فرارو- افزایش سن و بالارفتن آمار طلاق موجب شده تا استقبال از ازدواجهای مجدد و روابط عاشقانه در دوران میانسالی و سالمندی افزایش یابد؛ اما کدام عوامل بر موفقیت این نوع روابط تأثیرگذار هستند؟
بنابر گزارش فرارو بر اساس اطلاعات سایکولوژی تودی، معمولاً ازدواج به جوانان ربط داده میشود که بعد از مدت زمانی آشنایی و نامزدی اقدام به رسمی کردن رابطه خود میکنند. با این حال، در سالهای اخیر توجه بیشتری به روابطی معطوف شده که پس از پنجاه سالگی شکل میگیرند. افزایش طول عمر و همزمانی آن با رشد طلاق در سنین بالاتر، باعث شده است که تعداد بیشتری از افراد بعد از خاتمه یک رابطه قدیمی، فرصتهای جدیدی برای عشق و همدلی پیدا کنند. اما آیا این روابط موفقیتآمیز خواهند بود و چه عواملی به پایدار ماندن آنها کمک میکند؟
واقعیت درباره شروع دوباره رابطه
مطالعهای که در سال ۲۰۲۵ تحت سرپرستی سوزان براون در دانشگاه بولینگ گرین انجام شد، نشان میدهد نه تنها طلاقهای سنین بالاتر افزایش یافته بلکه تعداد افرادی که بعد از طلاق به روابط جدید وارد میشوند نیز افزایش یافته است.
بررسیها نشان میدهند که تقریباً ۳۷ درصد مردان و ۲۲ درصد زنان در سالهای پایانی زندگی خود بعد از طلاق به دنبال شریک عاطفی جدیدی میگردند. با این وجود، بهطور معمول این روابط بهصورت زندگی مشترک بدون رسمیت قانونی شکل میگیرد و ازدواج مجدد در این مرحله کمرنگ است. بسیاری از افراد در این دوره از زندگی احساس میکنند که نیازی به انجام تشریفات رسمی ازدواج برای نشان دادن تعهدشان ندارند.
تجربه گذشته در مورد طلاق میتواند بر تصمیمگیری افراد تأثیر بگذارد. کسانی که از یک رابطه ناموفق آسیب دیدهاند، معمولاً در شروع یک رابطه جدید احتیاط بیشتری به خرج میدهند و زمان بیشتری را برای تفکر در مورد آینده خود صرف میکنند. همچنین، تفاوتهایی در میان زنان و مردان وجود دارد.
مردانی که به دنبال یافتن شریک جدید هستند، معمولاً نسبت به زنان، مدت زمان بیشتری را در ازدواج قبلی خود گذراندهاند. همچنین مردانی که چندین بار ازدواج کردهاند، احتمال بیشتری دارد که دوباره به جستجوی همسر برآیند. یکی از دلایل این مسئله، اختلاف جنسیتی در سنین بالاتر است، زیرا امید به زندگی مردان کمتر است و بنابراین زنان مسنتر معمولاً گزینههای محدودی برای همسر جدید دارند.
از سوی دیگر، زنان مسن ممکن است تمایل کمتری به ازدواج مجدد نشان دهند؛ بخشی از این موضوع به انتظارات اجتماعی سنتی در مورد تقسیم مسئولیتهای خانوادگی مربوط میشود. آنان ممکن است نگران باشند که در یک رابطه جدید بار بیشتری از کارهای خانگی یا مراقبت از دیگران بر دوششان قرار گیرد، در حالی که مردان بعد از بازنشستگی درآمد کمتری خواهند داشت و نیاز بیشتری به مراقبت خواهند داشت.
اجبار به مراقبت از والدین یا دیگر اعضای خانواده نیز میتواند بر تصمیمات زنان و مردان تأثیرگذار باشد. البته رابطه فرد با فرزندانش ممکن است مقداری از این مشکل را حل کند؛ چرا که فرزندان در شرایط لازم میتوانند بار بخشی از مسئولیتهای مراقبت را بر عهده بگیرند.
چه کسانی دوباره وارد رابطه میشوند؟
پژوهشگران با بررسی دادههای ۱۷۱ مرد و ۷۸ زن که بعد از پایان رابطه قبلی خود به روابط جدید روی آوردهاند، یافتهای به دست آوردهاند. در میان زنان، ۵۶ درصد تصمیم به ازدواج مجدد گرفته بودند، در حالی که این رقم برای مردان ۴۰ درصد گزارش شده است.
محققان به تجزیه و تحلیل عواملی مانند سطح تحصیلات، وضعیت شغلی، مالکیت خانه، وضعیت سلامت، و روابط اجتماعی و تاریخچه ازدواج قبلی پرداختند. این تاریخچه شامل مدت زمان ازدواج، فاصله زمانی از جدایی، سن هنگام جدایی و اینکه آیا این جدایی اولین تجربه فرد بوده یا بعد از یک ازدواج قبلی رخ داده، بود.
