محمدمهدی فرشچی موحد، مدیر مرکز ملی فرش ایران، در این نشست بر اهمیت احیای موقعیت فرش دستباف در اقتصاد ملی تأکید کرد و بیان داشت: با توجه به استعدادها و نمایندگان مؤثر در مجلس، آذربایجانشرقی میتواند به عنوان الگو برای اجرایی کردن بسیاری از برنامههای مرکز ملی فرش ایران انتخاب شود.
او گفت: فرش دستباف فقط یک هنر نیست، بلکه نشانهای از اقتصاد مقاومتی است، چون مواد اولیه آن عمدتاً در داخل کشور تأمین میشود و محصولات نهایی نیز قابلیت صادرات و ارزآوری دارند.
فرشچی در ادامه به اشتغالزایی در صنعت فرش اشاره کرد و اضافه کرد: ایجاد شغل در این بخش نیاز به سرمایهگذاری کمتری نسبت به بسیاری از صنایع دیگر دارد و با هزینهای به مراتب پایینتر میتوان شغلهای پایداری ایجاد کرد؛ لذا باید از این پتانسیل برای تقویت اشتغال و رشد اقتصادی بهرهبرداری شود.
وی بر لزوم حمایت رسانه ملی از فرش دستباف تأکید کرد و اظهار داشت: این هنر و صنعت که بهعنوان یکی از نمادهای ملی شناخته میشود، نیازمند معرفی و تبلیغات گسترده است. در بسیاری از کشورها هزینههای قابل توجهی برای ترویج محصولات فرهنگی و اقتصادی خود انجام میشود و ما نیز باید فرش ایرانی را بهطور جدی در رسانهها معرفی کنیم.
فرشچی افزود: مذاکراتی با مسئولان رسانه ملی انجام دادهایم و امیدواریم یک نشست بهمنظور بهرهبرداری از ظرفیتهای رسانهای برای ترویج و حمایت از فرش دستباف برگزار شود.
مدیر مرکز ملی فرش ایران بیان کرد: ما سه برنامه کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت را در نظر داریم، و در برنامه کوتاهمدت باید مشکلات فوری این حوزه را با استفاده از تمام ظرفیتها حل کنیم. بهطور خاص، آذربایجانشرقی به خاطر جاذبههای خاص خود میتواند الگوی مناسبی برای این برنامهها باشد.
فرشچی بیمه قالیبافان را یکی از مشکلات اصلی این حوزه دانست و اظهار داشت: منابع و اعتبارهای مربوط به بیمه باید تقویت شود. بر اساس آمار، تعداد قالیبافان فعال بسیار بیشتر از کسانی است که تحت پوشش بیمه قرار دارند و این موضوع نیاز به پیگیری جدی از سوی مجلس و دولت دارد.
او همچنین از نمایندگان استان درخواست کرد موضوع بیمه قالیبافان را در مجلس جدی بگیرند تا بتوانیم بخشی از مشکلات این قشر را رفع کرده و زمینه بازنشستگی افرادی که سالها در این صنعت مشغول بهکار بودهاند را فراهم آوریم.
او به تدوین سند راهبردی فرش دستباف کشور هم اشاره کرد و گفت: این سند در مراحل نهایی قرار دارد و پس از تصویب در دولت، شورای عالی فرش کشور با حضور نمایندگان دولتی و خصوصی تشکیل خواهد شد.
فرشچی افزود: با تأسیس این شورا، مسائل و چالشهای فرش میتواند در یک سازوکار منسجمتری مورد بررسی قرار گیرد و با مشارکت وزرا و مسئولان ذیربط تصمیمگیری در این زمینه با هماهنگی بیشتری انجام شود.
مدیر مرکز ملی فرش ایران در مورد تأمین مواد اولیه فرش گفت: متأسفانه ابریشم از فهرست کالاهای ضروری خارج شده و این امر مشکلاتی برای فعالان این حوزه ایجاد کرده است. ما در حال پیگیری این موضوع با مسئولان ذیربط در وزارت صنعت، معدن و تجارت و حوزه ارزی هستیم تا سازوکاری برای تأمین ارز مواد اولیه فرش تعریف کنیم.
وی همچنین خواستار تشکیل فراکسیون فرش در مجلس شد و گفت: در دوره قبلی، فراکسیون فرش با تعداد معتنابهی از نمایندگان تشکیل شد و اکنون جای چنین فراکسیونی در مجلس کنونی خالی است. تأسیس این فراکسیون میتواند پیگیری مسائل این هنر و صنعت را در سطح ملی تقویت کند.
فرشچی در مورد نمایشگاه فرش دستباف تهران اظهار داشت: تلاش کردهایم زمان برگزاری نمایشگاه را به تاریخهای قبلی برگردانیم و این نمایشگاه از ۱۷ تا ۲۱ شهریور برگزار شد. سال آینده نیز نمایشگاه در شهریوربرگزار خواهد شد تا موعد برگزاری آن از ثبات بیشتری برخوردار باشد.
