به نقل از ایسنا، بررسی‌های تازه سازمان ناظر شیمیایی «چم‌سک» (ChemSec) حاکی از آن است که هم‌زمان با گسترش زیرساخت‌های هوش مصنوعی و در پی بالا رفتن تقاضا برای «مواد شیمیایی ماندگار» (PFAS)، بسیاری از تولیدکنندگان بزرگ جهان تصمیم گرفته‌اند ظرفیت تولید خود را بالاتر ببرند.

«مواد شیمیایی ماندگار» در مدیریت حجم قابل توجه گرمایی که تجهیزات مراکز داده تولید می‌کنند به کار گرفته می‌شوند. بر اساس این گزارش، شرکت‌های بزرگی که در زنجیره تولید این مواد فعال‌اند—از جمله شرکت ژاپنی «دایکین» (Daikin)، شرکت فرانسوی تولیدکننده مواد شیمیایی «آرکما» (Arkema) و شرکت آمریکایی «چیمورس» (Chemours)—با توجه به موج جدید تقاضا از سوی صنعت نیمه‌رسانا و همچنین مراکز داده، تولید «مواد شیمیایی ماندگار» را در حال افزایش دارند.

افزایش تقاضا یادشده از سه حوزه اصلی سرچشمه می‌گیرد: خنک‌سازی مراکز داده، تولید نیمه‌رساناها و نیز مواد و فناوری‌های مرتبط با باتری‌های لیتیوم‌یونی. یکی از چالش‌های پررنگ درباره مراکز داده، میزان مصرف آب در فرایند خنک‌سازی آنهاست؛ به همین دلیل، سامانه‌های جدیدتر خنک‌کننده به جای اتکا به آب، به سمت استفاده از ترکیبات شیمیایی فلوئوردار رفته‌اند؛ ترکیباتی که حاوی «مواد شیمیایی ماندگار» هستند.

«چم‌سک» در تحلیل پیشین خود که مربوط به سال ۲۰۲۳ بود، به این نکته اشاره کرده که بزرگ‌ترین تولیدکنندگان «مواد شیمیایی ماندگار» در جهان در سال ۲۰۲۲ حدود چهار میلیارد دلار سود به دست آورده‌اند، در حالی که پیامدهای اجتماعی و زیست‌محیطی ناشی از این مواد—از هزینه‌های درمان گرفته تا عملیات پاکسازی و تبعات آلودگی آب—سالانه چیزی حدود ۱۷.۵ تریلیون دلار برآورد شده است.

رشد بازار هوش مصنوعی و همچنین ایجاد مراکز داده بیشتر، می‌تواند روند افزایش تقاضا برای «مواد شیمیایی ماندگار» را تقویت کند؛ زیرا تجهیزات این مراکز حجم بالایی گرما تولید می‌کنند و ناگزیر به سامانه‌های خنک‌کننده مؤثر نیاز دارند. بر مبنای نتایج پژوهش انجمن تجاری املاک تجاری «بوما» (BOMA) برای سال ۲۰۲۶، مراکز داده تقریباً ۴۶ درصد از ساخت‌وسازهای خصوصی سال گذشته را در اختیار داشته‌اند؛ در حالی که این نسبت یک دهه قبل کمتر از پنج درصد بود. در همین بازه، هزینه‌های ساخت مراکز داده نیز از ۱.۸ میلیارد دلار در ۲۰۱۴ به ۴۱.۱ میلیارد دلار در سال گذشته رسیده است.

مواد مورد نیاز در رقابت هوش مصنوعی

«مواد شیمیایی ماندگار» در برابر حرارت پایداری بالایی دارند. همین دوام حرارتی و همچنین برخورداری از پیوندهای شیمیایی بسیار مقاوم، سبب شده است از این مواد در طیفی گسترده از محصولات مصرفی استفاده شود؛ محصولاتی مانند بسته‌بندی‌های غذایی، اسپری‌های ضدلکه و نیز فوم‌های آتش‌نشانی.

علت دیگر اهمیت این مواد، دشواری در تجزیه‌پذیری آنهاست؛ به بیان دیگر، این ترکیبات به‌راحتی از بین نمی‌روند و اگر به بیرون نشت کنند یا در معرض محیط قرار بگیرند، می‌توانند برای انسان و اکوسیستم خطرآفرین باشند. همین ویژگی باعث شده در حوزه‌های حساسی مانند تولید نیمه‌رساناها، صنایع مختلف و همچنین سامانه‌های خنک‌کننده نیز جایگاه پیدا کنند.

طبق گزارش «چم‌سک»، شرکت «چیمورس» بیش از هر بازیگر دیگری در فهرست این سازمان، «مواد شیمیایی ماندگار» را تولید می‌کند یا در فرایندهای خود از آنها استفاده می‌کند. این شرکت هم‌زمان با افزایش تولید مبردهای مبتنی بر «مواد شیمیایی ماندگار»، در حال توسعه محصولاتی است که بتوانند در سامانه‌های خنک‌کننده مراکز داده مورد استفاده قرار گیرند. «چم‌سک» برآورد کرده است که میان نیمی تا دو سوم از درآمد ۵.۸ میلیارد دلاری «چیمورس» از مسیر تولید «مواد شیمیایی ماندگار» تأمین می‌شود.

در این میان، «دایکین» نیز برنامه دارد ظرفیت تولید «مواد شیمیایی ماندگار» را در واکنش به نیاز رو به رشد صنعت نیمه‌رسانا، تا سه برابر افزایش دهد. از سوی دیگر، «آرکما» نیز تولید این مواد را در آمریکای شمالی و آسیا گسترش می‌دهد.

خنک‌سازی مراکز داده در حال تبدیل شدن به یکی از نقاط اختلاف در پرونده «مواد شیمیایی ماندگار» است. در ماه جولای، ۱۷ سازمان زیست‌محیطی در نامه‌ای به آژانس حفاظت از محیط زیست آمریکا (EPA) خواستار رد درخواست «چیمورس» برای تسریع مسیر تایید یک ماده شیمیایی جدید از خانواده «مواد شیمیایی ماندگار» با نام «Opteon ۲P۵۰» شدند که قرار است در خنک‌سازی مراکز داده استفاده شود.

این گروه‌ها اعلام کردند که «چیمورس» خطرات احتمالی این ماده برای سلامت انسان و شرایط اقلیمی را کمتر از واقعیت تخمین زده و همچنین شواهد سم‌شناختی موجود برای تصمیم‌گیری کافی نیست. در مقابل، «چیمورس» این نگرانی‌ها را رد کرده و مسیر توسعه فعالیت‌های خود در حوزه خنک‌سازی مراکز داده را ادامه داده است؛ به‌طوری که در ماه آگوست نیز مبردهای تازه‌ای را روانه بازار کرده است.

همچنین، بر اساس گزارش فورچون، در ژانویه ۱۹۲ شهروند فرانسوی به همراه چهار سازمان زیست‌محیطی علیه شرکت‌های «آرکما» و «دایکین» شکایت مطرح کردند؛ دلیل این اقدام نیز ادعاهایی درباره آلودگی ناشی از «مواد شیمیایی ماندگار» در منطقه است. شاکیان نسبت به شکل‌گیری چیزی که از آن به «دره شیمیایی» تعبیر شده ابراز نگرانی کرده‌اند.

انتهای پیام