بر اساس گزارش ایسنا، داوود دانش‌جعفری - وزیر پیشین امور اقتصادی و دارایی و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام - امروز (سه‌شنبه) در نشست «تطبیق و نظارت شرعی» در سی‌وششمین همایش بانکداری اسلامی بیان داشت که تأمین مالی اقتصاد از دو منبع اصلی بانک‌ها و بازار سرمایه صورت می‌گیرد. وی افزود: برای بررسی وضعیت تأمین مالی در کشورها، می‌توان به دو شاخص اصلی نگاه کرد: نسبت تسهیلات بانکی به تولید ناخالص داخلی و نسبت ارزش بازار سهام به تولید ناخالص داخلی. این دو معیار، نمایانگر وضعیت تأمین مالی بر مبنای نظام بانکی و بازار سرمایه هستند.

وی ادامه داد: نسبت تسهیلات بانکی به تولید ناخالص داخلی در ایران تقریبا ۵۷ درصد است، در حالی که این نسبت در برخی از کشورها، نظیر امارات، بالاتر بوده و در کشورهای دیگر نیز تفاوت‌های قابل توجهی وجود دارد.

دانش‌جعفری خاطرنشان کرد: افزایش بیش از حد رشد اعتباری یا تسهیلات بانکی ممکن است به ایجاد اهرم مالی، حباب دارایی و ریسک منجر شود. همچنین، ساختار مؤثر تأمین مالی وابسته به سطح توسعه‌یافتگی، کیفیت رعایت حقوق مالکیت، نظام ورشکستگی، میزان تورم، ثبات اقتصادی و کیفیت نظارت می‌باشد.

این استاد دانشگاه مهم‌ترین چالش‌های ایران در زمینه افزایش تأمین مالی از طریق نظام بانکی را شامل نسبت بالای تسهیلات تکلیفی و تخصیص دستوری منابع، تورم مزمن، کاهش افق قراردادهای بلندمدت، تأمین مالی مستقیم و غیرمستقیم دولت از شبکه بانکی، ناترازی ترازنامه بانک‌ها، دارایی‌های منجمد، ضعف در اعتبارسنجی و پایین بودن سرمایه کافی، محدودیت در روابط کارگزاری و دسترسی به منابع خارجی و همچنین بالابودن مطالبات غیرجاری بانک‌ها ذکر کرد.

کدام کشورها در بانکداری اسلامی موقعیت بهتری دارند؟

وزیر پیشین امور اقتصادی در خصوص چالش‌های تأمین مالی از بازار سرمایه نیز گفت: تسلط تاریخی تأمین مالی بانکی، عمق ناکافی بازار اوراق شرکتی نسبت به نیازهای بنگاه‌ها، وابستگی زیاد بخش قابل توجهی از اوراق به حمایت بانک‌ها و رقابت اوراق دولتی با بخش خصوصی برای جلب پس‌انداز، برخی از این چالش‌ها هستند.

دانش‌جعفری در ادامه به بررسی وضعیت بانکداری اسلامی در کشورهای مختلف پرداخت و اعلام کرد: ایران از جمله کشورهایی است که اعلام کرده کل سیستم بانکی‌اش اسلامی است؛ در حالی که در برخی کشورها مانند آمریکا، ممکن است بانک‌های سنتی به‌طور همزمان خدمات یا ابزارهای بانکداری اسلامی مانند صکوک را ارائه دهند، بدون اینکه تمام نظام بانکی آن‌ها به‌صورت اسلامی باشد.

وی افزود: کشورهایی مثل عربستان، کویت، مالزی، بحرین، امارات، پاکستان، عمان، ترکیه و اندونزی در عرصه بانکداری اسلامی فعالیت دارند. برای نمونه، ترکیه اعلام کرده که سهم بانکداری اسلامی از کل سیستم بانکی‌اش حدود ۱۲ درصد است، در حالی که ایران کل نظام بانکی خود را به‌عنوان اسلامی معرفی کرده است.

این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در ادامه به بازار اسلامی و ابزار صکوک اشاره کرد و گفت: در میان کشورهای اسلامی، مالزی در این حوزه از جایگاه بالایی برخوردار است و ترکیه و عربستان نیز فعال هستند.

دانش‌جعفری در پایان خاطرنشان کرد: تأمین مالی از طریق پروژه‌ها در ایران ضعیف است و نمی‌توان گفت کشور در این زمینه از موقعیت بالایی برخوردار است.

انتهای پیام