وی بر لزوم تقویت تبلیغات نمایشگاه فرش تأکید کرد و گفت: شهرداری تهران نیز باید در این راستا همکاری بیشتری داشته باشد و نگاه انتفاعی صرف به تبلیغات نمایشگاه متوقف شود; زیرا فرش دستباف یک هنر-صنعت ملی است و حمایت از آن مستلزم همکاری همه نهادهاست.
مدیر مرکز ملی فرش ایران از پیگیری تسهیلات برای تولیدکنندگان و خریداران فرش خبر داد و گفت: تفاهمنامههایی با صندوقهای مختلف منعقد شده و در حال نهاییسازی جزئیات هستیم تا منابع را به بانکهای مربوطه منتقل کنیم.
او ادامه داد: برای حمایت از خریداران فرش نیز مدلهایی در برخی استانها در حال اجرایی شدن است. بهعنوان مثال در استان کرمان، با همکاری واحدهای معدنی و صنعتی و تزریق منابع به یک صندوق، زمینه ایجاد تسهیلات چندبرابری برای تولیدکنندگان و خریداران فرش فراهم گردیده است. این مدل میتواند با توجه به ظرفیتهای صنعتی آذربایجانشرقی نیز در این استان مورد استفاده قرار گیرد.
وی همچنین خاطرنشان کرد: یکی از برنامههای مرکز ملی فرش ایران، تشکیل کارگروه فرش دستباف در استانها با محوریت استانداران است تا مسائل این حوزه بهطور منسجم در سطح استانی پیگیری شود.
با تأکید بر نیازی به اصلاح قوانین مرتبط با فرش دستباف گفت: در برخی بخشها، قوانین موجود نیاز به اصلاح و در برخی موارد نیاز به قانونگذاری جدید داریم. موضوع معافیتهای مالیاتی برای تولیدکنندگان و حتی فروشندگان فرش دستباف نیز در حال پیگیری است.
مدیر مرکز ملی فرش ایران با اشاره به ظرفیتهای ثبت جهانی فرش آذربایجانشرقی اظهار کرد: این استان دارای ظرفیتهای اہم در زمینه ثبت جهانی مناطق و تولیدات فرش است و ما باید از این پتانسیل برای ارائه بهتر فرش استان در بازارهای داخلی و خارجی استفاده کنیم.
فرشچی همچنین بر ضرورت حمایت از مشارکت شرکتها و فعالان آذربایجانشرقی در نمایشگاههای تخصصی فرش تأکید کرد و گفت: مرکز ملی فرش ایران برای حمایت از برنامههای آموزشی و تخصصی در این استان منابعی تخصیص داده است و آذربایجانشرقی میتواند از این پتانسیل بهمنظور تقویت آموزش و توسعه فعالیتهای مرتبط با فرش دستباف بهرهبرداری کند.
احیای فرش نیازمند توجه همزمان به بیمه، تولید، صادرات و بازار داخلی است
علی جعفریآذر، نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی، بر این نکته تأکید کرد که فرش بهعنوان یکی از ظرفیتهای اساسی اشتغال، تولید، صادرات و ارزآوری در آذربایجانشرقی است، و باید مسائل مربوط به این حوزه را از سطح نگرانیها فراتر برده و با همکاری دولت، مجلس، تشکلهای صنفی و فعالان بخش خصوصی راهکارهای عملیاتی برای رفع مشکلات فرش ارائه نماییم.
وی تصریح کرد: مطالبات مطرحشده از جانب فعالان فرش را شخصاً قبول دارم و بخش عمدهای از نقدها، پیشنهادات و نکتههای مطرحشده صحیح بوده و برای حل آنها باید اقدام کنیم.
جعفریآذر به مشکلات بیمه برای قالیبافان اشاره کرد و گفت: بسیاری از قالیبافان که در سالهای گذشته تحت پوشش بیمه قرار گرفتند، به دلیل عدم پایبندی دولتهای مختلف نتوانستهاند از مزایای بازنشستگی استفاده کنند. در این خصوص پیگیریهایی انجام دادهام و فهرستی از این افراد نیز بهدستآوردهایم.
نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو خاطرنشان کرد: باید اطلاعات کمی درباره قالیبافانی که سالها حق بیمه پرداخت کرده و به دلایل مختلف از مزایای بازنشستگی محروم ماندهاند، جمعآوری شود تا بتوانیم در جهت تعیین تکلیف این افراد اقدام کنیم.
او با بیان اینکه برای حل بخشی از مشکلات فرش نیازمند اصلاح قوانین یا قانونگذاری جدید هستیم، گفت: اگر در در زمینههای صنفی، تولید، مشاغل خانگی یا تأمین اجتماعی نیاز به اصلاح قوانین یا پیشنهاد طرح وجود داشته باشد، ما آمادگی داریم نظرات فعالان این حوزه را بهصورت طرح به مجلس ارائه کنیم و اگر موضوع نیازمند لایحه دولت باشد، آن را نیز از طریق دولت پیگیری خواهیم کرد.
