استفاده روزافزون از مکملهای خواب غیرنسخهای نظیر ملاتونین در سالهای اخیر با افزایش قابل توجهی روبرو شده است. بسیاری از افراد این هورمون مصنوعی را بیخطر تلقی میکنند، اما نتایج تحقیقات جدید نظر متفاوتی را به نمایش میگذارد. این مطالعه به بررسی افرادی با بیخوابی مزمن پرداخته و یافتههای نگرانکنندهای را درباره اثرات بلندمدت آن بر سلامت قلب و عروق فاش میکند.
نگرانیها در خصوص مصرف طولانیمدت ملاتونین و خطر نارسایی قلبی
طبق نتایج یک تحقیق مقدماتی که در کنگره علمی سال ۲۰۲۵ انجمن قلب آمریکا ارائه شد، مصرف طولانیمدت ملاتونین، به عنوان یک مکمل محبوب خواب، به افزایش خطر نارسایی قلبی، بستری شدن در بیمارستان به دلیل نارسایی و مرگ به هر دلیلی در افرادی که به بیخوابی مزمن مبتلا هستند، مرتبط است. این یافتهها به خودی خود اثبات نمیکند که ملاتونین مستقیما مسئول این افزایش خطر است، اما سوالات جدیدی را در مورد ایمنی طولانیمدت این مکمل که بسیاری آن را بیضرر میپندارند، مطرح میسازد.
ملاتونین هورمونی طبیعی است که در غده صنوبری مغز تولید میشود و به تنظیم چرخه خواب و بیداری بدن کمک میکند. نسخه مصنوعی این هورمون که در کشورهای متعدد به صورت غیرنسخهای به فروش میرسد، به منظور درمان بیخوابی و جتلگ مورد استفاده قرار میگیرد. با این حال، مکملهای بدون نسخه تحت نظارت دقیق قرار ندارند و از نظر قدرت و خلوص ممکن است با هم تفاوتهایی داشته باشند.
دکتر اکنادیلیچوکو نادی، نویسنده اصلی این تحقیق و رئیس رزیدنت بخش داخلی در مرکز مراقبتهای اولیه SUNY Downstate/Kings County در نیویورک، بیان کرد: ملاتونین ممکن است به اندازهای که تصور میشود بیخطر نباشد. اگر یافتههای تحقیق ما تایید گردد، میتواند بر نحوه ارایه داروهای کمک به خواب توسط پزشکان به بیماران تاثیر بگذارد.
جزئیات یافتهها: افزایش قابل توجه خطر نارسایی قلبی
این گروه تحقیقاتی برای بررسی رابطه بین مصرف طولانیمدت ملاتونین و نارسایی قلبی در بیماران مبتلا به بیخوابی مزمن، دادههای پنج ساله از شبکه تحقیقاتی جهانی TriNetX را تحلیل کردند. نارسایی قلبی وضعیتی است که در آن قلب قادر به پمپ کردن خون کافی برای برآورده کردن نیازهای بدن نیست و طبق گزارشات انجمن قلب آمریکا، نزدیک به ۶.۷ میلیون بزرگسال در ایالات متحده به این بیماری مبتلا هستند.
تحلیل اولیه نشان داد که در میان بزرگسالان دچار بیخوابی، افرادی که حداقل به مدت ۱۲ ماه از ملاتونین استفاده کردهاند، حدود ۹۰ درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به نارسایی قلبی در پنج سال آینده بودند (۴.۶ درصد در گروه ملاتونین نسبت به ۲.۷ درصد در گروه کنترل). حتی هنگامی که تحلیل به افرادی که حداقل دو نسخه از ملاتونین با فاصله ۹۰ روز دریافت کرده بودند محدود شد، این ارتباط همچنان پابرجا بود و خطر نارسایی قلبی در این گروه ۸۲ درصد بیشتر بود.
در تحلیل ثانویه، تفاوتهای چشمگیری در سایر پیامدها مشاهده شد. افراد در گروه مصرفکننده ملاتونین تقریباً ۳.۵ برابر بیشتر در معرض بستری شدن به دلیل نارسایی قلبی بودند (۱۹.۰ درصد در مقایسه با ۶.۶ درصد). همچنین، نرخ مرگ و میر ناشی از هر دلیلی در این گروه نزدیک به دو برابر بیشتر بود (۷.۸ درصد در برابر ۴.۳ درصد).
دکتر نادی ابراز داشت که مشاهده چنین افزایشهای معنادار و مداومی در پیامدهای جدی سلامت، حتی با در نظر گرفتن سایر عوامل ریسک، بسیار قابل توجه است. دکتر ماری-پیر سنت اونگه، محقق خواب که در این مطالعه شرکت نداشت، نیز ابراز تعجب کرد که چرا پزشکان ملاتونین را برای بیخوابی به مدت طولانی تجویز میکنند، از آنجا که این مکمل حداقل در ایالات متحده برای درمان بیخوابی توصیه نمیشود.
محدودیتهای مطالعه و ضرورت تحقیقات بیشتر
این مطالعه دارای محدودیتهای مهمی است، بهویژه به دلیل تفاوتهای قانونی ملاتونین در کشورهای مختلف. از آنجا که دادههای پزشکی بهطور ناشناس گردآوری شده بودند، محققان به اطلاعاتی از جمله محل اقامت شرکتکنندگان دسترسی نداشتند. درکشورهایی که ملاتونین بهصورت غیرنسخهای به فروش میرسد، افرادی که آن را بدون ثبت در پرونده پزشکی خود خریداری کرده باشند، ممکن است به اشتباه در گروه عدم مصرف قرار گیرند که این میتواند بر اعتبار گروههای مورد مطالعه تاثیر بگذارد.
علاوه بر این، اطلاعاتی در مورد شدت بیخوابی یا وجود سایر اختلالات روانشناختی در میان شرکتکنندگان در دسترس نبود. این عوامل میتوانند حائز اهمیت باشند، زیرا افرادی که دچار بیخوابی شدیدتر، افسردگی یا اضطراب هستند، ممکن است از ملاتونین بیشتر استفاده کرده و به طور مستقل در معرض خطرات قلبی عروقی بالاتری قرار گیرند. دکتر نادی تاکید کرد که این مطالعه مشاهدهای بوده و نمیتواند رابطه علی و معلولی مستقیمی را اثبات کند؛ لذا نیاز به تحقیقات بیشتری برای ارزیابی ایمنی قلبی ملاتونین وجود دارد.
نظرات کاربران