فرارو- به‌دست آوردن بندر المخا در سواحل دریای سرخ به وسیله حوثی‌ها را نمی‌توان صرفاً به‌عنوان یک تغییر در جنگ داخلی یمن ارزیابی کرد. این بندر در بخش جنوبی دریای سرخ و در فاصله تقریبی ۷۵ کیلومتری شمال تنگه باب‌المندب قرار دارد؛ تنگه‌ای که به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های دریایی جهان شناخته می‌شود.
به گزارش فرارو، خبرهای امروز منتشرشده از سوی رویترز و وال‌استریت ژورنال تأییدکننده کنترل حوثی‌ها بر المخا و پیشروی آن‌ها به سوی باب‌المندب هستند.
المخا کجا واقع شده و چرا اهمیت دارد؟
المخا یک شهر بندری در سواحل غربی یمن و در استان تعز قرار دارد. این شهر در نزدیکی یکی از مهم‌ترین مسیرهای دریایی جهان واقع شده است؛ مسیری که دریای سرخ را به خلیج عدن و بعداً به اقیانوس هند متصل می‌کند و از طریق کانال سوئز، مسیر اصلی دریایی میان آسیا و اروپا را شکل می‌دهد.
اهمیت کنونی المخا بیشتر از وجود ظرفیت اقتصادی بندر به موقعیت جغرافیایی و نظامی آن برمی‌گردد. تصرف این شهر به حوثی‌ها اجازه می‌دهد که نفوذ خود را در طول سواحل غربی یمن گسترش دهند و فشار بیشتری بر روی مسیرهای کشتیرانی در جنوب دریای سرخ وارد آورند.
به گزارش رویترز، حوثی‌ها در حال حرکت به سمت ذباب نیز هستند؛ منطقه‌ای که در مجاورت باب‌المندب و در برابر جزیره میون (پریم) واقع شده است. تسلط بر ذباب و میون برای کنترل تنگه از اهمیت بالایی برخوردار است.
با این حال، باید میان تصرف المخا و کنترل باب‌المندب تفاوت قائل شد. خود المخا تنگه نیست و تسلط بر آن به معنای توقف تردد در باب‌المندب نخواهد بود. ولی از نظر ژئوپلیتیکی، این موقعیت به یک بازیگر مسلح نزدیک‌تر به یکی از حساس‌ترین نقاط این آبراه می‌شود و می‌تواند این امکان را فراهم کند که از موشک، پهپاد و توان دریایی علیه کشتی‌های عبوری به نحوی مؤثرتر استفاده شود.
این موضوع در شرایط کنونی از اهمیت بیشتری برخوردار است؛ زیرا در کنار پیشروی حوثی‌ها، تردد دریایی از تنگه هرمز نیز به‌شدت کم شده است. طبق داده‌های ردیابی کشتی‌ها که رویترز منتشر کرده است، در روز چهارشنبه تنها هفت شناور از هرمز عبور کردند، در حالی که میانگین ۱۰ روزه عبور ۱۴ شناور بوده است.
در این شرایط، هرمز و باب‌المندب به دو گلوگاه مرتبط در ساختار انرژی منطقه تبدیل می‌شوند. اگر تنگه هرمز، که راه خروج نفت از خلیج فارس است را دچار اختلال کند، باب‌المندب نیز مسیر جنوبی انتقال نفت، کالا و انرژی به دریای سرخ و کانال سوئز را تحت فشار قرار خواهد داد. بنابراین، ناامنی همزمان این دو آبراه می‌تواند تأثیرات قابل توجهی بر تجارت جهانی و بازار انرژی بگذارد.
آیا المخا می‌تواند تنگه باب‌المندب را مسدود کند؟
پاسخ مختصر به این سوال: نه به‌تنهایی، اما می‌تواند مقدمه‌ای برای آن باشد.
حوثی‌ها برای به وجود آوردن یک انسداد واقعی در باب‌المندب نیازمند کنترل یا ظرفیت اجرایی مؤثر در نقاط نزدیک‌تر به خود تنگه هستند، به‌ویژه در ذباب و جزیره میون. گزارش رویترز نیز دقیقاً بر این نکته تأکید می‌کند.
با این حال، تجربیات گذشته حوثی‌ها نشان داده‌اند که برای مختل کردن فعالیت‌های دریایی، لزوماً نیازی به "بستن فیزیکی" یک آبراه نیست. حملات به کشتی‌ها و افزایش ریسک می‌تواند شرکت‌های کشتیرانی را وادار به تغییر مسیر از دریای سرخ کند. در اوت گذشته، یکی از حملات حوثی‌ها در نزدیکی باب‌المندب به جان باختن خدمه یک کشتی انجامید و عدم قطعیت در مورد امنیت عبور کشتی‌ها را افزایش داد.
بنابراین، اگر حوثی‌ها پس از تسخیر المخا بتوانند به ذباب و میون دست یابند، معادله از تهدید کشتیرانی به تلاش برای ایجاد یک انسداد عملیاتی در باب‌المندب نزدیک خواهد شد.
المخا و جنگ ایران و آمریکا
از منظر ژئوپلیتیکی، اهمیت اصلی این تحولات این است که جنگ ایران و آمریکا می‌تواند به دو سوی شبه‌جزیره عربستان گسترش یابد. در یک طرف، تنگه هرمز تحت فشار قرار دارد و در طرف دیگر، حوثی‌ها در حال نزدیک شدن به باب‌المندب هستند.
این وضعیت ممکن است عربستان را درگیر جنگی بیشتر کند. رویترز گزارش داده که حوثی‌ها به‌طور همزمان حملات خود به عربستان را افزایش داده و ریاض نیز برای دور زدن هرمز، از بندر ینبع در سواحل دریای سرخ برای صادرات نفت استفاده می‌کند. بنابراین، اگر امنیت باب‌المندب نیز به خطر بیفتد، یکی از مهم‌ترین مسیرهای جایگزین عربستان برای صادرات نفت نیز در معرض تهدید قرار خواهد گرفت.
از این منظر، المخا به‌خود یک کلید برای تنگه باب‌المندب نیست؛ اما می‌تواند سکویی برای پیشروی حوثی‌ها به سمت این گلوگاه تلقی شود. اگر آنان به سمت ذباب و میون حرکت کنند، جنگ تنها نبردی پیرامون هرمز نخواهد بود؛ بلکه هر دو گلوگاه دریایی در دو سوی شبه‌جزیره عربستان ممکن است به‌طور همزمان تحت تأثیر قرار گیرند. پیامد چنین وضعیتی می‌تواند به افزایش بیشتر قیمت نفت، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل جهانی و فشاری گسترده‌تر بر آمریکا و allies برای باز کردن مسیرهای دریایی بینجامد؛ به همین دلیل، سقوط المخا را باید فراتر از یک تغییر محلی در یمن و به‌عنوان یکی از نقاط بالقوه حساس در جغرافیای جنگ ایران و آمریکا تلقی کرد.
نظرات کاربران