جعفریآذر با تأکید بر اهمیت فرش و مشاغل روستایی برای جلوگیری از مهاجرت گفت: اگر نمیخواهیم شاهد افزایش مهاجرت از روستا به شهر و از کشور به نقاط دیگر باشیم، باید به بخشهای کشاورزی، فرش و دیگر تولیداتی که ریشه در روستاها دارند، دقت بیشتری داشته باشیم.
او افزود: فرش علاوه بر فراهم کردن اشتغال، میتواند در حفظ جمعیت در روستاها مؤثر بوده و مانع از خالی شدن روستایها شود. بسیاری از خانوادهها و زنان روستایی سالها از روش قالیبافی در تولید کشور ایفای نقش کردهاند و این پتانسیل باید مورد توجه قرار گیرد.
جعفریآذر همچنین بر لزوم شنیدن بیواسطه مشکلات قالیبافان تأکید کرد و گفت: باید فعالان حقیقی این حوزه، بهویژه زن و مردانی که در کارگاهها یا خانههای خود در حال بافندگی هستند، در فرایند تصمیمگیری لحاظ شوند و توانایی بیان مشکلات خود را بهطور مستقیم داشته باشند.
وی ادامه داد: مشکلات این قشر فقط به بیمه محدود نمیشود و مسائلی مانند درمان، هزینههای زندگی و بیماریهای ناشی از شرایط کار نیز باید بهدقت مورد توجه قرار گیرد. شنیدن مشکلات از زبان خود قالیبافان میتواند تأثیر زیادی بر تصمیمات مسئولان داشته باشد.
جعفریآذر بر لزوم تقویت منابع صندوق تأمین اجتماعی تأکید کرد و گفت: تأمین اجتماعی باید قادر باشد چتر حمایتی خود را بر سر تمامی مردم گسترش دهد و باید سهم دولت و بیمهشدگان در تأمین منابع بهصورت منطقی مشخص گردد.
او در مورد پیگیریهای انجامشده حول بیمه قالیبافان گفت: با مسئولان سازمان تأمین اجتماعی نیز در این باره گفتگو کردهایم و پیشنهادهایی برای تعیین تکلیف قالیبافانی که سالها حق بیمه پرداخت کردهاند، ارائه شده است. ما در تلاشیم این موضوع با همکاری دولت و مجلس حل و فصل گردد.
جعفریآذر یکی از راههای حمایت از صنعت فرش را تحریک تقاضا در بازار داخلی دانسته و تأکید کرد: به موازات توسعه صادرات، باید برنامههایی برای بازار داخلی نیز داشته باشیم. یکی از پیشنهادها میتواند ایجاد خط اعتباری برای خرید یا نوسازی فرش خانوارها باشد.
او افزود: میتوان با همکاری وزارتخانههای مربوطه، بانک مرکزی و ارگانهای متولی فرش، تسهیلاتی برای خرید فرش در نظر گرفته شود تا خانوادهها بتوانند برای خرید یا تعویض فرش مورد نیاز خود از تسهیلات مناسبی بهرهمند شوند. در صورتی که این موضوع نیاز به پیشبینی در لایحه بودجه داشته باشد، ما آمادهایم آن را در مجلس به بحث بگذاریم و پیگیری کنیم.
جعفریآذر همچنین بر اهمیت بازارهای خارجی برای فرش دستبافت تأکید کرد و گفت: صادرات فرش و دسترسی به بازارهای بینالمللی همزمان باید مدنظر قرار گرفته شود. در کنار مباحث تحریمی، باید ظرفیتها برای توسعه بازارهای صادراتی و ایجاد تقاضای جدید فعال گردد.
وی تأکید کرد: فرش یکی از ظرفیتهای کلیدی آذربایجانشرقی در حوزه اشتغال، تولید، صادرات و ارزآوری است و نباید فرصت به وجود آمده برای حل مشکلات این صنعت از دست برود. باید نتایج این جلسات به پیشنهادات مشخص و عملیاتی تبدیل شود و با همکاری نمایندگان مجلس، دولت، تشکلهای صنفی و فعالان بخش خصوصی تا رسیدن به نتیجه ادامه پیدا کند.
نتوانستهایم اهمیت زنجیره اقتصادی فرش را به تصمیمگیران کشور معرفی کنیم
صابر پرنیان، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت آذربایجانشرقی، با بیان اینکه فرش فقط یک محصول هنری و صادراتی نیست، گفت: ما نتوانستهایم به تصمیمگیران کشور اهمیت این زنجیره بزرگ اقتصادی را نشان دهیم و در حال حاضر فرش در مباحث ارزی و اولویتهای اقتصادی به حاشیه رفته است.
وی افزود: فرش تبریز و آذربایجانشرقی یک میراث هنری، تمدنی و اقتصادی ارزشمند است و امیدواریم این نشست بتواند زمینهساز خیر و برکت برای این میراث گرانبها و زنجیره اقتصادی گسترده آن گردد.
