به نقل از ایسنا، دکتر عمادالدین فاطمی‌زاده در مراسم اختتامیه بیستمین دوره از مسابقات ربوکاپ آزاد ایران، با اشاره به گسترش روزافزون هوش مصنوعی در جنبه‌های متفاوت زندگی، اظهار داشت: نفوذ این تکنولوژی در جنبه‌های مختلف روزمره، صنعت، مشاغل، سلامت و دیگر حوزه‌ها به وضوح دیده می‌شود و زمینه آموزش نیز تحت تأثیر این تغییرات قرار دارد.

او اضافه کرد: هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری پیشرفته، راه‌های تدریس و یادگیری را دگرگون کرده و باید آماده باشیم تا نمونه‌های نوین ارزیابی را نیز در سیستم آموزشی خود بگنجانیم. در مورد مزایا و چالش‌هایی که این فناوری به همراه دارد، مطالب و پژوهش‌های فراوانی مطرح شده است.

فاطمی‌زاده خاطرنشان کرد که هنوز سوالات بی‌پاسخ زیادی در خصوص ارتباط هوش مصنوعی و آموزش وجود دارد، به ویژه در زمینه روش‌های ارزیابی. وی با اشاره به تحولات این فناوری در آموزش، تأکید کرد که نگرش عمومی ممکن است محدود به ابعاد سخت‌افزاری و ابزارهای آن باشد و به تدریج به جنبه نرم‌افزاری توجه بیشتری شود؛ اما بُعد حل مساله امری است که باید بیش از پیش در نظر گرفته شود.

رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی معاونت علمی توضیح داد: بُعد حل مساله هنگامی معنادار می‌شود که سخت‌افزار و نرم‌افزار با یک دید کلان ترکیب شوند تا برنامه‌های آموزشی به دقت تحلیل شوند. این فرآیند شامل شناسایی مشکلات و موانع و ارائه راه‌حل‌های مناسب می‌باشد.

او به تصورات عمومی در مورد کاربرد هوش مصنوعی در آموزش و دیگر زمینه‌ها اشاره کرد و گفت: برداشت‌های عمومی غالباً به استفاده از ابزارهایی محدود می‌شود که قادرند به سرعت به سوالات پاسخ دهند، محتوا تولید کنند و فرآیند تدریس و یادگیری را تسهیل کنند؛ ولی واقعاً هوش مصنوعی باید چیزی فراتر از یک ابزار فقط پاسخگو یا محتوا ساز باشد.

فاطمی‌زاده بر این نکته تأکید کرد که ارزش واقعی هوش مصنوعی وقتی نمایان می‌شود که با شناخت صحیح نیازهای یادگیرنده، مانند نمونه‌هایی که در طرح ایران دیجیتال و دانش‌آموزان مشاهده می‌شود، به تجزیه و تحلیل مسائل آموزشی پرداخته و راهکارهای کارآمد ارائه دهد. بنابراین مسأله این نیست که هوش مصنوعی چه کارهایی می‌تواند انجام دهد، بلکه مهم‌ترین سوال این است که ما برای چه منظور و با چه هدفی به سراغ آن می‌رویم.

رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی معاونت علمی با تأکید بر اهمیت حرکت به سوی یادگیری عمیق‌تر و تقویت مهارت‌های یادگیرندگان، تصریح کرد: به‌جای اینکه تنها بر اطلاعات آماده و پاسخ‌های مبتنی بر داده‌های آموزشی موجود در مدل‌های زبانی تکیه کنیم، باید فضایی برای یادگیری عمیق‌تر و تفکر انتقادی فراهم آوریم. لذا در زمینه هوش مصنوعی تنها نمی‌خواهیم از یک ابزار جدید بهره‌برداری کنیم؛ بلکه هر فرد در فرآیند آموزش، از معلم و دانش‌آموز تا مدیر و کارشناس، باید به هدف و دلیلی مشخص برای استفاده از هوش مصنوعی آشنا باشد و توانمندی‌های خود را تقویت نماید.

فاطمی‌زاده با اشاره به این که هوش مصنوعی نباید جانشین یادگیری و تفکر انسانی گردد، یادآور شد: نکته حائز اهمیت این است که هوش مصنوعی باید به عنوان یک تسهیلگر در فرآیند یادگیری عمل کند و نباید به‌جای آنکه جایگزین تفکر انسان گردد، در خدمت آن قرار گیرد. گرچه ممکن است این فناوری بتواند در کوتاه زمانی اطلاعاتی را فراهم کند، ویدیویی را تجزیه و تحلیل کند یا متن را به ویدیو تبدیل نماید، ولی آنچه بیش از هر فناوری به انسان وابسته است، خلاقیت، پرسشگری، تفکر انتقادی، مسئولیت‌پذیری، شفافیت و توانایی حل مساله می‌باشد.

رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی معاونت علمی با اشاره به آغاز طرح ایران دیجیتال، اعلام کرد: امروز نام این طرح را «ایران دیجیتال یک» می‌خوانیم؛ طرحی که حدود دو میلیون دانش‌آموز در آن آموزش دیده‌اند و با همکاری دانش‌آموزان و یکی از شرکت‌ها پروژه‌های قابل توجهی در آن ارائه شده است. در معاونت علمی و ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی، طرح «ایران دیجیتال دو» نیز در نظر گرفته خواهد شد که دو مشخصه اساسی دارد؛ اولاً طرح پیشین باید با توجه به بازخوردهای دریافتی از دانش‌آموزان و آموزش و پرورش به‌روز شود.

او ادامه داد: برای تداوم این طرح و خروجی‌های موفقیت‌آمیز آن، به ویژه برای افرادی که دوره قبلی را با موفقیت پشت سر گذاشته‌اند، برنامه‌ای جدید با عنوان «ایران دیجیتال دو» طراحی خواهیم نمود.

وی به برگزاری مراسم اختتامیه طرح ایران دیجیتال و مسابقه هوش مصنوعی برای دانش‌آموزان اشاره کرد و گفت: ما امروز تنها به جشن پایان یک مسابقه نمی‌پردازیم، بلکه در حال شکل‌دهی به بخشی از آینده فناوری کشور هستیم.

رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی معاونت علمی افزود: منظور از «ما»، شامل دانش‌آموزان، والدین، وزارت آموزش و پرورش و نهادهای خصوصی و دولتی هستند که در این طرح‌ها یا مجری و یا حمایت‌کننده هستند. آینده امروز در حال شکل‌گیری است.

او با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در آموزش دانش‌آموزان، گفت: در شکل‌دهی به این آینده، وظیفه ما این است که تنها به آموزش کار با ابزارها بسنده نکنیم، بلکه باید به دانش‌آموزان تکالیف جدی و واقعی ارائه دهیم که با محیط اطراف و محل زندگی‌شان ارتباط دارد.

فاطمی‌زاده ادامه داد: ضروری است که مشکلات اساسی محل زندگی و کشور را شناسایی نماییم و به یادگیرندگان آموزش دهیم که چگونه یک مساله واقعی را حل کنند، نه لزوماً با اتکا به دیتابیس‌های آماده، بلکه نخست باید سوال مناسبی مطرح کنند و سپس از هوش مصنوعی برای حل مشکلات واقعی جامعه بهره‌برداری نمایند.

وی با اشاره به تجربیات دانش‌آموزان شرکت‌کننده در مسابقه هوش مصنوعی، خاطرنشان کرد: دانش‌آموزانی که امروز در این مسابقه حضور داشتند، فراتر از برنده شدن یک جایزه هستند؛ بلکه تجربه ارزشمندی به دست آورده‌اند که می‌توانند ایده‌های خود را به پروژه تبدیل کرده و در ادامه آن را به محصولی کاربردی و موثر تبدیل نمایند.

فاطمی‌زاده اضافه کرد: دانش‌آموزان باید برای پرورش خلاقیت خود، بارها شکست را تجربه کنند و تلاش‌های دوباره‌ای داشته باشند تا به ایجاد محصولی مفید نائل آیند.

او خطاب به دانش‌آموزان حاضر در این رویداد گفت: آینده را فقط کسانی نمی‌سازند که با فناوری آشنا هستند؛ بلکه آینده را کسانی خواهند ساخت که بتوانند با استفاده از فناوری‌های موجود، مسائل واقعی زندگی را حل کنند.

رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی معاونت علمی ادامه داد: ما نباید خود را تنها به عنوان کاربر یک فناوری محدود کنیم و در این شکاف دیجیتال به سمت سقوط برویم؛ بلکه لازم است خود را به عنوان حل‌کننده‌های مسائل جاری کشور با بهره‌‌گیری از این فناوری ببینیم.

وی از دست‌اندرکاران این رویداد، معلمان، مربیان و مدیرانی که در راستای آموزش و پرورش این استعدادها تلاش می‌کنند، با قلبی پر از قدردانی یاد کرد و افزود: بیش از همه، از خانواده‌های محترم سپاسگزارم و به تمامی برگزیدگان تبریک می‌گویم. آرزو می‌کنم این جایزه برای شما پایانی نباشد بلکه آغاز یک سفر طولانی و سرشار از امید باشد.

وی یادآور شد: بدون شک، آینده متعلق به کسانی نیست که دارای ابزارهای بیشتری هستند؛ بلکه آن را کسانی در دست خواهند داشت که به صورت آگاهانه، خلاقانه، مسئولانه و شفاف از ابزارها برای بهبود زندگی بشر استفاده کنند.

انتهای پیام