به قدر کافی درباره آسیب‌های ناشی از تکرار مسابقه با یک حریف خاص، صحبت کرده‌ایم. زمانی که ترس رقیب از شما برطرف شده و به معنای فوتبالی، رقبا به راحتی بازی با شما را می‌آموزند، اعتماد به نفس و روحیه شما که ناشی از نتایج مثبت قبلی بوده، با ناکامی تازه به نقطه ضعف شما تبدیل می‌شود و رقبای دیگر از این وضعیت بهره‌برداری می‌کنند. در واقع، این یک شکست دوگانه است که نه تنها در عرصه فنی، بلکه از نظر روانی و روحی نیز به وقوع می‌پیوندد و گاهی ارزش آن از آمادگی جسمی و تاکتیک‌های مشخص نیز بیشتر است.

 ازبکستان نمونه‌ای بارز از این پدیده است. کشوری که اکنون دیگر با افتخار در تاشکند با حمایت بی‌حد و حصر طرفدارانش بازی نمی‌کند. در شرایطی که بازی در شهر فرقانه شاهد غیبت ستارگان حاضر در لیگ برتر ما بوده و اکنون آنها به راحتی ما را شکست می‌دهند! این یک باخت همه‌جانبه برای ما و پیروزی تمام عیار برای آنان است که حتی به توسعه صنعت گردشگری و معرفی شهرهایشان نیز از این طریق یاری می‌رسانند!

 به غیر از مثال تیمی، علیرضا بیرانوند بهترین نماد و مثال انفرادی در ارتباط با این واقعیت است. بازیکنی که با ایجاد حواشی غیر فوتبالی بیشتر از هر چیزی به اعتبار و موقعیت خود آسیب زده است. اما نباید نقش مدیران تیم ملی، برنامه‌ریزی‌های آنها و همچنین نگرانی قلعه نویی از شکست و عدم اعتماد به چهره‌های جدید را در تضعیف جاه و مقام او در فوتبال قاره نادیده گرفت.

 دروازه‌بان، یگانه پست انفرادی در ورزش تیمی فوتبال است. آخرین دیواری که هر تیم امیدوار است اشتباهات دیگر بازیکنانش را پوشش دهد. این موقعیت بیش از هر چیز به اعتماد به نفس و روحیه نیاز دارد تا آمادگی جسمی. اساساً تمرینات دروازه‌بان‌ها با دیگر بازیکنان متفاوت است و جایگاه آنها قابل قیاس با سایرین نیست؛ دروازه‌بان باید برای افزایش روحیه و اعتماد به نفس خود، به برخی مهارت‌ها، نظیر مهارت‌های گرفتن پنالتی یا بازی با پا، نیازمند باشد. این دو ویژگی بارز، علیرضا بیرانوند را در دهه اخیر به عنوان سنگربان شماره ۱ فوتبال ما معرفی کرده، در حالی که اکنون به شکل عکس این ویژگی‌ها برای او مشکل‌ساز شده است!

 بیرانوند با جنجالی که ایجاد کرد و از فسخ قرارداد با پرسپولیس آغاز شد، و پس از بازی با استقلال به تراکتوری‌ها پیوست، خود به نوعی وارد این حواشی شده و در تیم ملی و باشگاهی به دلیل عدم هماهنگی با شجاع خلیل‌زاده و اشتباهات متعدد، جزء مقصران عمده حذف تیم از رقابت‌های لیگ قهرمانان آسیا شناخته شد. پیروزی ۳-۱ برابر التعاون که با اشتباهات بیرانوند به تساوی ۳-۳ رسید و در وقت‌های اضافه با بی‌دقتی‌های او باعث باخت تراکتور شد!

 بیرانوند در تاریخ ۲۵ فروردین همین سال و در لیگ نخبگان برابر شباب الاهلی، با ارتکاب خطای پنالتی موجب حذف این تیم از سطوح عالی قاره شد. او به طور موقت به مدت چهار ماه محروم شد و به دلیل علاقه‌اش به حواشی، از تمرینات و تمرکز دور ماند. نمایش تنها درخشان او در جام جهانی برابر بلژیک یادآور کیفیت گذشته‌اش بود و حالا در برابر ازبکستان همچنان در مسیر ضعف خود در لیگ برتر ادامه می‌دهد؛ او که با به وجود آوردن داستان سربازی، خود را به میانه حواشی کشاند!

 اگر فرض کنیم اشتباه حاج صفی در گل اول به دلیل ضعف بیرانوند در خروج و بستن زاویه، بر گلوله تأثیر گذاشته، آنگاه خطای پنالتی و گل خوردن از آن نقطه، تلاش برای دریبل زدن بازیکن حریف و عدم توانایی در بازی‌سازی با پا و پرتاب‌های بلند با دست -که یکی از بزرگترین ویژگی‌های بیرانوند در دهه گذشته بود- نشان‌دهنده یک روحیه متزلزل و اعتماد به نفس پایین است که متاسفانه قلعه نویی نیز هیچ حمایتی از او نمی‌کند.

 در چنین مواردی، مربیان در سراسر جهان معمولاً با نیمکت‌نشینی یا تعویض دروازه‌بان تلاش می‌کنند تا به او یادآوری کنند که باید خود را جمع و جور کرده و برای باز پس‌گیری اعتبار و موقعیت خود دوباره انگیزه پیدا کند. اما قلعه نویی به این رویکردها اعتقادی ندارد و اگر لازم باشد، حتی با عصا هم بیرانوند را به میدان می‌فرستد و ادامه این عدم توازن، روز به روز بیرانوند را از نقطه‌ای که داشته دورتر می‌سازد.

بیشتر بخوانید: قابل توجه قلعه‌نویی و دستیاران همواره توجیه‌گر؛ حریف قدرتمند تیم ملی حتی نتوانست از پس فلسطین برآید!