به نقل از خبرگزاری مهر، غلامرضا نوری روز سهشنبه - ۷ مهر ماه - در نشست رئیس و اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، ضمن زنده نگه داشتن یاد و خاطره شهدای دفاع مقدس، بر این نکته انگشت گذاشت که «امنیت غذایی» در معادلات امنیت ملی کشورها جایگاهی رو به گسترش پیدا کرده است. وی در ادامه گفت: رخدادهای چند سال اخیر در سطح جهان، از جنگ اوکراین و نیز بحرانهای پیاپی در برخی مناطق، تا تحولات جاری در غزه و لبنان، همگی نشان میدهند که غذا بهعنوان یکی از ارکان کلیدی امنیت ملی شناخته میشود.
وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به دشواریهای کمسابقهای که طی یکونیم سال گذشته بر کشاورزی کشور تحمیل شده است، توضیح داد: خشکسالی کمنظیر در نیمقرن اخیر، وقوع جنگ، محاصرههای دریایی و همچنین اجرای اصلاحات اقتصادی، مجموعهای از موانع جدی را پیش روی بخش کشاورزی قرار داد؛ با این وجود، امنیت غذایی کشور دچار اختلال نشد و روند تأمین نیازهای اساسی جامعه همچنان حفظ شد.
نوری سپس با تشریح اقدامات صورتگرفته اظهار کرد: ستاد بحران وزارت جهاد کشاورزی از نخستین روزهای شکلگیری جنگ ۱۲روزه فعال شد. به گفته وی، دشمن در تلاش بود با ایجاد کمبود، به راه انداختن صفهای طولانی و خالی شدن فروشگاهها، امنیت روانی جامعه را هدف قرار دهد؛ اما این برنامه عملیاتی نشد.
وی با تأکید بر نقش تعیینکننده تولیدکنندگان در عبور از شرایط پرچالش، گفت: بخش قابل توجهی از نیاز غذایی کشور در داخل تولید میشود و همه دستاندرکاران زنجیره تولید و تأمین، حتی در سختترین شرایط، پای کار امنیت غذایی ایستادند. در همین دوره، تولید تعدادی از محصولات روند افزایشی پیدا کرد و در بخشهایی همچون مرغ، شاهد رسیدن به نقطه خودکفایی و حتی تحقق صادرات بودیم.
رشد مثبت و تابآوری بخش کشاورزی
وزیر جهاد کشاورزی در ادامه افزود: وقتی رشد اقتصادی کشور تحت تأثیر فضای جنگی با روند منفی روبهرو شد، کشاورزی تنها حوزهای بود که همچنان رشد مثبت خود را حفظ کرد؛ موضوعی که از ظرفیت بالا و تابآوری ویژه این بخش حکایت دارد.
نوری همچنین ذخایر کالاهای اساسی و نهادههای دامی را از مهمترین عوامل مؤثر در حفظ امنیت غذایی دانست و توضیح داد: چند ماه پیش از آغاز جنگ، افزایش ذخایر کالاهای اساسی و نهادههای دامی در دستور کار وزارت جهاد کشاورزی قرار گرفت. به گفته وی، اکنون میزان ذخایر بسیاری از اقلام اساسی، بالاتر از میزان کفایت تعیینشده در مصوبات قرار دارد.
وی درباره چرایی افزایش قیمت برخی کالاهای اساسی بیان کرد: بخشی از این روند ناشی از تغییر در سازوکار تخصیص ارز و افزایش هزینههای تمامشده است؛ بخشی دیگر مربوط به تصمیمهای تازه در حوزه مالیات و حقوق ورودی و همچنین بخش دیگری از مسئله، اثرات مستقیم و غیرمستقیم جنگ بر هزینههای حملونقل، بیمه و واردات کالا به شمار میآید.
نوری با اشاره به بالا رفتن هزینه حمل کالا از مسیرهای دریایی و زمینی گفت: تغییر مسیر واردات و افزایش هزینه حملونقل و بیمه، به شکل مستقیم روی قیمت تمامشده کالا اثر میگذارد. با این حال، وی تأکید کرد که نظارت بر بازار و برخورد با تخلفات در حوزههای مسئولیتی وزارت جهاد کشاورزی با جدیت پیگیری میشود.
افتتاح ۳ هزار روستابازار تا پایان دولت
وزیر جهاد کشاورزی در بخش دیگری از سخنانش به راهکار توسعه بازارهای مستقیم عرضه محصولات کشاورزی اشاره کرد و گفت: به منظور کاهش واسطههای غیرضروری، حدود ۷۰۰ روستابازار در قالب یک زنجیره جدید ایجاد شده است. برنامهریزی شده تا این مجموعهها تا پایان دولت به سه هزار واحد برسند تا تولیدکنندگان بتوانند محصولات خود را با واسطه کمتر و قیمت مناسبتر در اختیار مصرفکنندگان قرار دهند.
وی همچنین درباره پرداخت مطالبات گندمکاران توضیح داد: تاکنون ۸۲.۳ درصد مطالبات گندمکاران پرداخت شده و بر اساس برنامه، حداکثر تا اواسط مهر ماه پرداختها به ۱۰۰ درصد خواهد رسید.
نوری با تأکید بر اهمیت توسعه دانشبنیانها در بخش کشاورزی گفت: با توجه به محدودیت منابع آب، فرسودگی خاک و تغییرات اقلیمی، چارهای جز بهرهگیری از علم، فناوری و توان شرکتهای دانشبنیان برای تداوم و افزایش تولید وجود ندارد.
وی افزود: در یکسالونیم گذشته، سامانههای متعددی برای افزایش میزان اشراف اطلاعاتی، مدیریت تولید و پیشبینی نیاز بازار توسعه پیدا کرده است. به گفته او، تحلیل دادهها کمک میکند پیش از آنکه در محصولاتی مثل گوجهفرنگی، سیبزمینی و پیاز با کمبود مواجه شویم، برای تأمین آنها برنامهریزی دقیق انجام شود.
وزیر جهاد کشاورزی در ادامه، افزایش تولید دانههای روغنی را از پیامدهای اجرای اصلاح سیاستهای اقتصادی در کشاورزی دانست و گفت: پیشتر زمانی که واردات برخی محصولات با ارز ترجیحی انجام میشد، تولید داخلی برای کشاورز از نظر اقتصادی صرفه نداشت. اما بعد از اصلاح این سازوکار، تولید برخی اقلام از جمله دانههای روغنی و ذرت جهش قابل توجهی پیدا کرد.
نوری در پایان خاطرنشان کرد: وزارت جهاد کشاورزی با اتکا به توان تولیدکنندگان داخلی، تکیه بر ذخایر موجود، برنامهریزی دقیق و همچنین توسعه فناوری، امنیت غذایی کشور را در هر شرایطی تأمین خواهد کرد.