غریب‌ترین شهر ساحلی فرانسه؛ جایی که هیچ ساختمان دارای زوایای قائمه نیست

برخی از شهرها صرفاً برای سکونت و بعضی دیگر هدفی توریستی دارند؛ اما «لا گراند موت» به دلیلی منحصر به ‌فرد ایجاد شده است: متوقف کردن فرانسوی‌ها از سفر به سواحل اسپانیا. حاصل این تصمیم، شهری شد که گویی از یک آینده خیالی به جا مانده است؛ مکانی که با ساختمان‌های هرمی، بالکن‌های معلق و خیابان‌های بدون زاویه‌های تیز، به یکی از مقاصد متفاوت معماری اروپا تبدیل گردیده است.

بر اساس گزارش گاردین، این شهر ساحلی که تقریباً سی دقیقه از مون‌پلیه فاصله دارد، در حال حاضر دوباره توجه معماران مدرن را به خود جلب کرده است؛ نسلی که با نگاهی نو به پروژه‌های بلندپروازانه دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ فرانسه می‌نگرد.

در اواخر دهه ۱۹۶۰، دولت فرانسه تصمیم به تغییر سواحل کمتر شناخته‌شده‌ای که میان مون‌پلیه و پرپینیان قرار داشتند گرفت؛ هدف این بود که آنها را به رقیبی برای «کوستا براوا» در اسپانیا تبدیل کند. در آن زمان، تعداد زیادی از فرانسوی‌ها تعطیلات خود را در آن سو از مرز سپری می‌کردند و دولت قصد داشت این روند را معکوس کند.

چندین شهر ساحلی جدید هم تأسیس شد، اما لا گراند موت از همان ابتدا به عنوان متفاوت‌ترین پروژه شناخته شد؛ شهری که نه تنها برای اداره امور کشور، بلکه صرفاً برای تفریح و تجربه‌ای نو طراحی گردید.

در پس طراحی این شهر، «ژان بالادور»، معمار خبره‌ای حضور داشت که از معابد باستانی و هرم‌های مایا الهام گرفته و تلاش کرده بود آینده قرن بیست‌ویکم را در قالب طراحی‌های خود در دهه ۱۹۷۰ به تصویر بکشد.

طبق تفکر او، واحدهای مسکونی مدرن نباید به صورت جعبه‌های مستطیلی طراحی شوند. بر همین اساس، ساختمان‌ها با فرم‌های هرمی، منحنی‌های ملایم و خطوطی ایجاد شده‌اند که بیشتر به سفینه‌های فضایی شبیه است تا برجی معمولی برای سکونت.

گشت‌وگذار در محله «پوئن زرو»، که نخستین بخش این شهر بود، در آغاز شاید شبیه به هر ساحل عادی به نظر آید؛ خانواده‌ها در کنار دریا بازی می‌کنند، کافه‌ها مملو از گردشگران هستند و چرخ‌وفلک نیز در کناره ساحل در حال چرخش است.

اما کافی است نگاهی به بالا بیندازید تا تفاوت‌ها فاحش گردد. در این شهر، تقریباً نشانی از بلوک‌های مستطیلی و زوایای قائمه دیده نمی‌شود. مسیرهای پیاده‌روی و بایک‌سواری جای خیابان‌های معمولی را گرفته‌اند و درختان انبوه نیز در طراحی شهری، نقش کلیدی ایفا می‌کنند.

حتی چرخ‌وفلک ساحلی نیز با انرژی خورشیدی کار می‌کند؛ بخشی از یک رویکرد که موجب شد ساحل مرکزی این شهر موفق به دریافت پرچم آبی شود و به خاطر کیفیت آب و مدیریت مسئله محیط‌زیستی شناخته گردد.

در امتداد خط ساحلی، مجموعه‌ای از سازه‌های بتنی به جا مانده از «ژوزفین شوری» دیده می‌شود؛ این آثار که دارای عملکردهایی همچون بادشکن و سایه‌بان بودند، به شکل‌گیری تپه‌های شنی نیز کمک کردند. امروزه بسیاری از آنها زیر شن‌ها پنهان شده‌اند اما همچنان بخشی از هویت این شهر رو به آینده تلقی می‌گردند.

«لا گراند موت» همواره از محبوبیت خوبی برخوردار نبوده است. در دهه ۱۹۸۰، بسیاری آن را شهری از مد افتاده و حتی کمی مبتذل تلقی می‌کردند؛ اما ورق برگشت.

در سال ۲۰۱۴، «سیمون پورت ژاکموس»، طراح فرانسوی معروف، مجموعه‌ای را با الهام از این شهر منتشر کرد و خاطرات دوران کودکی‌اش از تعطیلات در این محل را زنده نمود. هم‌اکنون نیز نسل‌های جدید، به ویژه نوه‌های نخستین افرادی که در اینجا خانه خریده بودند، دوباره در حال کشف این مقصد هستند.

هتل سه‌ستاره «لو کتزال» به عنوان یکی از بهترین الگوهای معماری اصیل این شهر شناخته می‌شود. این ساختمان جزء همان موج اولیه ساخت و ساز بود، اما در سال‌های اخیر به‌روزرسانی شده و حالا فضای دهه ۷۰ میلادی را با امکانات روز ترکیب کرده است.

بالکن‌های برجسته آن به گونه‌ای طراحی شده‌اند که حس جایگاه‌های تئاتری را به مخاطب القا می‌کند و از برخی زوایا به نظر می‌رسد که کل ساختمان به سوی یک سمت متمایل شده است.

یکی از لذت‌بخش‌ترین جنبه‌های سفر، گشت‌وگذار در بین ساختمان‌های سفید رنگ این شهر است. تئاتر رو باز، کلیسای «سن اوگوستن» با فرم‌های قوسی، مجموعه آپارتمان «بیگ پیرامید» و ساختمان‌های خمیده «محله لو کوشانت»، هر یک بخشی از داستان شهری هستند که قواعد سنتی معماری را به چالش می‌کشند.

بالکن‌های متعددی که در کنار واحدهای مسکونی وجود دارند، راهروهای معلق و پلکان‌های هندسی، فضایی خلق کرده‌اند که تداعی‌گر طراحی‌های باوهاوس، پوسترهای «سائول بس» و طرح‌های «ورنر پنتون» است. «لا گراند موت» بی‌شک نمایی از آینده‌ای است که پنجاه سال پیش تصور شده بود؛ آینده‌ای روشن، آفتابی و پر از امید که هنوز هم بعد از گذشت نیم قرن، تازه و غیرمعمول به نظر می‌رسد.