از بافت‌های تاریخی پرتغال تا هنر کاغذسازی در چین؛ نسل نوین گردشگران به‌دنبال تجربه‌ای منحصربه‌فرد است

به‌گفته Condé Nast Traveler، سفرها با محوریت صنایع‌دستی به طور فزاینده‌ای در حال رشد هستند و مسافران امروزی بیشتر از قبل به تجربه‌ای نزدیک از هنرها و فنون سنتی محل سفر خود علاقمندند. در این نوع سفرها، بازدید از کارگاه‌ها، آشنایی با صنعتگران و آموزش نحوه تولید جزء جدایی‌ناپذیر برنامه سفر به شمار می‌آید.

این فرآیند در برنامه‌های نوظهور شرکت‌های گردشگری و گروه‌هایی مشهود است که سفر را با صنایع‌دستی، طراحی و میراث فرهنگی همپیوند می‌کنند. به‌عنوان نمونه، مستند Handmade Future به کارگردانی کریستن دیکرسون، یکی از بنیان‌گذاران مجموعه Artist & Nomad، به صورت کلی به زندگی و فعالیت‌های هنرمندان در مناطق مختلف دنیا پرداخته است.

این مستند، تصاویری از سفالگران کنیا و بافندگان یک گروه زنان در کوهستان‌های اطلس مراکش تا صنعتگران چاپ پارچه در باگرو هند را به نمایش می‌گذارد. Artist & Nomad برنامه‌ریزی کرده است تا در سال ۲۰۲۷ سفرهایی به کنیا، مراکش و اوآخاکا برگزار کند تا بازدیدکنندگان را به خانه‌ها و کارگاه‌های همین صنعتگران ببرد.

دیکرسون بر این باور است که صنایع‌دستی تنها به عنوان یک منبع اقتصادی عمل نمی‌کند و نقش اساسی در حفظ هویت فرهنگی و ارتباطات اجتماعی جوامع محلی ایفا می‌کند. همین باوری در طرح‌های نوین این مجموعه مشهود است؛ سفرهایی که به جای تمرکز بر محصولات، ارتباط مستقیم با تولیدکنندگان و محیطی را که در آن این هنرها خلق شده‌اند، در مرکز تجربه قرار می‌دهند.

در چین، ییران دوان، موسس Yi Crafts و از اعضای قوم بای، برنامه‌های گردشگری خود را در زادگاهش، دالی، توسعه داده است. این سفرها که قبلاً بیشتر بر روی منسوجات تمرکز داشتند، اکنون به برخی از صنایع‌دستی کمتر شناخته‌شده استان یون‌نان می‌پردازند؛ از کنده‌کاری چوب در شهر کوهستانی شاکسی تا تولید کاغذ از پوست درخت که توسط کاهنان قوم ناکسی در روستای بایشا انجام می‌شود.

شرکت Thread Caravan نیز مجموعه‌ای از سفرهای جدید با محوریت سنت‌های صنایع‌دستی را معرفی کرده است. یکی از این برنامه‌ها به پرتغال می‌رود و بر روی سنت بافت الیاف اسپارتو متمرکز است. در دیگر برنامه‌ها، میراث پشم در ایسلند و تلاش‌ها برای حفظ گونه‌های بومی و سنتی پنبه در مکزیک مورد بررسی قرار می‌گیرد.

در مصر، شرکت Majestic Disorder Travels برنامه‌ای را تنظیم کرده که بازدید از اهرام را با حضور در کارگاه‌های سفالگری و بافندگی ترکیب می‌کند. این شرکت همچنین برای سال ۲۰۲۷ برنامه سفر دیگری را در برزیل در نظر دارد که در آن غذا، موسیقی و منسوجات شهرهای ساحلی گواروجا و سانتوس محور اصلی سفر خواهد بود.

کشور ژاپن نیز به عنوان یکی از مقاصد مهم این جریان تلقی می‌شود. مجموعه مهمان‌نوازی Maana در کیوتو، چندین منزل سنتی بازسازی شده را برای میهمانان فراهم کرده که در طراحی و دیزاین آن‌ها، صنایع‌دستی ژاپنی نقش برجسته‌ای دارند. این خانه‌ها علاوه بر اقامت، میزبان برنامه‌های مرتبط با سفالگری و طراحی نیز هستند.

یکی از سنت‌ها که در این مجموعه معرفی می‌شود، فوکی‌اوروشی، یک شیوه باستانی در هنر لاک‌کاری ژاپن است. برنامه‌های Maana در دسمبر امسال با افتتاح چهارمین ملک خود با عنوان Maana Annex ادامه خواهد داشت.

مولی بری، موسس برند نساجی Luna Zorro، در گواتمالا یک مهمانخانه دو اتاقه در مرکز آنتیگوا تأسیس کرده که از منسوجات دست‌بافت، سرامیک، اشیاء چوبی و تجهیزات روشنایی که توسط هنرمندان محلی ساخته شده‌اند، استفاده شده است. این مکان به عنوان یک اقامتگاه برای مسافران و همچنین محلی برای اقامت هنرمندان و برگزاری کارگاه‌های آموزشی در نزدیکی مجموعه عمل می‌کند.

بری در نظر دارد که سفرهای Luna Zorro را در سال آینده به مراکش، مکزیک و اسپانیا نیز گسترش دهد. به عقیده او، بخشی از مسافران امروزی به دنبال درک عمیق‌تری از فضای خلاقانه و فرهنگی مقاصد هستند و صنایع‌دستی می‌تواند یکی از مستقیم‌ترین راه‌ها برای دستیابی به چنین تجربیاتی باشد.

گسترش چنین برنامه‌هایی نشان می‌دهد که صنایع‌دستی در حال تبدیل به یکی از ارکان اساسی سفرهای فرهنگی است. در این رویکرد، مسافر به‌تنهایی با فرآیند تولید آشنا نمی‌شود، بلکه با صنعتگران، محل‌های تولید و مهارت‌هایی که نسل‌به‌نسل منتقل شده‌اند، ارتباط برقرار می‌کند. از بافندگی و سفالگری تا رنگرزی، تولید کاغذ و کار با چوب، هر کدام می‌توانند بخشی از داستان یک مقصد را برای گردشگران روایت کنند.