بر اساس گزارش ایسنا، بازماندگان واجد شرایط بیمه‌شده متوفی در شرایط زیر می‌توانند حق دریافت مستمری بازماندگان را دارا باشند:

  • در صورت فوت بیمه‌شده که بازنشسته شده است.
  • در صورتی که بیمه‌شده مبتلا به ازکارافتادگی کلی و مستمری‌بگیر باشد و فوت کند.
  • هنگامی که بیمه‌شده‌ای که در ۱۰ سال پایانی زندگی خود حداقل به مدت یک سال حق بیمه پرداخت کرده و در آخرین سال عمر خود حداقل ۹۰ روز حق بیمه واریز نموده است، فوت کند.
  • اگر بیمه‌شده فعلاً شرایط مندرج در این بند را نداشته باشد اما قبل از فوت حداقل ۲۰ سال به پرداخت حق بیمه پرداخته باشد.
  • در صورتی که بیمه‌شده متوفی شرایط مقرر در این بند را نداشته باشد، اما دارای سابقه پرداخت حق بیمه‌ای بین ۱ تا ۲۰ سال باشد.
  • زمانی که بیمه‌شده به علت یک حادثه ناشی از کار یا بیماری‌های شغلی فوت می‌کند.

افراد واجد شرایط متوفی که مجاز به دریافت مستمری هستند شامل:

• همسر دائمی بیمه‌شده متوفی

• شوهر بیمه‌شده زن متوفی (با این شرط که او تحت تکفل همسر بوده و سنش بیش از ۶۰ سال باشد، یا با تایید کمیسیون پزشکی مصوبه ماده ۹۱ قانون تأمین اجتماعی ازکارافتاده بوده و در همین زمان مستمری از سازمان دریافت نکند)

• فرزند ذکور متوفی (طبق مقررات بند ۲ ماده ۸۱، اگر سن او کمتر از ۱۸ سال تمام باشد یا فقط در حال تحصیل باشد یا به دلیل بیماری یا ناتوانی به تأیید کمیسیون پزشکی مصوبه ماده ۹۱ قانون تأمین اجتماعی نتواند کار کند، مجاز به دریافت مستمری بازماندگان خواهد بود. همچنین بر مبنای بند ۳ ماده ۴۸ قانون حمایت خانواده، حداکثر سن برای دریافت مستمری تا ۲۰ سالگی و در صورت ادامه تحصیل در مقاطع دانشگاهی یا احراز ناتوانی به عنوان نیازمند مشخص می‌شود)

• فرزندان اناث متوفی (تنها در صورتی که شغل و شوهر نداشته باشند)

• پدر و مادر متوفی (باید تحت تکفل او بوده و سن پدر از ۶۰ سال و سن مادر از ۵۵ سال بیشتر باشد، یا به تشخیص کمیسیون پزشکی ماده ۹۱ قانون تأمین اجتماعی ازکارافتاده تشخیص داده شده و هیچ گونه مستمری از سازمان دریافت نکنند)

لازم به ذکر است که در صورت فوت هر دو والد که بیمه‌پرداز بوده‌اند، فرزندان آن‌ها می‌توانند با رعایت سایر شرایط از هر دو مستمری به طور همزمان بهره‌مند شوند.
   
روش محاسبه میزان مستمری بازماندگان

مقدار مستمری بازماندگان برابر است با ۱/۳۰ (یک سی‌ام) از مزد یا حقوق متوسط بیمه‌شده ضربدر سنواتی که حق بیمه پرداخت کرده است، مشروط بر این که این رقم از ۵۰ درصد مزد یا حقوق متوسط ماهیانه او کمتر و از ۱۰۰ درصد آن بیشتر نباشد. مزد یا حقوق متوسط به معنی مجموع دستمزد یا حقوق بیمه‌شده، مبنای حق‌بیمه پرداختی در ۷۲۰ روز قبل از فوت تقسیم بر تعداد روزهای کاری ضرب‌در ۳۰ می‌باشد.
   

