بر اساس گزارش ایسنا، در حالی که تعدادی از واردکنندگان نسبت به احتمال کاهش عرضه گوشت قرمز و افزایش قیمت‌ها در ماه‌های آبان و آذر هشدار می‌دهند، تولیدکنندگان داخلی بر این باورند که بهبود وضعیت مراتع، افزایش زایش و رشد دوقلوزایی در دام‌ها، توان کافی برای تأمین بخش عمده‌ای از نیازهای کشور را فراهم کرده است. در این اثنا، تغییر در عادت‌های مصرف خانوارها نیز بر میزان واقعی تقاضای بازار تأثیر گذاشته و انجام پیش‌بینی نیاز کشور به واردات را دشوارتر کرده است.
روح‌الله زحمتکش - معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی - در گفت‌وگوی خود با ایسنا، با تشریح وضعیت بازار گوشت قرمز، تأکید کرد که تصمیم‌گیری در خصوص واردات باید با در نظر گرفتن قیمت‌های جهانی، نرخ ارز، ظرفیت تولید داخلی و تغییر در الگوی مصرف خانوارها انجام گیرد.
گوشت وارداتی دیگر از مزیت قیمتی سابق برخوردار نیست
زحمتکش در مورد افزایش قیمت دام و گوشت در کشورهای همسایه گفت: کشورهای اطراف ایران دارای بازارهای نسبتاً ثروتمندی هستند که موجب تقویت قاچاق غیررسمی دام به خارج از کشور می‌شود. مطابق با داده‌های موجود، دام زنده ایرانی در برخی از این کشورها تا حدود ۷ دلار به ازای هر کیلوگرم فروخته می‌شود. با احتساب نرخ ارز، قیمت هر کیلوگرم دام زنده در این بازارها به حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان می‌رسد. با عنایت به این که بازده لاشه گوسفند در بهترین حالت حدود ۵۰ درصد است، قیمت گوشت به دست آمده از آن در کشورهای مقصد می‌تواند از ۳ میلیون تومان به ازای هر کیلوگرم فراتر برود.
به گفته معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی، قیمت پیشنهادی برای واردات انواع مختلف گوشت یا دام در حدود ۵ تا ۵.۵ دلار است. این رقم به‌طور قطع مربوط به دام‌های باکیفیت نخواهد بود و حتی قیمت دام‌های حذفی یا گاوهای چندشکم‌زای پاکستانی نیز به کمتر از ۵ دلار نمی‌رسد. با اضافه کردن هزینه‌های خرید، حمل‌ونقل، بیمه، نگهداری و توزیع به این قیمت، گوشت وارداتی با نرخ ارز فعلی تفاوت چندانی با گوشت تولید داخل نخواهد داشت. اگر محصول به شکل گوشت گرم وارد شود، به دلیل پیچیدگی‌های لجستیکی، هزینه آن افزایش می‌یابد و اگر به صورت منجمد وارد گردد، به علت استقبال محدودتر در بازار ایران با چالش مواجه خواهد شد.
وی بیان داشت که گوشت منجمد در بازار ایران معمولاً به عنوان کالایی با کیفیت پایین‌تر در نظر گرفته می‌شود، این تصور نه تنها در مورد گوشت قرمز بلکه در خصوص مرغ منجمد نیز صدق می‌کند. مصرف‌کنندگان انتظار دارند که گوشت منجمد حداقل ۳۰ تا ۴۰ درصد ارزان‌تر از گوشت گرم عرضه شود؛ در حالی که واردکننده با توجه به قیمت‌های جهانی و نرخ ارز فعلی نمی‌تواند چنین شکاف قیمتی را ایجاد کند. وزارت‌خانه مانعی برای واردات ایجاد نکرده است، اما بسیاری از واردکنندگان با محاسبه هزینه نهایی به این نتیجه می‌رسند که واردات در شرایط کنونی به‌صرفه نیست یا فروش محصول وارداتی در بازار با دشواری‌هایی مواجه خواهد بود.
معاون وزیر کشاورزی درباره اصرار برخی از فعالان برای ادامه واردات بیان کرد: واردات گوشت در سال‌های گذشته کار سودآوری بوده و طبیعی است که شرکت‌هایی که سال‌ها در این زمینه فعالیت می‌کنند، خواستار ادامه آن باشند؛ اما شرایط اقتصادی، قیمت‌های جهانی و نرخ ارز دچار تغییرات شده و نمی‌توان انتظار داشت که همان حاشیه سود سابق همچنان برقرار بماند.
زحمتکش در پاسخ به این پرسش که آیا تولید داخلی قادر به تأمین نیاز کشور است؟ گفت: نمی‌توان به نیاز بازار عددی ثابت و تغییرناپذیر اختصاص داد. مصرف گوشت و مرغ به قیمت محصولات، درآمد خانوارها، قیمت کالاهای جایگزین، مناسبت‌های سال و وضعیت عمومی اقتصاد وابسته است.