یکی از نتایج مهم این تحقیق نشان دهنده تأثیر «سابقه زناشویی» بر تمایل افراد برای شروع یک رابطه جدید است. افرادی که قبلاً طلاق گرفتهاند، بیشتر تمایل به ورود به رابطه جدید نشان میدهند. همچنین افرادی که پیشتر تجربه ازدواج مجدد داشتهاند، بیشتر احتمال دارد که دوباره به این مسیر روی بیاورند. این یافته همسو با نظریههای مرتبط با مسیر زندگی انسان است که تأکید میکند تجارب گذشته میتوانند تأثیرات طولانیمدتی بر تصمیمات و تغییرات آینده فرد داشته باشند.
در مجموع، به نظر میرسد تصمیم برای پیدا کردن یک شریک جدید بیش از آنکه صرفاً مبتنی بر محاسبات اقتصادی باشد، تحت تأثیر نیازهای عاطفی و تمایل فرد به برقراری پیوند انسانی قرار دارد. حتی عوامل مانند وجود فرزندان و نوهها نیز برای زنان تأثیر چندانی نداشت؛ شاید به دلیل این باشد که زنان مسنتر برای حمایت اجتماعی بیشتر بر روی شبکه دوستان خود تکیه میکنند.
عشق در سالهای پایانی زندگی چه شکلی دارد؟
برای درک بهتر کیفیت این روابط، پژوهشی در سال ۲۰۲۲ به سرپرستی چایا کورن از دانشگاه حیفا صورت گرفت. برخلاف تحقیق براون، این مطالعه افراد بیوه را نیز شامل میشد. محققان با ۳۸ زوج در سنین ۶۶ تا ۹۲ سال مصاحبههای عمیق انجام دادند تا ویژگیهای عشق در سالهای پایانی زندگی را مورد بررسی قرار دهند.
این زوجها عشق را بیشتر بهعنوان نوعی «احساس خوب» توصیف میکردند؛ احساسی که میتواند آرام و دلپذیر باشد، یا عمیق و شبیه محبت والدین، یا مبتنی بر یک نوع اتحاد و نزدیکی عاطفی. در عین حال، عشق در این روابط همیشه ثابت و یکدست نبود. بعضی از افراد از اوجگیری شدید احساس عشق صحبت میکردند، در حالی که برخی دیگر تجربة احساسی را روایت کردند که گاهی شدت میگرفت و گاهی کاهش مییافت و برخی هم تصریح کردند که حتی با کمرنگتر شدن عشق، هنوز هم نسبت به شریک زندگیشان احساس مراقبت و وابستگی دارند.
از مهمترین یافتههای این پژوهش، تأکید زوجها بر ویژگی انحصاری بودن رابطه بود. در این نوع روابط، تعهد برای حفظ عشق و وفاداری نقش حیاتی داشته است. بر خلاف روابط جوانتر که انبساط و هیجان ممکن است بیشتر مشهود باشد، در میان زوجهای سالخورده، دلسوزی و همدلی بهمراتب مهمتر از شوق عشق به نظر میرسد.
از یک رابطه تازه چه انتظاری باید داشت؟
مجموع این یافتهها نشان میدهد که افراد مسنتر بهطور ضروری بهخاطر برآورده کردن نیازهای مالی یا مسائل عملی به روابط جدید وارد نمیشوند. بسیاری از آنها بهدنبال فرصتی برای تجربه دوباره عشق، نزدیکی عاطفی و همراهی با فردی هستند که او را بهعنوان شریک اصلی زندگی خود میانگارند.
به علاوه، رابطه جدید بهراحتی میتواند به کلی متفاوت از ازدواج قبلی باشد. یکی از شرکتکنندگان در پژوهش دانشگاه حیفا بیان میکند که احساس عشقش به شریک جدیدش را به گونهای متفاوت از عشق همسر قبلی تجربه میکند؛ نه به دلیل عدم علاقه همسر سابق، بلکه به سبب تفاوت در نحوه ابراز احساسات. او بیان میکند شریک جدیدش فردی خوشبین است و عشق خود را به شیوهای متفاوت ابراز میکند.
با این حال، تحقیقات همچنان به تمامی پرسشهای عملی در مورد شروع دوباره زندگی در سنین بالاتر پاسخ ندادهاند. وضعیت خانه و داراییها چگونه مدیریت میشود؟ فرزندان، نوهها و سایر اعضای خانواده چگونه با این رابطه جدید کنار خواهند آمد؟ این مسائل میتوانند پیچیدگیهایی را به رابطه اضافه کنند و پاسخ به آنها برای هر خانوادهای متفاوت خواهد بود.
در نهایت، اگرچه هنوز جنبههایی از این پدیده برای دانشمندان ناشناخته مانده است، شواهد در حال گردآوری حاکی از این است که شروع یک رابطه عاطفی جدید در سالهای پایانی زندگی بهطور کامل ممکن است. این روابط شاید در همیشه با شور و هیجان عشق جوانی همراه نباشند، اما میتوانند بر پایه تعهد، صمیمیت، مراقبت و همدلی بنا شوند؛ ویژگیهایی که میتوانند زندگی عاطفی را در هر سنی معنادار و رضایتبخش کنند.
نظرات کاربران