در ادامه، سازمان تأمین اجتماعی به پرسش‌های عمومی مردم درباره مستمری بازماندگان پاسخ داده و جزئیات حمایتی از این افراد را توضیح داده است.

تغییر حکم مستمری بازماندگان در چه شرایطی اتفاق می‌افتد؟

حکم مستمری بازماندگان با ورود یا خروج هر یک از افراد واجد شرایط دستخوش تغییر می‌شود.

آیا عقد قرارداد بیمه دانشجویی منجر به قطع مستمری می‌شود؟

با توجه به اینکه تحصیل به عنوان شغل محسوب نمی‌شود، اگر دانشجویی از مستمری بازماندگان بهره‌مند باشد، با عقد قرارداد دانشجویی مستمری او قطع نخواهد شد.

برای دریافت مستمری پدر، فرزندان اناث چه شرایطی باید داشته باشند؟

فرزند زن متوفی با وجود نداشتن شوهر و شغل می‌تواند از مستمری بازماندگان بهره ببرد.

زمان برقراری مستمری برای فرزندان اناث چگونه است؟

برقراری مستمری بازماندگان برای دخترانی که در هنگام فوت شرایط لازم برای دریافت مستمری را داشته باشند، «از تاریخ فوت» می‌باشد و برای آن دسته از دخترانی که به دلیل ازدواج یا اشتغال در زمان فوت تحت پوشش قرار نگرفته یا از آن خارج شده‌اند، در صورت احراز مجدد شرایط (بدون شوهر و اشتغال) "از تاریخ ثبت درخواست" در دبیرخانه واحد اجرایی ذیربط و پس از ارائه شناسنامه فرزند و تکمیل تعهدنامه مربوطه امکان‌پذیر خواهد بود.

آیا برای ثبت درخواست مستمری بازمانده نیاز به مراجعه حضوری به شعبه است؟

به طور کلی درخواست می‌تواند از طریق سامانه es.tamin.ir از بخش مستمری‌بگیران- مستمری بازماندگان- درخواست برقراری مستمری توسط بازماندگان انجام شود. در صورت بروز خطا در فرآیند ثبت، می‌توانید به شعبه واحد مستمری مراجعه نمایید.

در صورتی که متوفی دارای دو همسر باشد و از همسر اول فرزندی داشته باشد که در شناسنامه ثبت نشده، آیا در زمان برقراری حقوق فرزند سهم خواهد داشت؟

پس از بررسی‌های مورد نیاز از طریق ثبت احوال و تأیید مراجع ذی‌صلاح و احراز شرایط قانونی فرزندان بر اساس ضوابط و مقررات، مستمری بازماندگان طبق درصد سهم تعیین شده برای هر یک از افراد برقراری خواهد یافت.

اگر دختر به دلیل عدم آگاهی برای دریافت حقوق پدر اقدام نکند، در صورت اقدام چه تاریخی حقوق به وی تعلق می‌گیرد؟

ابتدا شرایط احراز برقراری مستمری بازماندگان برای دختر به شکل قانونی بررسی می‌شود و در صورتی که شرایط از جمله کفالت پدر را در زمان فوت داشته باشد، مستمری از زمان فوت تعلق می‌گیرد و در غیر این صورت از زمان ارائه درخواست مستمری پرداخت خواهد شد.

برقراری مستمری بازمانده برای ایرانیان مقیم خارج ممکن است؟

در صورتی که مرحوم دارای سابقه معتبر در سازمان تأمین اجتماعی باشد، بازماندگان واجد شرایط یا وکیل قانونی (با ارائه وکالتنامه رسمی و با ذکر عنوان برقراری مستمری بازماندگان) می‌توانند با ارائه مستندات به آخرین شعبه بیمه‌پردازی یا کارگزاران رسمی خارج از کشور، درخواست خود را به ثبت برسانند.