وی به تجربه بازار مرغ اشاره کرده و اظهار داشت: برای پایان ماه صفر و شهریورماه، پیش‌بینی مصرف ماهانه حدود ۲۵۰ هزار تن مرغ صورت گرفته بود، اما این سطح از تقاضا محقق نشده است. در نتیجه، با وجود انجام جوجه‌ریزی براساس پیش‌بینی‌های اولیه، بازار با اضافه عرضه مواجه شد و کشتارکنندگان به جای رقابت برای ارائه قیمت‌های بالاتر، برای خرید با قیمت پایین‌تر دچار رقابت شدند. همین وضعیت می‌تواند در بازار گوشت قرمز نیز تکرار شود؛ بنابراین نمی‌توان صرفاً بر اساس آمار مصرف سال‌های گذشته نسبت به میزان واردات امسال تصمیم‌گیری کرد.
معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به تأثیر تورم بر الگوی مصرف خانوار تصریح کرد: بین قیمت گوشت قرمز و مرغ به عنوان کالای جایگزین، نسبت قیمتی وجود دارد. هرچه این فاصله بیشتر شود، تقاضا برای گوشت قرمز کاهش می‌یابد و مصرف‌کنندگان به سمت مرغ یا سایر منابع پروتئینی حرکت می‌کنند.
زحمتکش در مورد تأثیر واردات گوشت پاکستانی بر قیمت بازار گفت: واردات لزوماً به معنی کاهش قیمت گوشت در بازار آزاد نیست، بلکه می‌تواند از افزایش فشار تقاضا جلوگیری کند و به کنترل بازار کمک نماید. دانشگاه‌ها، پادگان‌ها و سایر مراکز پرمصرف با شروع کامل فعالیت‌های خود می‌توانند حجم بالایی از گوشت تولید داخلی را جذب کنند. افزایش تقاضای این مراکز ممکن است بازار آزاد را تحت فشار قرار دهد؛ بنابراین استفاده از گوشت منجمد وارداتی در این بخش‌ها می‌تواند از انتقال فشار تقاضا به بازار مصرف خانوار جلوگیری کند. نقش اصلی واردات در چنین شرایطی به‌طور خاص کاهش مستقیم قیمت گوشت نیست، بلکه پوشش‌دهی نیاز مراکز اصلی و حفظ ثبات نسبی در سایر بخش‌های بازار است.
آیا با کمبود دام مواجه هستیم یا با تغییر در الگوی تأمین؟
زحمتکش در پاسخ به ادعای کمبود دام در کشور عنوان کرد: در زمینه دام سنگین، پیشنهادی ارائه شده که به‌جای واردات مستقیم گوشت منجمد، گوساله پای‌پروار از پاکستان وارد و دوره پایانی پرواربندی آن در داخل کشور انجام گیرد. این پیشنهاد مطرح شده زیرا برای مصرف‌کننده ایرانی، گوشت منجمد باید به‌وضوح ارزان‌تر از گوشت گرم باشد، اما با قیمت‌های کنونی، ایجاد فاصله ۳۰ تا ۴۰ درصدی برای واردکننده به‌صرفه نیست. در عوض، واردات گوساله پای‌پروار می‌تواند به بهره‌برداری از ظرفیت دامدارهای داخلی کمک کند و در نهایت گوشت گرم یا منجمد مورد نیاز مراکز پرمصرف را در داخل تأمین نماید.
معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی ادامه داد: در سال‌های گذشته، کشور به‌طور سنتی بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تن واردات گوشت قرمز داشته و اکنون این مسئله مطرح است که بخشی از این نیاز به‌جای واردات مستقیم گوشت، از طریق ورود دام پای‌پروار، تکمیل دوره پرورش در ایران و سپس عرضه محصول تأمین شود. این شیوه علاوه بر فعال نگه داشتن ظرفیت‌های تولیدی کشور، می‌تواند امکان عرضه گوشت گرم و تأمین سفارشی برای مراکز عمده را فراهم کند؛ البته اجرای این طرح نیز باید براساس محاسبات اقتصادی و شرایط بهداشتی و قرنطینه‌ای صورت پذیرد.
احتمال کاهش نیاز به واردات در سال جاری
زحمتکش در خصوص وضعیت تولید داخلی خاطرنشان ساخت: شرایط مناسب‌تر بارش باران و بهبود نسبی مراتع، می‌تواند هزینه‌های نگهداری دام سبک را کاهش داده و بر حجم تولید تأثیر مثبت بگذارد. افزایش زایش و دوقلوزایی نیز از جمله عواملی است که تولیدکنندگان به منظور اثبات کفایت دام داخلی به آن استناد می‌کنند. با این حال، میزان واقعی نیاز کشور تنها از طریق شمارش دام تعیین نمی‌شود و وزن دام، نرخ زایش، تلفات، خروج دام، مقدار کشتار و تقاضای واقعی مصرف‌کنندگان نیز باید در این محاسبات مدنظر قرار گیرد.
معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به این‌که ممکن است نیاز کشور به واردات گوشت قرمز در سال جاری به اندازه الگوی سنتی ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تن نباشد، گفت: بهبود وضعیت مراتع و افزایش تولید داخلی از سویی و کاهش مصرف به‌دلیل افت قدرت خرید از سوی دیگر، می‌تواند نیاز به واردات را کاهش دهد. بدین ترتیب، واردات باید به‌صورت هدفمند و متناسب با کسری واقعی بازار انجام شود؛ نه بر اساس مقدار واردات که تنها در سال‌های گذشته متداول بوده است.
انتهای پیام
نظرات کاربران