پرنیان ادامه داد: اگر درباره هنر و قرارگاه فرش صحبت کنیم، پیشکسوتان، استادان و کارشناسان این حوزه بهتر از هر کسی میتوانند درباره آن اظهار نظر کنند، اما نکتهای که باید مدنظر قرار گیرد، موقعیت فرش در اقتصاد، اشتغال و مسائل اجتماعی است.
او با اشاره به تنوع زنجیره تولید فرش افزود: وقتی از فرش یاد میکنیم، فقط محصول نهایی را نمیبینیم، بلکه این زنجیره از کوچهها، خیابانها و منازل آغاز میشود و شامل مجموعهای از تولیدکنندگان، بافندگان، فروشندگان، صادرکنندگان و مشاغل خانگی است.
پرنیان به این نکته اشاره کرد که اگر دنبال اشتغال، تولید ثروت، بهبود شرایط اجتماعی و کاهش برخی مسائل و آسیبهای شهری هستیم، کمتر حوزهای میتواند مانند فرش چنین ظرفیت گستردهای داشته باشد.
مدیرکل صمت آذربایجانشرقی تأکید کرد که فعالان این حوزه باید خود را در توسعه شریک بدانند و گفت: دولت به تنهایی نمیتواند مشکلات این حوزه را حل کند و تحقق این هدف نیازمند همکاری، همبستگی و انسجام در تشکلهای فرش است.
او همچنین بر ضرورت اتحاد تشکلهای فرش تأکید کرده و گفت: همه فعالان این حوزه از وضعیت این روزهای فرش و موقعیتی که در گذشته داشتهاند آگاهند. ما به سابقه پرافتخار خود افتخار میکنیم، اما نباید نسبت به آینده این هنر، صنعت و میراث تمدنی بیتوجه باقی بمانیم.
پرنیان ادامه داد: فرش با چالشهای متعددی روبهرو است که بسیاری از آنها با همکاری و همفکری ذینفعان حلوفصل میگردد، اما امروز غبار غفلت و بیتوجهی بر این صنعت نشسته و باید برای برطرف کردن آن اقدام کنیم.
او به پیگیری برای توجه بیشتر رسانه ملی به حوزه فرش اشاره کرد و گفت: در دیداری که با مسئولان رسانه ملی داشتیم، توافق شد تا پروندهای ویژه برای فرش ایجاد کنیم تا ظرفیتها و مسائل این حوزه بیشتر جلب توجه گردد.
پرنیان با تأکید بر نقش آذربایجانشرقی و تبریز در حل مسائل فرش، بیان کرد: امیدواریم با همفکری، همکاری و ایجاد ادبیات مشترک میان همه ذینفعان، بتوانیم مشکلات این صنعت را پیگیری و برطرف کرده و بار دیگر مقام واقعی فرش آذربایجان و تبریز را در سطح کشور تثبیت کنیم.
بیمه قالیبافان باید احیا شود/ فرش دستبافت در اولویت تصمیمگیریهای اقتصادی قرار گیرد
اسماعیل چمنی، رئیس اتحادیه تولیدکنندگان قالی شهرستان تبریز، بر ضرورت قرار گرفتن فرش دستبافت در اولویتهای دولت و مجلس تأکید کرد و گفت: بیمه قالیبافان باید دوباره احیا شده و حمایت از این حوزه به یکی از اولویتهای اصلی دولت در بودجه تبدیل شود.
وی خاطرنشان کرد: موضوعات مطرحشده درباره وضعیت فرش، واقعیتهایی است که ممکن است دولتمردان نخواهند به وضوح بیان کنند، اما فعالان این حوزه باید آنها را مطرح و پیگیری کنند.
چمنی افزود: یکی از اولویتهای اصلی دولت، مجلس، حاکمیت و مسئولان استانی باید توجه به فرش دستبافت باشد؛ زیرا این حوزه از ظرفیت بالایی در اشتغالزایی برخوردار است و بخش عمدهای از اشتغال در بخش خصوصی به فرش دستبافت وابسته است.
وی با اشاره به تولید فرش دستبافت در تمام ۳۱ استان کشور گفت: اگرچه صنایع دستی و فرش در نقاط مختلف کشور وجود دارند، اما محوریت این حوزه در آذربایجانشرقی قرار دارد و بخش قابل توجهی از تولید، صادرات و مواد اولیه فرش کشور به این استان وابسته است.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان قالی شهرستان تبریز به جایگاه جهانی فرش تبریز اشاره کرد و افزود: فرش ایرانی جزئی از شناسنامه، هویت و فرهنگ ایران در سطح جهانی است و تبریز بهعنوان یکی از مراکز اصلی بافت فرش، مقام خاصی در این حوزه دارد.
چمنی با انتقاد از وضعیت کنونی بازار فرش در تبریز گفت: باید واقعیتهای موجود را به تصمیمگیرندگان منتقل کنیم؛ چراکه به تدریج شاهد تغییر کاربری مغازههایی هستیم که در گذشته بهعنوان محل فروش فرش دستبافت مورد استفاده قرار میگرفتند و امروز به فروشگاههای پارچهفروشی یا دیگر محصولات تبدیل شدهاند.