مدارک لازم برای برقراری مستمری بازمانده ایرانیان مقیم خارج چیست؟

همانند سایر بازماندگان، وکالت‌نامه باید به تایید سفارت باشد یا توسط یکی از کارگزاری‌های برون‌مرزی مورد تأیید سازمان تأمین اجتماعی تأیید گردد و مدارک فوت و هویتی بیمه‌شده، مدارک هویتی افراد تبعی و در صورتیکه بازمانده همسر متوفی باشد، عقدنامه نیز باید ارائه شود.

آیا امکان ثبت درخواست مستمری بازمانده برای بازماندگان خارج از کشور از طریق سایت خدمات غیرحضوری وجود دارد؟

خیر، این امکان فراهم نیست.

شرایط وکیل قانونی برای برقراری مستمری بازمانده چگونه است؟

فرد مورد نظر باید وکالتنامه‌ای رسمی (ثبتی در دفاتر اسناد رسمی) با عنوان برقراری مستمری بازماندگان داشته باشد.

آیا فرزندان ذکور که سن بالای ۱۹ سال دارند و در زمان فوت تحت تکفل پدر نبودند، می‌توانند برای دریافت مستمری اقدام کنند؟

خیر، فقط در صورتی که سن آن‌ها کمتر از ۱۹ سال تمام باشد یا در حال تحصیل در مقاطع دانشگاهی باشند یا به علت بیماری یا ناتوانی طبق ارزیابی کمیسیون پزشکی قادر به کار نگردند (ازکارافتاده) حق دریافت مستمری بازماندگان را خواهند داشت.

در صورتی که متوفی در دو صندوق بیمه‌پرداز باشد، آیا بازماندگان می‌توانند از هر دو صندوق حقوق دریافت کنند؟

بر اساس قوانین و محدودیت‌های قانونی در بیمه‌پردازی در دو صندوق، استثنائاتی نیز وجود دارد که قانون‌گذار برای دریافت مستمری از هر دو صندوق وضع کرده است. چنانچه مانع قانونی برای پرداخت مستمری از دو صندوق وجود نداشته باشد، این موضوع مطابق با مواد ۸۱ و ۸۲ قانون تأمین اجتماعی و با در نظر گرفتن ماده ۴۸ قانون حمایت خانواده برای بازماندگان واجد شرایط بررسی و پرداخت می‌شود.

اگر فردی با سابقه زیر ۲۰ سال قبل از سال ۸۶ فوت کرده باشد و بازماندگان غرامت مقطوع فوتی دریافت نکرده باشند، آیا امکان دریافت مستمری برای آن‌ها وجود دارد؟

اگر سابقه مرحوم بین ۱۰ تا ۲۰ سال باشد و فاقد شرایط مصوب در اصلاحیه بند ۳ ماده ۸۰ و علت فوت نیز حوادث ناشی از کار نباشد، بازماندگان واجد شرایط می‌توانند نسبت به دریافت مستمری متناسب با سنوات حق بیمه پرداخت شده اقدام کنند.

ملاک زمان برقراری مستمری برای دختر بازمانده چه زمانی است؟

هیچکدام، مطابق با بند ۲-۳۰ بخشنامه تلخیص بازماندگان مورخ ۱۸ آبان ماه سال ۱۴۰۰، برقراری مستمری بازماندگان برای دخترانی که هنگام فوت شرایط لازم را دارا بوده‌اند، «از تاریخ فوت» محسوب می‌گردد و برای دخترانی که به دلیل ازدواج یا اشتغال تحت پوشش قرار نگرفته یا از آن خارج شده‌اند، با احراز شرایط مجدد (بدون شوهر و عدم شاغل بودن)، بر اساس مدارک و مستندات ارائه شده، پس از تأیید کمیته مربوطه، از تاریخ احراز شرایط مستمری به آن‌ها تعلق خواهد گرفت.

انتهای پیام