بزرگترین انجیرستان دیم جهان - استهبان

انجیر به عنوان یکی از محصولات کلیدی باغداری در شهرستان استهبان در استان فارس شناخته می‌شود. در مجموع، حدود ۲۶ هزار هکتار از زمین‌های این شهرستان به کشت انجیر دیم اختصاص دارد که نزدیک به ۲۳ هزار هکتار آن باغ‌های بارور هستند و برداشت محصول از آن‌ها از اواسط مردادماه آغاز می‌شود. پیش‌بینی می‌شود که عملکرد متوسط انجیر در سال جاری نسبت به سال قبل با افزایش قابل توجهی همراه باشد. انجیرستان‌های این ناحیه به‌ویژه به دلیل تولید انجیر خشک دیم دارای ارزش اقتصادی و کشاورزی بالایی هستند. جالب اینجاست که تولید برخی از ارقام انجیر وابسته به گرده‌افشانی خاصی است که توسط زنبور انجیر، به نام Blastophaga psenes، انجام می‌شود. در این فرآیند، انجیر نر یا کاپری‌فیگ، مکانی است برای زندگی و فعالیت زنبور انجیر و زنبور ماده پس از خروج از انجیر نر، گرده را با خود حمل کرده و هنگام ورود به انجیر ماده، آن را به گل‌های درون آن منتقل می‌کند.

باغداران با بهره‌گیری از روش برزنی یا کاپریفیکاسیون، انجیرهای نر را به ترتیب در زمان مناسب در ظروف یا سبدهای ویژه‌ای روی درختان ماده قرار می‌دهند تا زنبورهای موجود در آن‌ها بتوانند خارج شده و به انجیرهای ماده دسترسی پیدا کنند. موفقیت این اقدام بستگی به همزمانی زمان فراوری انجیر نر، ظهور زنبورهای بالغ و مرحله پذیرش گل‌های ماده دارد.

پس از انجام موفقیت‌آمیز گرده‌افشانی، گل‌های مناسب بارور شده و رشد طبیعی انجیر از سر گرفته می‌شود. در نهایت، میوه پس از رسیدن برداشت‌شده و برای تولید انجیر خشک آماده می‌گردد. لذا، برزنی یکی از مراحل کلیدی و تخصصی در تولید برخی از ارقام انجیر به‌شمار می‌آید و دانش بومی باغداران استهبان در شناسایی زمان ایده‌آل این کار، جزئی ارزشمند از تجربیات سنتی این ناحیه را شامل می‌شود. اگرچه عمده باغ‌های انجیر استهبان به‌صورت دیم مدیریت می‌گردند و تأمین آب آن‌ها معمولاً از طریق بارش باران صورت می‌پذیرد، در برخی باغ‌ها و به‌خصوص در سال‌های کم بارش، برای درختان جوان یا در مراحل حساس رشد، آبیاری تکمیلی انجام می‌شود. هدف از این آبیاری جبران کمبود رطوبت و ممانعت از کاهش شدید رشد و عملکرد نیست، بلکه متعهد کردن کامل باغ به آبیاری نیز نمی‌باشد. انجیر خشک استهبان علاوه بر تأمین نیاز بازار داخلی، به کشورهای دیگر از جمله چین، ژاپن، کشورهای اروپایی و حوزه خلیج فارس نیز صادر می‌شود.