او افزود: متأسفانه ارزش اقتصادی و تجاری واحدهای فعال در حوزه فرش نیز تحت تأثیر قرار گرفته است و این موضوع نشان میدهد که مزیتهای اقتصادی فرش دستبافت آنطور که باید مورد توجه قرار نگرفته است.
چمنی همچنین به آمار بیمهشدگان حوزه فرش اشاره کرد و گفت: در سالهای گذشته حدود ۷۵۰ هزار نفر در کشور تحت پوشش بیمه قالیبافان بودند، اما این تعداد به کمتر از ۳۰۰ هزار نفر رسیده است. در آذربایجانشرقی نیز تعداد بیمهشدگان که در مقطعی بیش از ۹۵ هزار نفر بود، به حدود ۳۳ هزار نفر کاهش یافته است.
وی تأکید کرد: کاهش تعداد بیمهشدگان نشاندهنده مشکلات جدی این حوزه است و اگر برای حل این مشکل تصمیم جدی اتخاذ نشود، بخش قابلتوجهی از زنجیره تولید فرش دستباف با مشکل مواجه خواهد شد.
چمنی با بیان اینکه فرش دستباف ظرفیت مهمی برای ایجاد اشتغال پایدار فراهم میکند، گفت: این مزیت باید مورد توجه در سیاستگذاریهای اقتصادی کشور قرار گیرد و فرش دستباف باید در کنار سایر صنایع حمایت شود.
او خواستار احیای بیمه قالیبافان شد و با تأکید بر اینکه مجلس در سالهای اخیر مصوباتی در این زمینه داشته، گفت: ولی اجرای آن با محدودیتها و شروط بودجهای مواجه شده است. لازم است بیمه قالیبافان بهعنوان یکی از اولویتهای اصلی پیشنهادهای دولت در لایحه بودجه لحاظ شود.
چمنی خاطرنشان کرد: اگر قرار است برای تولید ملی مزیت ایجاد کنیم، باید حمایت از فرش دستباف را جدی بگیریم؛ چراکه این محصول علاوه بر ظرفیت اقتصادی و اشتغالزایی، نماینده بخشی از هویت و فرهنگ ایران در عرصه جهانی است.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان قالی شهرستان تبریز در پایان بر این نکته تأکید کرد که فعالان حوزه فرش دستباف آذربایجانشرقی آمادگی همکاری با دولت، مجلس و سایر نهادهای مسئول برای حل مشکلات این صنعت را دارند و امیدوارند با تصمیمگیریهای مناسب، جایگاه فرش دستباف در اقتصاد کشور تقویت شود.
اصلاح قوانین و تقویت ارتباط با بازارهای جهانی لازمه احیای صنعت فرش است
یعقوب فرشکاران، رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف آذربایجانشرقی، با انتقاد از برخی سیاستها و قوانین حاکم بر حوزه فرش، بهوضوح اصلاح قوانین، تقویت ارتباط با بازارهای خارجی و معرفی دوباره فرش ایران در بازارهای جهانی را از الزامات اصلی احیای این صنعت و افزایش ارزآوری آن دانست.
او ادامه داد: زمانی نمایندگان مجلس بر این باور بودند که اگر صادرات فرش متوقف شود، میتوان محصولات دیگری را جایگزین کرد، اما امروز شرایط به گونهای شده است که ضرورت حفظ و احیای صنعت فرش بیش از هر زمان دیگری واضح گردیده است.
وی افزود: تصمیمات نادرست و قوانین غلط در سالهای گذشته آسیبهای شدیدی به صنعت فرش وارد کرده و پیش از آنکه انتظار داشته باشیم حمایتهای جدیدی از این حوزه تصویب شود، باید برای اصلاح قوانین موجود اقدام کنیم.
فرشکاران با تأکید بر ظرفیت بالای فرش ایران برای ورود به بازارهای جهانی گفت: بر خلاف بسیاری از کالاها، فرش دستباف یک محصول پایدار است و عمر آن میتواند به چندین دهه یا حتی بیش از یک قرن برسد.
او با تصریح بر اینکه اگر ارتباط با بازارهای جهانی تسهیل گردد و فرش ایران دوباره به دنیا معرفی شود، تولیدکنندگان نیز انگیزه بیشتری برای بازگشت به این حوزه پیدا خواهند کرد. زمانی که محصولات ایرانی مورد توجه بازارهای جهانی قرار گیرد، زمینه برای رونق تولید و افزایش صادرات فراهم میآید.
