عطیه سلطانی در گفتگو با ایسنا، با بیان این‌که برچسب‌گذاری و ترس از قضاوت‌های اجتماعی هنوز مانع جدی برای مراجعه بزرگسالان به متخصصان سلامت روان محسوب می‌شود، اظهار داشت: در برخی از بخش‌های جامعه، مراجعه به روان‌شناس به‌نحو اشتباهی مرتبط با این برداشت است که «فرد با مشکلی حاد رو‌به‌رو است» یا «آدم ضعیفی به شمار می‌رود»، در حالی که درخواست کمک برای بهبود وضعیت روانی، نشان‌دهنده ضعف نیست، بلکه نمایانگر آگاهی و مسئولیت‌پذیری فرد نسبت به خود اوست.

خطرات «صبر کردن» و تغییر دیدگاه جامعه به سلامت روان

این روانشناس تصریح کرد: گاهی فرد به این باور می‌رسد که «این مشکل چندان جدی نیست که نیاز به کمک داشته باشد» و تلاش می‌کند به‌تنهایی با شرایطش کنار بیاید. بدین ترتیب، مشکل به تدریج عمیق‌تر می‌شود و فرصت طلایی برای مداخله از دست می‌رود. جامعه باید دیدگاه خود را دچار تغییر کند، همان‌طور که برای دردهای جسمانی به پزشک مراجعه می‌کنیم، مراجعه به‌موقع در زمینه سلامت روان نیز می‌تواند از پیشرفت مشکلات جلوگیری کند، لذا نیاز است که مراجعه به متخصص، امری عادی و بدون شرم قلمداد شود.

سلطانی در پاسخ به این پرسش که چگونه اطرافیان می‌توانند به فرد مبتلا به اختلال یاری برسانند؟ گفت: اولین و مهم‌ترین اقدام، «شنیدن بدون قضاوت» است. فرد بیشتر از نصیحت به درک عاطفی نیاز دارد تا احساس کند کسی او را می‌فهمد. بهتر است به جای گفتن جملاتی مانند «مثبت فکر کن» یا «سخت نگیر»، احساس او را مورد توجه قرار دهند و در یافتن کمک‌های تخصصی، او را حمایت کنند. اگر فرد در مورد اقدام‌های آسیب‌زننده صحبت می‌کند، نباید آن را trivial یا به‌منظور جلب توجه در نظر گرفت، بلکه در این مواقع ضروری است که به سرعت از متخصصان و خدمات اورژانسی یاری جست.

وی درباره تأثیر سبک زندگی، فعالیت بدنی، تغذیه و تنظیم خواب بر کنترل اختلالات، توضیح داد: یک سبک زندگی سالم که شامل خواب منظم، ورزشی منظم و ارتباطات اجتماعی سالم باشد به کاهش تنش‌های روانی و افزایش توان به فرد کمک می‌کند، اما باید در نظر داشت که این عوامل نمی‌توانند جایگزین درمان‌های تخصصی باشند. فردی که با افسردگی یا اضطراب شدید دست‌به‌گریبان است، نباید این تصور را داشته باشد که فقط با ورزش می‌تواند مشکلش را برطرف کند، بلکه این مؤلفه‌ها در کنار درمان‌های تخصصی، روند بهبود را تسریع کرده و احتمال بازگشت برخی علائم را کاهش خواهند داد. مراقبت از سلامت روان به همراه خواب منظم، فعالیت بدنی و ارتباط اجتماعی مؤثر، جزء رفتاری‌های پیشگیرانه و مراقبتی روزانه به حساب می‌آیند.

سلطانی در پایان به افرادی که با دردهای روانی زندگی می‌کنند، گفت: اگر مسئله‌ای در درون شما را رنج می‌دهد، نیازی نیست تا زمان به بن‌بست رسیدن صبر کنید. طلب یاری، نشانگر ضعف نیست؛ بلکه نشان‌دهنده این است که به رنج خود توجه کرده‌اید. ضرورتی ندارد که به‌طور دقیقی بدانید مشکل چیست؛ همین که احساس می‌کنید حال‌تان دیگر مانند قبل نیست، کافیست تا با یک متخصص صحبت کنید. توصیه من این است که به جای خود قضاوتی، نسبت به حالت روحی‌تان کنجکاو باشید و اجازه دهید یک متخصص در این مسیر یاری‌گر شما باشد. دغدغه‌ها و رنج‌های شما قابل‌فهم و مستحق شنیده شدن هستند.

انتهای پیام