دکتر احمد اسماعیل‌زاده در گفت‌وگویی با ایسنا، درخصوص پایش ملی وضعیت تغذیه ید اظهار داشت: آخرین پایش ملی وضعیت تغذیه ید در اواخر سال ۱۴۰۳ به اتمام رسید. این پایش تقریباً هر پنج سال یک‌بار از زمان آغاز برنامه غنی‌سازی نمک با ید در کشور انجام می‌شود. پیش از سال ۱۴۰۳، آخرین پایش مربوط به سال ۱۳۹۵ بود. پایش وضعیت تغذیه ید در سال ۱۴۰۳ دارای تفاوت‌های مشخصی با سال‌های گذشته است؛ به گونه‌ای که زنان باردار علاوه بر دانش‌آموزان در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

این متخصص تغذیه با تأکید بر اهمیت وضعیت تغذیه ید در میان زنان باردار، خاطرنشان کرد: در صورتی که وضعیت تغذیه ید برای زنان باردار مناسب نباشد، خطر کمبود ید برای جنین و بروز مشکلاتی از قبیل عقب‌ماندگی ذهنی و کاهش IQ وجود دارد. بر اساس عواقب ناشی از کمبود ید بر جنین، تمرکز کشورها بر وضعیت تغذیه ید در میان زنان باردار افزایش یافته است.

او در رابطه با نتایج پایش تغذیه ید توضیح داد: میانه ید ادرار دانش‌آموزان به طور قابل توجهی مطلوب نیست. به عنوان مثال، میانه ید ادرار دانش‌آموزان در استان آذربایجان‌غربی کمتر از ۱۰۰ میکروگرم در دسی‌لیتر ثبت شده است. در صورتی که میانه ید ادرار دانش‌آموزان یک استان کمتر از ۱۰۰ میکروگرم در دسی‌لیتر باشد، این مسئله نشان‌دهنده مصرف نامطلوب ید در آن جامعه است. وضعیت ید ادرار دانش‌آموزان می‌تواند نمایانگر شرایط ید در جامعه باشد، چرا که این قشر به عنوان نمایندگان جامعه به شمار می‌آیند.

مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت به دیدگاه‌های سازمان جهانی بهداشت در خصوص وضعیت ید ادرار دانش‌آموزان اشاره کرد و گفت: سازمان جهانی بهداشت بر این عقیده است که اگر کشورها مایل به شناخت وضعیت تغذیه ید در جامعه خود هستند، باید به بررسی وضعیت ید ادرار دانش‌آموزان بپردازند. میانه ید ادرار دانش‌آموزان می‌تواند به عنوان معیاری برای ارزیابی وضعیت ید در یک جامعه تلقی شود.

اسماعیل‌زاده در ادامه توضیح داد که مشکلات مصرف ید محدود به استان آذربایجان‌غربی نیست و افزود: میانه ید ادرار دانش‌آموزان این استان کمتر از ۱۰۰ میکروگرم در دسی‌لیتر است، بنابراین با کمبود ید مواجه هستیم. همچنین چهار استان دیگر شامل آذربایجان شرقی، گلستان، قزوین و قم نیز در معرض خطر قرار دارند. با اینکه وضعیت میانه ید ادرار دانش‌آموزان در این استان‌ها بالای ۱۰۰ میکروگرم در دسی‌لیتر است، اما روند کاهش مصرف ید قابل توجه است. متأسفانه، آثار ناشی از کمبود ید طی سه تا چهار سال آینده مشخص خواهد شد و می‌تواند بر مسائلی چون سقط جنین، کاهش IQ و توسعه ذهنی، و نیز کم‌کاری تیروئید تأثیر بگذارد.

این متخصص تغذیه همچنین به وضعیت ید در میان زنان باردار اشاره کرد و بیان داشت: متأسفانه، وضعیت ید ادرار زنان باردار در بسیاری از استان‌ها در سطح مناسبی نیست و کمتر از ۱۵۰ میکروگرم در دسی‌لیتر گزارش شده است. آمار نشان می‌دهد که مصرف ید در بین زنان باردار در اکثر استان‌های کشور به حد کافی نمی‌رسد.

