص گردد.
این مقام مسئول اضافه کرد: یک دستورالعمل جامع برای فعالیت‌های سافاری و طبیعت‌گردی تدوین شده و هم‌اکنون در مرحله نهایی‌سازی و نظرخواهی کارشناسی قرار دارد. هدف ما در سازمان منابع طبیعی، تبدیل یک فعالیت ایجادکننده تنش به یک جریان تنظیم‌شده است تا در کنار بهره‌برداری مردم از مزایای طبیعت، حداقل آسیب به سرمایه‌های ملی وارد شود. تا زمان ابلاغ نهایی این دستورالعمل، هرگونه فعالیت گروه‌های غیرمجاز و بی‌ضابطه کماکان ممنوع است و برخوردهای قاطع با متخلفان صورت خواهد گرفت.
وی یادآور شد: طبق اطلاعات دریافتی از مسئولان دفتر گردشگری داخلی، ۴۰۰۰ نفر به عنوان عضو کلوپ کانون جهانگردی شناسایی شده‌اند و مجوز دارند. ما این افراد را به عنوان همیار طبیعت معرفی می‌کنیم و آموزش‌های لازم را ارائه خواهیم داد؛ اما مشکل عمده برای حدود ۹۵ درصد دیگر باقی‌مانده وجود دارد که بدون مجوز به عرصه‌های طبیعی نفوذ کرده و آسیب‌های گسترده‌ای را به وجود می‌آورند.
اتصال سامانه‌ها و یکپارچه‌سازی مدیریت
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به ضرورت ساماندهی فعالیت‌های سافاری و طبیعت‌گردی بیان کرد: در حال حاضر عده‌ای با وجود قوانین منع و محدودیت‌ها، بدون دریافت مجوز و با عناوینی مانند گردش خانوادگی یا طبیعت‌گردی ساده وارد عرصه‌های طبیعی می‌شوند؛ در حالی‌که واقعاً به‌صورت گروهی و سازمان‌یافته فعالیت می‌کنند.
وی ادامه داد: این گروه‌ها گاهی با استفاده از بلندگوهای بزرگ، آلودگی صوتی به وجود آورده و با رها کردن زباله و آسیب به مسیرها، ضربات جدی به محیط زیست وارد می‌کنند.
اکبریان افزود: فعالان سافاری و طبیعت‌گردی لازم است قبل از ورود به عرصه‌های طبیعی، اطلاعاتی نظیر تعداد افراد، خودروها، مسیر حرکت و زمان ورود و خروج خود را در سامانه مربوطه ثبت کنند. برای مثال، اگر گروهی متشکل از ۵ خودرو و ۲۰ نفر قصد ورود به یک منطقه را داشته باشد، اطلاعات آنان در سامانه بارگذاری و قابل بررسی خواهد بود.
این مقام مسئول همچنین از برنامه‌ریزی برای برقراری ارتباط بین سامانه ثبت اطلاعات گردشگری و سامانه‌های سازمان منابع طبیعی نیز خبر داد و گفت: مقرر شده است که تیم‌های کارشناسی دفتر فناوری سازمان منابع طبیعی و بخش فناوری وزارت میراث فرهنگی، ارتباطات لازم را میان این سامانه‌ها برقرار کنند تا نیروهای منابع طبیعی و محیط زیست بتوانند از طریق موبایل یا تبلت، قابلیت بررسی اطلاعات مجوزها را در مبادی ورودی مناطق طبیعی داشته باشند.
اکبریان افزود: پس از ایجاد این ارتباط، مأموران مستقر در ورودی مناطق قادر خواهند بود با دریافت شماره ثبت یا کد سامانه، مشخصات گروه‌های مجاز را مشاهده و از ورود گروه‌های فاقد مجوز جلوگیری کنند.
وی همچنین از تجهیز خودروهای سافاری و طبیعت‌گردی به سامانه موقعیت‌یابی خبر داد و افزود: خودروهایی که برای ورود به یک منطقه خاص مجوز می‌گیرند، باید به GPS مجهز باشند تا از طریق سامانه رصد و پیگیری مسیر حرکت آنها ممکن باشد. به این ترتیب، اگر گروهی مجوز ورود به یک منطقه خاص را داشته باشد، نمی‌تواند بدون هماهنگی از مسیر تعیین‌شده خارج شده یا به سرزمین دیگری نفوذ کند.
طرح جدید آفرودسواری در چند استان پایلوت پیاده می‌شود
این مقام دولتی با اشاره به اینکه اجرای این طرح به‌صورت مرحله‌ای خواهد بود، گفت: قرار است طرح ساماندهی به‌صورت پایلوت در چند استان با ظرفیت طبیعت‌گردی در زمستان و تابستان به مرحله اجرا درآید. با توجه به اینکه فصل اصلی طبیعت‌گردی تابستانی پایان یافته است، وزارت میراث فرهنگی باید استان‌های مورد نظر برای اجرای طرح در فصل زمستان را اعلام کند.
اکبریان تصریح کرد: پس از اعلام استان‌ها، هماهنگی میان نهادهای ذی‌ربط انجام خواهد شد و دستورالعمل ساماندهی و روش اجرایی آن در این شش استان به‌طور آزمایشی پیاده‌سازی خواهد شد. نتایج حاصل از این مرحله پایلوت، مبنای اصلاح و تکمیل طرح و سپس تعمیم آن در سطح کشور قرار خواهد گرفت.
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت منابع طبیعی با تأکید بر اینکه این طرح تمامی عرصه‌های طبیعی را در برمی‌گیرد، تصریح کرد: هدف این است که در مناطق جنگلی، کویری و مرتعی هیچ فرد یا گروهی بدون برنامه و مجوز اقدام به ورود و فعالیت نکند و استفاده از طبیعت طبق ضوابط مشخص انجام گیرد. در بسیاری از کشورهای جهان، ورود گروهی به طبیعت مستلزم ثبت‌نام قبلی، دریافت مجوز، اعلام تعداد اعضای گروه، مشخص کردن خودروها و ارائه مسیر حرکت می‌باشد. ما نیز در پی ایجاد چنین ساختاری در کشور هستیم تا ضمن حفظ حقوق مردم برای برخورداری از طبیعت، از تخریب و بهره‌برداری غیرقانونی جلوگیری شود.
در پایان، مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت منابع طبیعی اعلام کرد: فرایند ابلاغ دستورالعمل و آغاز اجرای طرح در حال پیگیری است و تلاش می‌شود که این پروسه در فصل طبیعت‌گردی زمستانی به اجرا درآید. دولت و سازمان منابع طبیعی در این زمینه با جدیت پای کار هستند و ساماندهی سافاری و طبیعت‌گردی، علی‌رغم زمان‌بر بودن، به‌طور جدی دنبال خواهد شد.
نظرات کاربران