به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز ملی فضای مجازی و گزارش ایسنا، تازه‌ترین آمارها از ستاد رسانه‌ای فضای مجازی کشور حاکی از آن است که تعداد اخبار جعلی شناسایی‌شده در هفته نخست مهرماه، به میزان ۳۰ مورد بیشتر از هفته آخر شهریورماه بوده است. از جمله عوامل مؤثر در افزایش این حجم از اخبار جعلی می‌توان به سفر رئیس‌جمهور به نیویورک، تنش‌های منطقه‌ای و موضوعات مربوط به پرونده هسته‌ای اشاره کرد. همچنین، سرعت انتشار تکذیبیه‌ها در این هفته نسبت به هفته پایانی شهریور افزایش یافته است.
تکذیبیه‌ها بیشتر از خبرهای اولیه بازدید داشتند
در بین ۱۲ خبر جعلی با بیشترین بازدید که مورد بررسی قرار گرفته، آمار نشان می‌دهد که مجموع بازدید اخبار اولیه حدود ۵۷ میلیون و ۴۰۰ هزار بار رسیده و در مقابل، تکذیبیه‌های مربوط به این اخبار با بیش از ۱۰۷ میلیون و ۵۰۰ هزار بازدید مواجه شده‌اند. به این ترتیب، میزان بازدید تکذیبیه‌ها تقریباً ۱.۹ برابر بیشتر از اخبار اولیه بوده است.
از بین اخبار جعلی، ادعای «جدی شدن دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا» با ۹ میلیون و ۶۵۰ هزار بازدید، در رتبه نخست قرار دارد. همچنین ادعای بازگشت بیژن مرتضوی به ایران با نزدیک به ۶ میلیون و ۸۰۰ هزار و ادعای باز بودن تنگه هرمز با حدود ۶ میلیون و ۴۰۰ هزار بازدید در رتبه‌های بعدی هستند.
در میان تکذیبیه‌ها، تکذیبیه ادعای «مقابله‌به‌مثل نظامی ایران» با ۱۴ میلیون و ۵۸۰ هزار بازدید بیشترین میزان مشاهده را داشته و به دنبال آن، تکذیبیه خبر مذاکرات ایران و آمریکا با ۱۳ میلیون و ۶۵۷ هزار بازدید در رده دوم قرار می‌گیرد.
تحلیل این فهرست نشان می‌دهد موضوعاتی چون مذاکرات ایران و آمریکا، تنگه هرمز، پروازها، پرونده هسته‌ای و حواشی سخنرانی در سازمان ملل بخش عمده‌ای از اخبار جعلی و تکذیبیه‌های پربازدید این هفته را شامل می‌شوند.
تلگرام در صدر انتشار اخبار جعلی
بر اساس اطلاعات منتشرشده، تلگرام با بیشترین سهم به‌عنوان بستر انتشار اخبار جعلی شناخته شده است. همچنین رسانه‌های بین‌المللی خارجی و آن دسته از رسانه‌ها که در گزارش «معاند» توصیف شده‌اند، با ۸۵ درصد سهم، در تولید این اخبار پیشرو بوده‌اند.
در تمام ۱۲ مورد بررسی‌شده، تعداد بازدید تکذیبیه‌ها از خبرهای اولیه همواره بیشتر بوده است. بیشترین فاصله نسبی میان بازدید خبر جعلی و تکذیبیه به ادعای انصراف ایران از پیش‌شرط‌های بازگشایی تنگه هرمز اختصاص دارد؛ چرا که این خبر حدود ۱۴۹ هزار بازدید داشته، در حالی که تکذیبیه آن به حدود ۲ میلیون و ۷۶ هزار بازدید رسیده است.
در مقابل، در مورد ادعای مذاکرات ایران و آمریکا، هر دو خبر اولیه و تکذیبیه از توجه بالایی برخوردار بوده‌اند و بنابراین هر دو در دسته‌بندی پربازدیدها قرار می‌گیرند. بنابراین، بالا بودن تعداد بازدید یک تکذیبیه به‌معنای محدود بودن دامنه انتشار خبر اولیه نیست.
داده‌های هفته اول مهرماه نشان‌دهنده اهمیت قابل‌توجهی موضوعات سیاسی و بین‌المللی، به ویژه تحولات مرتبط با سفر هیئت ایرانی به نیویورک، مذاکرات، پرونده هسته‌ای و تحولات منطقه‌ای می‌باشد که سهم عمده‌ای از اخبار جعلی پربازدید را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین مجموع بازدید تکذیبیه‌های ۱۲ خبر بررسی‌شده با اختلافی حدود ۵۰ میلیون بازدید، از بازدید اخبار اولیه بیشتر بوده است.
با توجه به اطلاعات مطرح‌شده، تلگرام به‌عنوان پرتکرارترین بستر نشر اولیه اخبار جعلی در این دوره شناخته شده و رسانه‌های بین‌المللی خارجی و انواع رسانه‌هایی که در گزارش «معاند» معرفی شده‌اند، نقش اصلی در تولید این اخبار را ایفا کرده‌اند.
لازم به ذکر است که تعداد بازدید به تنهایی نمی‌تواند نمایانگر تعداد مخاطبان یکتا، سطح اعتبار یا تأثیرگذاری یک خبر باشد؛ بنابراین برای ارزیابی دقیق‌تر دامنه انتشار این محتوای خبری، ضروری است به شاخص‌هایی مانند تعداد مخاطبان یکتا و میزان بازنشر نیز توجه ویژه‌ای شود.
انتهای پیام
نظرات کاربران