فرارو- در حالی که دیدگاه نیرومند کلود مونه در سالهای پایانی عمرش از طرف منتقدان به عنوان نوعی «خودکشی بصری» تلقی میشد، فطانت یک زن کلکسیونر پیشرو که به کشف این آثار شگرف پرداخته بود، اکنون به رکوردزنی در یکی از گرانترین حراجهای تاریخ هنر فرانسه دست یافته است.
به گزارش فرارو به نقل از تایمز، در واپسین دهه نوزدهم و سالهای انتهایی زندگی کلود مونه، جامعه هنری فرانسه با نگاهی پر از ناباوری و مشکوک به آثار متأخر او مینگریست؛ آثاری که مرزهای امپرسیونیسم را فراتر میبردند و به زبانی انتزاعی تغییر مییافتند. به حدی که یکی از مشهورترین و تأثیرگذارترین منتقدان آن زمان پاریس، این شاهکارها را با بیتوجهی و به عنوان «خودکشی بصری» یاد کرد.
با اینحال، در حالی که هنر مونه در دامی از انزوا گرفتار آمده بود، یک زن جسور و پیشرو به تحسین شجاعت هنری او برخاست: ژان شلومبرژه، بانوی بزرگ یکی از معتبرترین خانوادههای صنعتی تاریخ فرانسه، با اشتیاق به هنر آوانگارد، اقدام به گردآوری آثاری کرد که ذهنیت محافظهکار معاصرانش هرگز قادر به درک ماهیت انقلابی آنها نبوده است.
اکنون، پس از گذشت بیش از نیم قرن که این گنجینه در پستوهای خانوادگی نگهداری میشد، ۲۸ شاهکار بینظیر از مجموعه شخصی او برای نخستین بار به نمایش عمومی درآمده و قرار است در حراجی شعبه پاریس مؤسسه ساتبیز به فروش برسند.
کارشناسان معتبر بازار هنر پیشبینی میکنند ارزش کل این حراج تاریخی به بیش از ۴۰ میلیون یورو برسد؛ رقمی شگفتانگیز که این حراج را به گرانبهاترین و درخشانترین مزایدههای آثار امپرسیونیستی و هنر مدرن در تاریخ حراج فرانسه تبدیل میکند. در این مجموعه ممتاز، علاوه بر تابلوهای زیبا مونه، آفرینشهای ماندگار از پل سزان، گوستاو کوربه، گوستاو مورو و تندیسهای شگفتانگیز کامیل کلودل نیز حضور دارند.
بدون شک، نگین تابناک این مجموعه، تابلوی مونه تحت عنوان «زنبق» (Iris) است؛ اثری کامل و آخرین قطعه از مجموعه مشهور نیلوفرهای آبی و زنبقها که در سال ۱۹۲۵، دقیقاً یک سال قبل از درگذشت هنرمند خلق شده است. این اثر منحصر به فرد تنها تابلو با چنین مقیاس شگفتانگیزی از آخرین دهه زندگی مونه محسوب میشود که همچنان در مجموعه یک کلکسیونر خصوصی باقی مانده و ارزش تخمینی آن میان ۲۲ تا ۳۰ میلیون یورو است.
ماریان ماتیو، مورخ برجسته هنر و کیوریتور ارشد سابق موزه مارموتان مونه در پاریس، به ارزش بنیادی این اثر اشاره میکند: «مونه در افول دوران حرفهایاش، مفهوم نقاشی را از اساس بازتعریف کرد و عملاً دروازههای ورود به دنیای هنر انتزاعی را گشود. او دیگر به تصویرپردازی محض مناظر طبیعی اکتفا نمیکرد، بلکه در تلاش بود تا عناصر بنیادین فضا، جو و گذار زمان را بازنمایی کند. اگر در آغاز کار، بومهای نقاشی را همچون پنجرهای به دنیای واقعی میپنداشت، در سالهای پایانی از فراتر رفتن به بازنمایی طبیعت فراتر رفت. او زنبقها را در جهانی عاری از خطوط سنتی پرسپکتیو و افقهای ثابت به تصویر کشید؛ فضایی که در آن ساقههای گلها، آب، آسمان و انعکاس نور هماهنگاً به یک تجربه حسی توأم تبدیل میشوند.»
مونه که در میانسالی به شهرتی جهانی نائل آمده بود، در سالهای اخر عمر با برخورد سردی از سوی جامعه مواجه شد؛ چرا که نقاشیهای بزرگمقیاس، خطوط رها و فرمهای محو او از دیدگاه آن زمان به عنوان نقصی در ترکیببندی تلقی میشد. او از سال ۱۹۱۲ به بعد از برگزاری نمایشگاههای جدید خودداری کرد و مردم تا پس از وفاتش این تابلوها را مشاهده نکردند؛ تا اینکه در دهه ۱۹۵۰ منتقدان دریافتند که آثار او ریشه در مکتب اکسپرسیونیسم انتزاعی دارند.
توما بومپارد، مدیر مشترک بخش هنر مدرن و معاصر در ساتبیز، در این باره بیان کرد: «ژان شلومبرژه و کاتیا گرانوف، دلال معروف آثار هنری در پاریس، نخستین افرادی بودند که نبوغ سرکش مونه را درک کردند. آنها تصور کردند که کارهای پایانی مونه انتهای امپرسیونیسم نیست، بلکه آغاز دوران مدرنیسم به شمار میرود.»
شلومبرژه فراتر از یک کلکسیونر، شخصیتی مستقل و نمادی از تحولخواهی در فرانسه به شمار میرفت؛ زنی که در ۱۸ سالگی، یعنی در سال ۱۹۰۷، گواهینامه رانندگی کسب کرد و در ۷۵ سالگی نوههایش را به کنسرت بیتلز برد. پس از درگذشت او در سال ۱۹۸۳، این آثار در عمارتی واقع در خیابان لاسکاز پاریس نگهداری شده و هیچگاه به موزهای امانت داده نشد.
اکنون، علاوه بر «زنبق»، تابلوی ناشناخته «بید مجنون» اثر مونه نیز با برآوردی بین ۸ تا ۱۲ میلیون یورو به مزایده گذاشته میشود؛ آثاری که به درخواست هنرمند فاقد ورنی بوده و رنگهای خالص خود را حفظ کردهاند. همچنین سه تابلوی ارزشمند از مجموعه دیواری پل سزان، پرده «رؤیای مشرق زمین» اثر گوستاو مورو و مجسمه برنزی «والس» اثر کامیل کلودل نیز در این مزایده به نمایش گذاشته خواهند شد تا پس از یک قرن، ارزش تاریخی برای انتخابی شجاعانه را نمایان سازند.
نظرات کاربران