فرشکاران به ضرورت حمایت رسانهای از فرش دستبافت تأکید کرد و افزود: رسانه ملی و دیگر رسانهها میتوانند در معرفی ظرفیتهای فرش ایران و ایجاد پل ارتباطی میان تولیدکنندگان و بازارهای جهانی نقش موثری ایفا کنند.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف آذربایجانشرقی همچنین به برگزاری نمایشگاههای فرش اشاره کرد و گفت: فعالان حوزه فرش با وجود هزینههای بالا و چالشهای مختلف، در نمایشگاههای برگزارشده حاضر شدهاند اما نحوه برگزاری و تبلیغات برخی از این نمایشگاهها نیاز به تجدید نظر جدی دارد.
وی ادامه داد: در سال گذشته نیز فعالان فرش آذربایجانشرقی با وجود شرایط دشوار، با تمام توان و هزینه شخصی در نمایشگاهها حاضر شده و پیگیر برگزاری این رویدادها بودند، اما کیفیت برگزاری و میزان اطلاعرسانی باید بهگونهای باشد که تولیدکنندگان و خریداران بیشتری از سراسر کشور در آن مشارکت کنند.
وی بر لزوم برگزاری نمایشگاه بینالمللی فرش تأکید کرده و گفت: اگر قرار است چنین نمایشگاهی برگزار شود، باید از ظرفیتهای واقعی آن برای معرفی تولیدات استانها، جذب خریداران و ایجاد ارزش افزوده بهرهبرداری شود و تبلیغات و اطلاعرسانی آن نیز باید بهطور متناسب با مقام فرش ایران انجام گیرد.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف آذربایجانشرقی در پایان خاطرنشان کرد: صنعت فرش برای بازگشت به موقعیت واقعی خود به مجموعهای هماهنگ از اقدامات در زمینه قانونگذاری، صادرات، بازارهای جهانی، رسانه و برگزاری نمایشگاههای تخصصی نیاز دارد و امیدواریم با همکاری مسئولان و فعالان حوزه فرش، بستر لازم برای احیای این صنعت فراهم شود.
تسهیلات خرید فرش میتواند به رونق دوباره تولید کمک کند
بهروز نورآذر، رئیس اتحادیه فرشفروشان و تولیدکنندگان فرش دستباف تبریز، با تأکید بر نیاز به تخصیص تسهیلات به خریداران فرش، گفت: اگر برای خرید فرش دستبافت تسهیلات با شرایط مناسب در نظر گرفته شود، میتوانیم امیدوار باشیم که بازار رونق بگیرد و تولیدکنندگان و بافندگان نیز مجدداً در چرخه تولید قرار گیرند.
نورآذر تصریح کرد: تسهیلات باید برای بخشهای مختلف زنجیره فرش، از جمله خریداران، تولیدکنندگان و بافندگان تهیه شود، اما به نظر من تسهیلات خرید فرش میتواند تأثیر بیشتری در احیای این صنعت داشته باشد.
وی ادامه داد: اگر کسی برای خرید فرش تسهیلات دریافت کند، این منابع بهطور مستقیم به بازار تزریق میشود و فروشندگان میتوانند با افزایش فروش، تولید خود را نیز توسعه دهند و شرایط شغلی و فعالیت بیشتر برای بافندگان فراهم گردد.
او افزود: با توجه به وضع کنونی، بسیاری از مردم امکان خرید فرش دستبافت را ندارند، از این رو ارائه تسهیلات برای خرید میتواند قدرت خرید خانوارها و به طبع آن تقاضا برای فرش را بهبود بخشد.
نورآذر پیشنهاد کرد: برای خرید فرش دستبافت، تسهیلاتی در حدود یک میلیارد تا یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان برای متقاضیان تعیین گردد تا افراد بتوانند متناسب با توان بازپرداخت خود، اقدام به خرید نمایند.
وی تأکید کرد: اگر این طرح بهدرستی اجرایی شود، میتواند به بازگشت رونق به بازار فرش و گسترش فعالیتهای تولیدی فعالان حوزه بیفزاید.
او همچنین بر لزوم حمایتهای مالیاتی از فعالان این صنعت تأکید کرد و گفت: باید راهکاری تعبیه گردد که ضمن حمایت از فعالین صنعت فرش، فضای فرار یا دور زدن قوانین مالیاتی نیز فراهم نشود.
رئیس اتحادیه فرشفروشان و تولیدکنندگان فرش دستباف تبریز خاطرنشان کرد: حمایت از خریداران و ایجاد تقاضای مؤثر در بازار، در نهایت به نفع تولیدکنندگان و بافندگان خواهد بود و میتواند به احیای زنجیره تولید فرش دستبافت در تبریز و آذربایجانشرقی کمک کند.
مشکل فرش ایران فقط تحریمها نیست؛ باید نگاهمان به این هنر و صنعت تغییر کند
کریم میرزایی، سرپرست دانشکده هنرهای تجسمی دانشگاه هنر اسلامی تبریز، با اشاره به اینکه مسائل صنعت فرش ایران از سالها پیش از اعمال تحریمها آغاز شده است، تصریح کرد: مشکل اصلی فرش تنها به تحریم و مسائل اقتصادی محدود نمیشود، بلکه طي چند دهه اخیر، نگاه فرهنگی و سیاستگذاری به این هنر و صنعت تغییر کرده و این نگرش باید اصلاح شود.
