طبق گزارش ایسنا، استخراج غیرمجاز رمزارزها در سالهای اخیر به یکی از چالشهای نهفته اما تأثیرگذار بر شبکه انرژی کشور تبدیل شده است؛ فعالیتی که علاوه بر مصرف بالای برق، با ایجاد فشار مضاعف بر شبکه، آسیب به تجهیزات مشترکان و تبعات زیستمحیطی همراستا است.
تحقیقات نشان میدهد که نزدیک به ۵ درصد از کل توان پردازشی یا هشریت بیتکوین در سراسر جهان به ایران تعلق دارد. این میزان قابلتوجه معادل فعالیت ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار دستگاه ماینر است که در صدها محل و مزرعه استخراج فعال هستند؛ بخشی از این اقدامات بهصورت غیرمجاز و خارج از چارچوبهای قانونی انجام میشود.
مصرف برق به اندازه چند استان
به گفته مقامات، استخراج غیرمجاز رمزارز سالانه قریب به ۲.۵ میلیارد دلار خسارت به کشور وارد و حدود ۳ هزار و ۷۵۰ مگاوات برق مصرف میکند؛ این ظرفیت معادل مصرف برق چهار استان کشور است و بهطور تقریبی ۸ درصد از مصرف برق خانگی را شامل میشود. در حال حاضر، بیش از ۱۳ هزار مزرعه استخراج غیرمجاز در کشور شناسایی شدهاند.
تا به امروز، بیش از ۳۰۰ هزار دستگاه ماینر غیرمجاز و همچنین ماینرهایی که در ساعات غیرمجاز فعالیت میکردند، شناسایی و توقیف شدهاند. بار مصرفی این تعداد دستگاه در حدود ۱۳۰۰ مگاوات تخمین زده میشود؛ ظرفیتی که از ظرفیت نیروگاه اتمی بوشهر نیز فراتر است و فشار قابل توجهی به شبکه برق کشور وارد میآورد.
بهطور متوسط، هر دستگاه ماینر تقریباً سهونیم کیلووات برق مصرف میکند و مصرف برق ماهانه آن معادل مصرف برق ۱۰ واحد مسکونی است. در حالی که توان مصرفی متوسط هر کنتور واگذارشده به مشترکان حدود پنج کیلووات اعلام شده است.
مسئولان بیان میکنند که اگر یک ماینر حدود سه کیلووات از ظرفیت یک کنتور خانگی بهرهبرداری کند، بخش مهمی از توان برق قابل استفاده خانوادهها دچار اختلال میشود. همچنین، اگر از برق قانونی استفاده شود، قبض برق مشترکی که یک دستگاه ماینر را با کنتور خانگی روشن کند، میتواند به حدود هفت تا هشت میلیون تومان برسد؛ اما متخلفان معمولاً با بهرهبرداری از برق غیرمجاز تلاش میکنند هزینههای خود را کاهش دهند و از شناسایی شدن در امان بمانند.
وجود ماینرها در منازل مسکونی
مطالعات نشان میدهد که بیش از ۷۰ درصد از مزارع کشفشده در مناطق مسکونی قرار دارند. مصرف برق هر دستگاه ماینر بهطور میانگین معادل مصرف حدود ۱۰ واحد مسکونی است و فعالیت همزمان تعداد زیادی از این دستگاهها میتواند فشار قابل توجهی به شبکه توزیع برق وارد کند.
با احتساب انرژی مورد نیاز برای خنکسازی مزارع، سالانه حدود ۲۰ میلیارد کیلووات ساعت برق برای استخراج رمزارز در کشور مصرف میشود؛ رقمی که حدود ۵ درصد از کل برق مصرفی ایران را تشکیل میدهد و معادل سوختن روزانه حدود ۱۳.۷ میلیون لیتر میباشد.
استخراج بیتکوین نیاز به فعالیت ۲۴ ساعته دستگاهها دارد و این تجهیزات در زمان کار گرمای زیادی تولید میکنند. بنابراین، برای حفظ دمای مناسب مزارع استخراج، استفاده مستمر از تجهیزات سرمایشی، بهویژه کولرهای گازی، ضروری است؛ موضوعی که به نوبه خود موجب افزایش بیشتر مصرف برق میشود و بار مضاعفی بر شبکه تحمیل میکند.
