دکتر مریم اخگری در مصاحبه‌ای با ایسنا
او همچنین در مورد نمونه‌های آزمایشگاهی توضیح داد: این نمونه‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ یکی نمونه‌های زیستی که شامل نمونه‌هایی از قبیل خون، ادرار، محتویات معده و بافت‌های برداشت شده از اجساد می‌باشد که با هدف بررسی‌های سم‌شناسی جمع‌آوری می‌شوند. دسته دیگر نمونه‌های غیرزیستی هستند که ممکن است در مجاورت جسد وجود داشته باشند؛ مانند لیوانی که حاوی مایعی است یا غذا و پوکه آمپول‌هایی که در نزدیک جسد یافت می‌شوند. این شواهد می‌توانند به ما و پزشکان یاری رسانند تا علت و روش فوت را تعیین کنیم.

اخگری خاطرنشان کرد: حتی نمونه‌هایی از افراد زنده نیز به آزمایشگاه‌ها ارجاع می‌شود. برخی از این نمونه‌ها با مجوز از مراجع قضایی و انتظامی ارسال می‌گردند، مانند نمونه‌هایی که تحت‌الفظ شک به سوء مصرف مواد قرار دارند؛ از جمله مواد مخدر و روانگردان که متأسفانه در دسترس عموم قرار دارند. این مواد به عنوان مواد سوء مصرفی شناخته می‌شوند و می‌توانند بر کارایی افراد تأثیر بگذارند. اگر قضات به ماهیت این مواد شک کنند یا آن‌که در کنار فرد مسموم در یک مرکز درمانی کشف شوند، همه این موارد به آزمایشگاه ارسال می‌شود.

داروهای تقلبی؛ علت مرگ و مسمومیت

او گفت: متأسفانه در بررسی‌های آزمایشگاهی متوجه شده‌ایم که به عنوان مثال، دارویی به عنوان داروی گیاهی برای لاغری به فرد فروخته می‌شود، در حالی که محتویات آن نه تنها گیاهی نیست بلکه ممکن است عوارض و آسیب‌های جدی برای مصرف‌کننده ایجاد کند. به همین دلیل، توصیه می‌کنیم داروها را تنها از برندهای معتبر و مکان‌های دارای مجوز تهیه نمایید.

رئیس سابق آزمایشگاه سم‌شناسی پزشکی قانونی استان تهران ادامه داد: به عنوان مثال، روی بسته‌بندی دارو مطالبی نوشته شده، اما محتوای درون قوطی یا قرصی که به عنوان فرآورده دارویی به فرد ارائه می‌شود، کاملاً متفاوت است.

وی افزود: بارها دیده شده که کپسولی در اختیار فرد قرار می‌گیرد که وقتی آن را باز می‌کند و حتی مصرف می‌کند، بوی آویشن را حس می‌کند، اما وقتی این کپسول را مورد آزمایش قرار می‌دهیم، متوجه می‌شویم که حاوی ترکیبات مختلفی از جمله مواد مخدر و روانگردان است. این سودجویان عموماً به این روش عمل می‌کنند که مصرف‌کننده را وابسته کنند تا دوباره از آن‌ها خریداری کند.

داروهای ترک اعتیاد و لاغری؛ از متادون تا روانگردان‌ها

رئیس سابق آزمایشگاه سم‌شناسی پزشکی قانونی استان تهران ادامه داد: متأسفانه در تحلیل نمونه‌های ما مشخص شده که برخی از دانشجویان و کنکوری‌ها به منظور بیدار ماندن اقدام به خرید قرص‌های گیاهی کرده‌اند، اما به دلیل این‌که این داروها واقعاً گیاهی نیستند، به اعتیاد دچار شده‌اند؛ بنابراین این موضوع نه تنها می‌تواند تداخلات دارویی ایجاد کند بلکه خود اعتیادآور نیز می‌باشد.

داروهای بدنسازی؛ از کورتون تا هورمون‌های مردانه و عقیمی

رئیس گروه کنترل و تضمین کیفیت آزمایشگاه‌های سازمان پزشکی قانونی کشور اضافه کرد: متأسفانه برخی از جوانان در باشگاه‌های بدنسازی از مکمل‌هایی استفاده می‌کنند که تعداد زیادی از آن‌ها داروهای تقلبی هستند. داروهای تقلبی دارای چند ویژگی خاص هستند؛ اولین این‌که برچسب آن‌ها استاندارد نیست، دوم این‌که محتویات ذکر شده روی برچسب با واقعیت همخوانی ندارد، و سوم این‌که میزان دارو ذکر شده در برچسب با آنچه داخل محصول وجود دارد مطابقت ندارد.