میرzایی ادامه داد: من از سال ۱۳۷۰ در تهران فعالیت میکردم و از آن زمان موضوعات مربوط به فرش را پیگیری میکردم. تحریمها و چالشهای اقتصادی به یقین بر وضعیت فرش تأثیر گذاشتهاند، اما مشکلات این صنعت قبل از تحریمها نیز وجود داشت.
وی تصریح کرد: آنچه در ۳۵ سال گذشته اتفاق افتاده، تا حد زیادی به نوع نگاه ما به فرش برمیگردد.
فرش تنها یک محصول اقتصادی نیست و شامل بخشی از هویت و فرهنگ ایرانی است و متأسفانه در برخی دورانها به این ویژگی بیتوجهی شده است.
او به تغییر نگرش جامعه نسبت به کالاهای سنتی اشاره کرد و گفت: در گذشته، محصولات و اقلامی که جزء فرهنگ و زندگی مردم بودند به علت تصور مدرنیزه شدن کنار گذاشته میشدند، حال آنکه بسیاری از کشورهای دیگر با اتکا بر اصالت و پیشینه برندهای خود، در برابر تغییرات فناوری و بازار رقابت میکنند.
میرزایی ادامه داد: بهعنوان مثال، زمانی که ساعتهای دیجیتال به بازار معرفی گردید، برخی تولیدکنندگان ساعتهای سنتی میتوانستند تصور کنند که دوران ساعتهای عقربهای پایان یافته است، اما تولیدکنندگان بزرگ با تکیه بر اصالت، برند و واپسین تاریخچه خود، در طریق رقابت ادامه دادند.
او تأکید کرد: ما نیز باید به جای کنار گذاشتن فرش در مواجهه با تحولات جدید، بر اصالت، هویت و ارزش واقعی آن تأکید کرده و نگرش خود را نسبت به این هنر و صنعت تغییر دهیم.
میرزایی با اشاره به توسعه فناوریهای جدید و هوش مصنوعی، خاطرنشان کرد: اینکه از خود بپرسیم در دوران هوش مصنوعی یا فناوریهای مدرن، فرش چه جایگاهی دارد، شبیه این است که از یک بنای تاریخی بپرسیم در عصر معماری مدرن چه کارایی دارد. چنین نگرشی میتواند به از دست رفتن بخشی از هویت فرهنگی جامعه منجر شود.
وی با تأکید بر اینکه بسیاری از معضلات فرش ناشی از نوع نگاه سیاستگذاران و جامعه به این حوزه است، تصریح کرد: تمامی عواملی که درباره چالشهای فرش ذکر شدهاند، از تحریم و مسائل اقتصادی گرفته تا مشکلات تولید و صادرات، اهمیت دارند، اما اگر نگاه ما به فرش تغییر نکند، نمیتوانیم برای درمان ریشهای مشکلات آن اقدام کنیم.
او با تأکید بر تجربه کشورهای دیگر در حمایت از صنعت فرش گفت: در برخی کشورها، موضوع فرش با نظارت مدیریت عالی کشور مورد توجه واقع شده و برای توسعه صادرات آن هدفگذاری شده است. باید بررسی شود که آیا در ایران هم چنین نگرش و دغدغهای در سطح تصمیمگیریهای کلان وجود دارد یا خیر.
میرزایی با تاکید بر اینکه فرش ایران برای بازگشت به موقعیت واقعی خود علاوه بر حمایتهای اقتصادی و حل موانع صادراتی، به تغییر نگرش فرهنگی و سیاستگذاری نیاز دارد و نیازمند است که ماهیت واقعی و ارزش تمدنی آن دوباره به رسمیت شناخته شود.
کاهش صادرات فرش از بیش از ۲ میلیارد دلار به ۳۰ میلیون دلار نیازمند آسیبشناسی جدی است
ایوب بشیری، نایبرئیس کمیسیون فرش اتاق بازرگانی تبریز، با اشاره به کاهش شدید صادرات فرش ایران در سالهای اخیر، بیان داشت: ما باید بررسی کنیم که چرا صادرات فرش که در اوایل دهه ۷۰ به بیش از ۲ میلیارد دلار رسیده بود، به حدود ۳۰ میلیون دلار تنزل یافته است و در این مسیر، بخش خصوصی نیز باید مسئولیت خود را ایفا کند.
او ادامه داد: ما امیدواریم که مسئولان با صبر و حوصله در جهت رفع مشکلات فرش اقدام کنند، اما خود فعالان این حوزه نیز باید پا به میدان گذاشته و نقش فعالی در حلوفصل مشکلات ایفا کنند.
