طبق گزارش هریتیج دیلی، کارشناسان باستان‌شناسی در شهر بازل سوئیس موفق به کشف یک سیستم گرمایشی فوق‌العاده مؤثر شده‌اند که مدت‌ها زیر بقایای یک صومعه پنهان شده بود. این سیستم در محل سابق سالن غذاخوری صومعه گنادنتال واقع در خیابان پیترس‌گرابن ۵۲ کشف شده است.
متخصصان بر این باورند که این ساختار به قرن سیزدهم یا چهاردهم تعلق دارد و آن را یکی از معدود نمونه‌های شناخته شده از این نوع سامانه‌ها در سرزمین سوئیس می‌دانند. وضعیت عالی نگهداری این سیستم به باستان‌شناسان اجازه داده است تا ساختار و عملکرد آن را با دقت و جزئیات مورد مطالعه قرار دهند.
نحوه عملکرد سیستم گرمایشی
این سیستم بر اساس یک محفظه سنگی در عمق زمین طراحی شده بود. درون این محفظه با سنگ‌های طبیعی پر شده بود تا گرما را جذب کرده و برای مدت طولانی نگه‌دارد. همچنین زیر این بخش، کانالی به منظور ایجاد و انتقال گرما وجود داشت که با استفاده از بلوک‌های سنگی و آجر ساخته شده بود.
زمانی که آتش روشن می‌شد، هوای گرم به داخل محفظه زیرزمینی نفوذ کرده و سنگ‌ها را گرم می‌کرد. سپس این هوای گرم از طریق هشت دهانه موجود در سقف محفظه به سالن غذاخوری هدایت می‌شد. این دهانه‌ها قابلیت باز و بسته شدن داشتند که به کاربران اجازه می‌دادند جریان هوای گرم را تنظیم کنند.
این ساختار به گونه‌ای طراحی شده بود که دود ناشی از سوختن آتش قبل از ورود هوای گرم به فضای اصلی از سامانه خارج شود. بدین ترتیب، سالن غذاخوری عمدتاً از طریق گردش هوای گرم گرم می‌شد و از ورود مستقیم دود و ذرات حاصل از احتراق به فضای آن جلوگیری می‌شد.
علاوه بر این، باستان‌شناسان دو طاق نوک‌تیز را نیز در این مجموعه شناسایی کرده‌اند که هنوز در محل خود قرار دارند. وجود این عناصر معماری به همراه محفظه حرارتی و کانال آتش، آگاهی بیشتری درباره ساختار سیستم و فضای زیر سالن غذاخوری برای پژوهشگران فراهم می‌آورد.
فناوری پیشرفته برای گرمایش یک سالن بزرگ
این کشف نمایی نوین از ظرفیت‌های فنی ساختمان‌های دوره قرون وسطی را به نمایش می‌گذارد. سامانه شناسایی شده نه تنها صرفاً برای روشن‌کردن آتش نبود، بلکه با بهره‌گیری از توان ذخیره‌سازی گرما، مسیرهای انتقال هوا و دهانه‌های قابل تنظیم، قابلیت گرمایش فضای بزرگی مانند سالن غذاخوری صومعه را فراهم می‌آورد.
سالن‌های غذاخوری صومعه‌ها معمولاً مکان‌هایی وسیع بودند که اعضای جامعه مذهبی در آنجا به صورت گروهی غذا می‌خوردند. بنابراین، گرم‌کردن چنین فضایی در زمانی که فناوری‌های گرمایشی مدرن وجود نداشت، نیازمند روشی متفاوت نسبت به گرم‌کردن اتاق‌های کوچک بود.
ماجرای صومعه گنادنتال
صومعه گنادنتال در قرن سیزدهم میلادی و در زمانی که محل آن خارج از دیوارهای شهر بازل بود، تأسیس شد. این مجموعه در دوره‌های مختلف میزبان چندین جامعه مذهبی بوده و به تدریج کاربری ساختمان‌های آن تغییر یافته است.
پس از وقوع اصلاحات دینی، کم‌کم این مجموعه صومعه رو به نابودی گذاشت و بیشتر آثار معماری آن دیگر در سطح زمین قابل مشاهده نبود. به همین دلیل، کشف سامانه گرمایشی می‌تواند به ارائه اطلاعات جدیدی درباره شیوه زندگی و معماری در این محیط مذهبی کمک کند.
این یافته‌ها همچنین نشان می‌دهند که فناوری‌های به کار رفته برای افزایش راحتی در ساختمان‌های وسیع قرون وسطی احتمالاً پیچیده‌تر از آنچه که به نظر می‌رسد، بوده‌اند و این کشفیات ارزشمند می‌تواند به درک بهتر ما از زندگی در آن زمان کمک کند.
کشف در راستای پروژه ساخت کتابخانه دانشگاه بازل
باستان‌شناسان این سامانه را در حین انجام کاوش‌هایی که به پروژه ساخت کتابخانه جدید دانشگاه بازل مربوط می‌شود، یافتند. پژوهشگران علاوه بر بررسی مستقیم بقایای معماری، از تکنیک‌های نوین مستندسازی نیز برای ثبت دقیق ساختار استفاده کرده‌اند.
آن‌ها یک مدل سه‌بعدی دقیق از سیستم گرمایشی ایجاد کرده‌اند. این مدل دیجیتال امکان اندازه‌گیری و تجزیه و تحلیل بخش‌های مختلف سامانه را در آینده فراهم می‌کند و حتی در صورتی که بخشی از بقایای باستان‌شناختی در فرآیند پروژه ساختمانی پوشانده یا جابه‌جا شود، اطلاعات مربوط به ساختار آن همچنان محفوظ خواهد ماند.
در حال حاضر، مقامات مسئول در حال بررسی راه‌حل‌های مناسب برای حفظ طولانی‌مدت این سیستم نادر هستند. کشف چنین سازه‌ای می‌تواند به باستان‌شناسان در شناخت بهتر معماری صومعه‌های قرون وسطی و فناوری‌های گرمایشی آن‌ها کمک شایانی نماید.
نظرات کاربران