رئیس سابق آزمایشگاه سم‌شناسی پزشکی قانونی استان تهران ادامه داد: در بررسی‌هایی که دانشجویان داروسازی ما در آزمایشگاه انجام دادند، در داروهای بدنسازی ترکیبات کورتیکواستروئید شناسایی شد. کورتیکواستروئیدها معروف به کورتون، ترکیباتی هستند که وقتی مصرف می‌شوند، فرد در ابتدای مصرف احساس شفافیت می‌کند و آب زیر پوستش تجمع پیدا می‌کند، اما عوارض این داروها ممکن است حتی به عقیمی بینجامد.

اخگری همچنین گفت: برخی افراد از ترکیبات خاصی به‌عنوان داروهای بدنسازی استفاده می‌کنند که شامل هورمون‌های مردانه هستند. این هورمون‌ها معمولاً به عنوان دارو تجویز می‌شوند؛ زمانی که فرد دچار لاغری است یا پس از یک بیماری سخت نیاز به عضله‌سازی دارد. با این حال، برخی از افراد سودجو این هورمون‌ها را در داروهای بدنسازی مخلوط می‌کنند. به همین دلیل این هورمون‌ها می‌توانند خطر ایجاد عقیمی برای فرد را به همراه داشته باشند.

تداخل دارویی و خطرات برای سالمندان

او افزود: در برخی موارد، افراد مسن از این ترکیبات استفاده می‌کنند. این اجزا می‌توانند تداخلات دارویی به همراه داشته باشند؛ به‌خصوص برای افرادی که ممکن است فشار خون یا مشکلات قلبی عروقی داشته باشند. داروهایی که در این داروهای تقلبی وجود دارند ممکن است با داروهایی که آن فرد به‌منظور درمان بیماری‌های زمینه‌ای خود مصرف می‌کند تداخل پیدا کنند و همین تداخلات می‌تواند منجر به عوارض نامطلوب، مسمومیت و حتی مرگ شود.

متادون؛ دارویی تحت کنترل با عوارض خطرناک

رئیس سابق آزمایشگاه سم‌شناسی پزشکی قانونی استان تهران تصریح کرد: متادون، دارویی است که به عنوان یک مخدر تحت کنترل با تجویز پزشک می‌تواند به افراد داده شود. این دارو حتی به عنوان مسکن برای دردهای شدید تجویز می‌شود، اما باید همواره تحت نظر پزشک مصرف شود. پزشک دوز مناسب این دارو را مشخص می‌کند، چه به شکل قرص و چه شربت، برای افرادی که نیازمند آن هستند.

دکتر اخگری تاکید کرد: این دارو با توجه به عوارضی که دارد، نوعی داروی مخدر محسوب می‌شود؛ یعنی وارد بدن شده و مورفین آزاد می‌کند. بنابراین به آسانی می‌تواند مورد سوء استفاده قرار گیرد. فرد این دارو را به‌منظور برطرف کردن حال خود یا افزایش دوز مصرف می‌کند، در حالی که غافل از این‌که این ماده ممکن است به مرگ او منجر شود. متادون همچنین می‌تواند عوارض قلبی عروقی به همراه داشته باشد؛ به‌طوری که ممکن است باعث بروز آریتمی‌های قلبی و مسمومیت فرد گردد.

افزایش مرگ و میر جوانان در بستر؛ مصرف مواد مخدر و محرک

رئیس گروه کنترل و تضمین کیفیت آزمایشگاه‌های سازمان پزشکی قانونی کشور افزود: بسیاری از پرونده‌های موجود تحت بررسی ما شامل افرادی هستند که جوان هستند و بر اثر توصیه دوستان‌شان در مهمانی‌ها شرکت کرده و متأسفانه بر اثر مصرف مواد در صبح به مرگ منجر شده‌اند. چرا باید جوانی که هیچ گونه بیماری زمینه‌ای ندارد، صبح در بستر فوت کند؟ تحقیقات نشان می‌دهد که داخل نمونه‌های جمع‌آوری شده از جسد این فرد، متادون، ترامادول، مواد مخدر و محرک، و بعضاً الکل‌های سمی کشف می‌شود.

هیچگاه به توصیه دوستان دارو مصرف نکنید

دکتر اخگری توصیه کرد: هیچ‌گاه به توصیه دوستان و همسایه‌ها در مورد مصرف داروها اعتماد نکنید، زیرا ممکن است دارویی که بر روی یک فرد اثر مثبت دارد، بر فرد دیگری عوارض جدی ایجاد کند. بارها دیده‌ایم که افرادی به دنبال بیدار ماندن، کاهش وزن، افزایش وزن، بدنسازی یا ترک اعتیاد، از داروهایی استفاده کرده‌اند که دیگران به آن‌ها توصیه کرده‌اند، اما نتیجه مثبت ندیده و دچار مشکلات جدی شده‌اند.

پایان پیام.