او تصریح کرد: معاونت بهداشت وزارت بهداشت، تمامی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور را ملزم کرده است تا منتظر پایش ملی تغذیه ید هر پنج سال یک بار نباشند و بلکه وضعیت تغذیه ید زنان باردار و دانش‌آموزان را به صورت سالیانه طی پنج سال آینده مورد بررسی قرار دهند. در همین راستا، ۳۴ دانشگاه علوم پزشکی در سال گذشته اقدام به پایش وضعیت ید ادرار زنان باردار و دانش‌آموزان کردند، در حالی که سایر دانشگاه‌ها موفق به تأمین کیت‌های اندازه‌گیری ید ادرار نشده‌اند.

مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت در ادامه خاطرنشان کرد: نتایج اندازه‌گیری مصرف ید در ۳۴ دانشگاه علوم پزشکی تا حدی شبیه به پایش ملی تغذیه ید در کشور است، چرا که ارزیابی این دانشگاه‌ها فقط یک سال پس از پایش ملی به پایان رسیده است. متأسفانه، وضعیت مصرف ید در کشور چندان رضایت‌بخش نیست و استان‌هایی که با کمبود ید مواجه‌اند، همچنان با این مشکل در بین زنان باردار و دانش‌آموزان دست و پنجه نرم می‌کنند.

اسماعیل‌زاده همچنین در مورد اقدامات وزارت بهداشت برای افزایش مصرف ید گفت: معاونت بهداشت وزارت بهداشت و دفتر بهبود تغذیه جامعه از سازمان غذا و دارو خواسته‌اند تا نظارت‌های خود بر کارخانه‌های تولید کننده نمک یددار را تقویت کند. همچنین از مراکز بهداشت خواسته شده تا با مراکز عرضه‌کننده نمک‌های غیردارد برخورد نمایند. تقویت آموزش‌ها در رابطه با اهمیت مصرف نمک یددار از دیگر اقدامات به شمار می‌آید و در همین راستا به دانشگاه‌های علوم پزشکی ابلاغ شده که مکمل‌های ید و فولیک اسید را در اختیار زنان باردار قرار دهند.

او با بیان این‌که به دنبال انجام اندازه‌گیری‌های متمرکز ید ادرار هستیم، تشریح کرد: برای حل مشکل دسترسی به کیت‌های اندازه‌گیری ید، تصمیم داریم که این اندازه‌گیری‌ها برای دانش‌آموزان و زنان باردار به صورت متمرکز در تهران انجام شود تا ارزیابی جامع‌تری داشته باشیم. معاون بهداشت وزارت بهداشت با این برنامه متمرکز موافق است و منتظر تأمین اعتبار لازم هستیم. بعد از تخصیص اعتبار ضروری، دانشگاه‌های علوم پزشکی برنامه جمع‌آوری نمونه‌ها را از میان دانش‌آموزان و زنان باردار آغاز خواهند کرد.

این متخصص تغذیه در پایان خاطرنشان کرد: معاونت بهداشت وزارت بهداشت به تمام دانشگاه‌های علوم پزشکی درگیر با مسئله کمبود ید ابلاغ کرده است که دلایل این کمبود را با اعضای هیئت علمی مورد بررسی قرار دهند و حدود دو دانشگاه علوم پزشکی در حال گام‌برداشتن برای تحلیل علل کمبود مصرف ید هستند. به نظر می‌رسد تبلیغات افراد غیرمتخصص در حوزه طب سنتی در زمینه نمک‌های دریایی و رنگی به این مشکل دامن می‌زند.

اسماعیل‌زاده ابراز امیدواری کرد که وضعیت مصرف ید در جامعه به گونه‌ای پیش نرود که با خطرات ناشی از کمبود آن مواجه شویم. وی افزود: امیدواریم بتوانیم به شرایط سابق یعنی پوشش نمک یددار در بیش از ۹۷ درصد خانوارها دست یابیم. در حال حاضر، میزان مصرف یددار در خانواده‌ها به تدریج در حال کاهش است.

انتهای پیام