بشیری افزود: ما در بسیاری از موارد ناانسانی به دولت و بخشهای دولتی نگاه میکنیم، در حالی که باید از ظرفیت واقعی بخش خصوصی نیز بهرهبرداری کنیم. آیا تا به حال خودمان را به اندازهای قوی دیدهایم که بتوانیم مطالبات خود را مطرح کنیم؟
او در ارتباط با موضوع بودجه و بیمه قالیبافان گفت: در طول زمان بودجهریزی، ما باید با نمایندگان مجلس و افراد مرتبط گفتگو کنیم و مطالبات حوزه فرش را پیگیری کنیم. نمیتوان پس از پایان روند تصمیمگیری و تصویب بودجه، برای حل مشکلات اقدام کرد.
بشیری همچنین به لزوم پیگیری تسهیلات در حوزه فرش اشاره کرد و مستدعی شد مشخص شود که آیا برای دریافت تسهیلات و حمایتهای مالی، مذاکرات لازم در زمان مناسب انجام شده و اگر انجام شده، چرا به نتیجه نرسیده است.
نایبرئیس کمیسیون فرش اتاق بازرگانی تبریز با انتقاد از وضعیت برخی نمایشگاههای فرش گفت: آیا نمایشگاههایی که برگزار میکنیم، در شان کالایی چون فرش دستبافت است؟ صرفاً با آویزان کردن چند فرش نمیتوانیم بگوییم که نمایشگاهی تخصصی برگزار کردهایم.
او افزود: باید با نمایشگاههای دیگر حوزهها مقایسه کنیم و از تجربیات آنها استفاده کنیم. در آغاز باید نقصهای خود را به عنوان بخش خصوصی شناسایی و برطرف کنیم و پس از آن انتظار حمایت از دولت داشته باشیم.
بشیری تأکید کرد که دولت نیز وظیفه حمایت از صنعت فرش را بر عهده دارد و گفت: دولتها موظفند که از این هنر-صنعت حمایت کنند، چرا که فرش قابلیتهای زیادی در حوزه اشتغال، تولید، ارزآوری و تأمین مواد اولیه در بر دارد، اما در کنار مطالبه حمایت از دولت، باید راهکارهای منطقی و عملی نیز ارائه کنیم.
او افزود: فعالان حوزه فرش باید در کنار دانشگاهها و کارشناسانی که سالها در این زمینه مطالعه کردهاند، راهکارهای عملی برای حل مشکلات ارائه دهند تا بتوان به نتایج مشخصی رسید.
بشیری همچنین به تأثیر تحریمها بر صادرات فرش اشاره کرد و گفت: بسیاری از پیشنهاداتی که برای حمایت از این صنعت مطرح میشود، بدون در نظر گرفتن محدودیتهای ناشی از تحریمها امکان تحقق ندارد. در صورت عدم صادرات، بازار داخلی نمیتواند به تنهایی تمام تولید فرش را جذب کند.
او تأکید کرد: رونق صادرات فرش نیازمند سیاستگذاری صحیح و ارتباط مستقیم با بازارهای هدف است. ما باید برای شرایط موجود راهکارهای علمی و عملی پیدا کنیم.
بشیری همچنین بر اهمیت نقش بخش خصوصی در عبور از محدودیتهای موجود تأکید کرد و بیان کرد: بخش خصوصی باید فعالانه وارد میدان شود و تجار نیز باید برای گسترش بازارهای خارجی و صادرات فرش دست به کار شوند. اگرچه محدودیتها و تحریمها وجود دارد، اما باید از ظرفیتهای موجود برای یافتن راهکارهای عملی استفاده نماییم.
او در پایان خاطرنشان کرد: احیای جایگاه فرش ایران نیازمند همکاری همزمان دولت، مجلس، بخش خصوصی، دانشگاهها و تشکلهای صنفی است و بدون مشارکت تمامی این بخشها نمیتوان انتظار داشت مشکلات این صنعت بهطور پایدار حل شود.
بیمهری به فرش در برگزاری نمایشگاهها باید پایان یابد
نامی، رئیس انجمن طراحان فرش، با انتقاد از نحوه پرداختن به صنعت فرش در برگزاری نمایشگاهها، ضرورت توجه بیشتر مسئولان و متولیان نمایشگاههای بینالمللی را به این هنر-صنعت خاطر نشان کرد.
او با اشاره به حضور برخی مسئولان و فعالان در حوزه نمایشگاهها، گفت: متأسفانه در مواردی شاهد بیمهری نسبت به فرش هستیم و این موضوع در نحوه برگزاری و توجه به برنامههای مرتبط با فرش نیز خود را نشان میدهد.
نامی افزود: مسائل و مطالبات مطرحشده از سوی فعالان فرش قابل توجه و پذیرش است، اما لازم است افرادی که در حوزه نمایشگاهها و تصمیمگیریهای مرتبط با این صنعت نقش داشتهاند، بیشتر به این موضوع توجه نمایند.
رئیس انجمن طراحان فرش در پایان بر لزوم حمایت جدیتر از فرش دستباف در نمایشگاهها و فراهم کردن شرایط مناسب برای معرفی ظرفیتهای این هنر-صنعت تأکید نمود.
انتهای پیام
نظرات کاربران