فرارو- ویویان وانگ، خبرنگار بخش بین الملل روزنامه نیویورک تایمز
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه نیویورک تایمز، چین هوش مصنوعی را نه صرفاً یک فناوری نوظهور، بلکه ابزاری برای تحول اقتصادی، صنعتی و حتی تقویت ظرفیت حکمرانی خود میداند. شی جینپینگ، رهبر چین، در جریان بازدید از یک پارک فناوری در حومه پکن، با مشاهده دو دست رباتیک که سوزنی را نخ میکردند، تأکید کرد که چنین فناوریهایی میتوانند آینده اقتصادی چین را شکل دهند. هدف پکن روشن است: هوش مصنوعی باید در کارخانهها، بیمارستانها و مدارس نفوذ کند و چین را به یکی از قدرتهای اصلی این فناوری در جهان تبدیل سازد.
بسیج گسترده منابع دولتی
پکن برای تحقق این هدف، از ظرفیت گسترده دولت استفاده میکند. صدها شرکت در پارکهای فناوری چین روی تراشههای پیشرفته و مدلهای هوش مصنوعی کار میکنند و دولتهای محلی نیز منابع مالی و توان پردازشی در اختیار آنها قرار میدهند. برآوردهای اقتصادی نشان میدهد صندوقهای دولتی چین بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۳ بیش از ۱۸۴ میلیارد دلار در شرکتهای هوش مصنوعی سرمایهگذاری کردهاند و در سالهای اخیر نیز منابع مالی بسیار بیشتری به این حوزه اختصاص یافته است. این رویکرد با راهبرد آمریکا تفاوت دارد. در حالی که بخش مهمی از سرمایهگذاری هوش مصنوعی در آمریکا از منابع خصوصی تأمین میشود، چین بر ترکیبی از یارانه، معافیت مالیاتی، سرمایه دولتی، زیرساخت عمومی و هدایت سیاسی تکیه کرده است.
هوش مصنوعی برای حل مشکلات داخلی
پکن برخلاف بسیاری از محافل فناوری در آمریکا که تمرکز زیادی بر دستیابی به «هوش مصنوعی عمومی» دارند، بر کاربردهای عملیتر تمرکز کرده است. کاهش سریع جمعیت و افزایش سالمندی در چین، نیاز به رباتهایی برای جایگزینی نیروی کار بازنشسته را افزایش داده است. همچنین هوش مصنوعی میتواند دسترسی ساکنان مناطق روستایی به خدمات پزشکی و آموزشی را آسانتر کند.
در عین حال، فناوری برای حکومت چین کارکرد امنیتی و نظارتی نیز دارد. هوش مصنوعی میتواند توانایی دولت برای رصد شهروندان، تحلیل رفتار اجتماعی و کنترل جریان اطلاعات را افزایش دهد؛ هرچند همین فناوری خطرهایی برای کنترل سیاسی حزب کمونیست نیز ایجاد میکند.
از شوک چتجیپیتی تا ظهور دیپسیک
چین در سالهای نخست توسعه هوش مصنوعی، بیشتر بر کاربردهای صنعتی و سامانههای نظارتی متمرکز بود و در حوزه مدلهای زبانی بزرگ از آمریکا عقبتر قرار داشت. ظهور چتجیپیتی در سال ۲۰۲۲ این شکاف را آشکار کرد، اما ظهور شرکت دیپسیک در سال ۲۰۲۵ معادله را تغییر داد. این شرکت نشان داد که شرکتهای چینی نیز میتوانند در توسعه مدلهای زبانی بزرگ با شرکتهای آمریکایی رقابت کنند. پس از آن، شی جینپینگ گروهی از مدیران فناوری چین از جمله بنیانگذار دیپسیک را گرد هم آورد و از شرکتهای خصوصی خواست تواناییهای خود را در خدمت اهداف ملی قرار دهند.
الگوی صنعتی چین؛ از خودرو برقی تا هوش مصنوعی
راهبرد پکن در هوش مصنوعی شباهت زیادی به سیاستی دارد که پیشتر در صنایع خودروهای برقی و پنلهای خورشیدی به کار گرفته شد: یارانه، معافیت مالیاتی، سرمایه پژوهشی و ایجاد زیرساخت. در شهرهایی مانند شنژن و شانگهای، میلیاردها دلار برای ایجاد پارکهای صنعتی، مراکز پژوهشی و زیرساختهای مرتبط با هوش مصنوعی هزینه شده است.
با این حال، این مدل با محدودیتهایی نیز روبهرو است. برخلاف صنایعی که فناوری آنها تا حد زیادی تثبیت شده، پیشرفت در هوش مصنوعی به کشفهای فناورانه جدید وابسته است؛ موضوعی که صرفاً با تزریق پول قابل تضمین نیست. کمبود نیروی متخصص و محدودیت دسترسی چین به پیشرفتهترین تراشهها نیز از موانع مهم این کشور محسوب میشود.
رباتها؛ نقطه قوت چین در رقابت جهانی
چین در حوزه رباتیک پیشرفت چشمگیری داشته است. این کشور بیش از دو میلیون ربات در کارخانههای خود دارد؛ رقمی که از مجموع رباتهای صنعتی سایر کشورهای جهان بیشتر است. برخی پژوهشگران چینی نیز معتقدند رباتها، به دلیل توانایی یادگیری از جهان فیزیکی، ممکن است مسیر مهمی برای دستیابی به هوش عمومی باشند.
این پیشرفتها نگرانیهایی را در واشنگتن درباره احتمال عقب ماندن آمریکا از چین افزایش داده است. در مقابل، پکن همچنان بر سرعت بخشیدن به توسعه هوش مصنوعی تأکید دارد و معتقد است توقف یا کند کردن این روند میتواند برتری آمریکا را تثبیت کند.
نظرات کاربران