بهرهبرداری غیرمجاز از انرژی در زمان اوج مصرف تابستان فقط یک تخلف اقتصادی نیست، بلکه به معنای نقض حقوق مشترکان قانونمند و تحمیل هزینه بر زیرساختهای انرژی کشور نیز هست. ادامه فعالیت مزارع غیرمجاز استخراج رمزارز و سرقت برق میتواند ثبات شبکه را تضعیف کرده و تأمین برق زیرساختهای حیاتی، مراکز درمانی، واحدهای تولیدی و خدمات عمومی را به چالش بکشاند.
از سوی دیگر، تبعات استخراج غیرمجاز رمزارز صرفاً به افزایش مصرف برق محدود نمیشود و آثار زیستمحیطی نیز به همراه دارد. مصرف بالای برق و استفاده مداوم از تجهیزات خنککننده، همراه با نیاز به تأمین انرژی برای فعالیت شبانهروزی ماینرها، باعث افزایش میزان مصرف انرژی و تأثیرات ناشی از آن میگردد.
تشدید اقدامات علیه استخراج غیرمجاز
در راستای مقابله با این پدیده، سخنگوی هیات رئیسه مجلس بهتازگی از تصویب دوفوریت طرح مقابله با استفاده غیرمجاز از برق برای استخراج رمزارز در جلسه علنی مجلس خبر داد.
وی با اشاره به فقدان قوانین مؤثر و مجازاتهای متناسب، اعلام کرد که در برخی مناطق کشور، سوءاستفاده کنندگان ترجیح میدهند که منازل مسکونی را بهجای اجاره، برای استقرار ماینر انتخاب کنند، زیرا از این طریق درآمدهای بالایی کسب میکنند. به گفته وی، نیاز است که دستگاه قضایی و نهادهای نظارتی بهطور جدیتر به این موضوع وارد شوند.
شرکت توانیر نیز در اطلاعیهای اعلام کرد که بر اساس سازوکار ابلاغی از سوی وزارت نیرو، استفادهکنندگان غیرمجاز از شبکه برق، از جمله استخراجکنندگان غیرقانونی رمزارز، دستکاریکنندگان کنتور و مصرفکنندگان برق با مجوز غیر، علاوه بر مجازاتهای قانونی، به مدت یک سال از یارانه انرژی محروم خواهند شد.
بر اساس این اطلاعیه، بهای برق مصرفی این مشترکان پس از شناسایی تخلف، به مدت یک سال بر پایه تعرفه آزاد محاسبه و وصول خواهد شد. هدف از اجرای این سازوکار ایجاد عدالت در توزیع انرژی، حفظ حقوق مردم و مشترکان قانونمند، نگهداری ثبات شبکه برق و برخورد جدی با سوداگران انرژی عنوان شده است.
نقش شهروندان در شناسایی ماینرها
در این میان، گزارشهای شهروندان درباره مصرف غیرعادی برق، صداهای تجهیزات، افت ولتاژ و نوسان برق میتواند در شناسایی مراکز غیرمجاز استخراج رمزارز تأثیر بالایی داشته باشد. در برخی موارد، شهروندان پس از مشاهده آسیب به لوازم برقی یا ایجاد نوسان در شبکه، مسئله مصرف غیرعادی برق در یکی از منازل یا واحدهای مجاور را گزارش کرده و این گزارشها در مواردی به کشف محل فعالیت ماینرها منجر شده است.
برخی از این مراکز نیز در ساختمانهای متروکه یا مناطقی با تردد کم مستقر شدهاند؛ مکانهایی که با وجود نداشتن ساکن، به دوربینهای نظارتی مجهز گردیدهاند. مصرف بالای برق در این مراکز میتواند موجب افت ولتاژ، نوسانات شبکه و آسیب به تجهیزات برقی سایر مشترکان شود.
در چنین شرایطی، مقابله با استخراج غیرمجاز رمزارز تنها به اقدامات سازمانهای مسئول محدود نمیشود و افزایش آگاهی عمومی و گزارش موارد مشکوک میتواند در شناسایی این مراکز و کاهش بار ناشی از مصرف غیرمجاز برق بر شبکه مؤثر واقع شود.
انتهای پیام
نظرات کاربران