لاک‌پشت غول‌پیکر آلدابرا به نام جاناتان، که ساکن جزیره سنت هلنا در اقیانوس اطلس جنوبی است، در یک عکس که محققان معتقدند در حدود سال ۱۸۸۲ گرفته شده، به‌طور کامل بالغ به نظر می‌رسد. به این ترتیب، او حداقل ۱۹۴ سال سن دارد که تقریباً یک قرن بیشتر از طول عمر متوسط گونه خود است. پژوهشگران با بررسی DNAلاک‌پشت جاناتان در یک مطالعه جدید که در Science Advances منتشر شده، به نکات جدیدی در رابطه با تأثیر ژنتیک بر طول عمر بی‌نظیر او دست یافتند.

کشف راز ژنتیکی عمر طولانی جاناتان

جو هالینز، دامپزشک جاناتان، برای به دست آوردن مواد ژنتیکی از این لاک‌پشت، با استفاده از روش‌های خاص از گونه لاک‌پشت نمونه‌برداری کرد. این پروسه، به گفته استفان کلارک، یکی از محققان بنیاد کالل و نویسندگان این مطالعه، «بسیار پیچیده و خطرناک» بود. با این حال، این اقدام به بار نشسته و پژوهشگران متوجه شدند که جاناتان نسبت به سایر لاک‌پشت‌های آلدابرا، ۲۸۷ واریانت ژنتیکی منحصر به فرد دارد که برخی از آن‌ها در فرآیند ترمیم DNA مؤثر هستند.

کلارک به نکته جالبی اشاره می‌کند که به‌دلیل وجود برچسب‌های شیمیایی روی DNA، به نام گروه‌های متیل، غالباً عیوبی در روشن و خاموش شدن ژن‌ها با افزایش سن ایجاد می‌شود. اما در مورد ۲۷۲ ژن جاناتان، از جمله بسیاری که به میتوکندری‌های تولیدکننده انرژی سلول مربوط می‌شوند، این برچسب‌ها هنوز به‌صورت منظم و شبیه به زمان جوانی‌اش باقی مانده‌اند. از آنجایی که حفظ این قابلت نیاز به انرژی دارد که میتوکندری‌ها فراهم می‌کنند، کلارک گمان می‌کند بخشی از راز عمر طولانی جاناتان می‌تواند به این حلقه بازخورد برگردد: «میتوکندری‌های سالم که تولید انرژی می‌کنند، در وضعیت نیکو باقی می‌مانند و به ادامه تولید انرژی اقدام می‌کنند که خودشان را در شرایط مطلوب نگه می‌دارد.»

چالش‌ها و چشم‌اندازهای آینده تحقیقات در زمینه ژنتیک

ژائو پدرو د ماگالهاس، محقق در زمینه ژنومیک تطبیقی در دانشگاه بیرمنگام که در این مطالعه شرکت نداشته، اظهار می‌کند: «نویسندگان توانسته‌اند ژن‌های جدیدی را شناسایی کنند که با طول عمر در ارتباط هستند. در آینده، ممکن است بتوانیم روش‌هایی پیدا کنیم که این تحقیقات برای بهبود سلامت بشر به کار روند.» اما در قدم اول، کلارک و تیم تحقیقش باید اطمینان حاصل کنند که ژن‌های پیشنهادی خود را به درستی شناسایی کرده‌اند.

با توجه به اینکه سلول‌های این گونه ژنتیک‌های کوتاه و در معرض آلودگی باکتری تولید می‌کنند، شکاف‌های موجود در ژنوم جاناتان با استفاده از DNA یک لاک‌پشت جوان‌تر پر شد. کلارک توضیح می‌دهد: «نتیجه نهایی یک توالی فرانکنشتاینی است که تقریباً ۹۵ درصد آن به جاناتان تعلق دارد.» اگرچه این مشکل می‌توانست با نمونه‌برداری از خون حل شود، اما مقامات سنت هلنا به دلیل دشواری‌ها و خطرات بالقوه برای این حیوان پیر و نمادین، از این اقدام ممانعت کردند. کلارک همچنین اضافه می‌کند که پژوهشگران هنوز نمی‌توانند با اطمینان بگویند که آیا این نظم منحصربه‌فرد در ژن‌های جاناتان به طول عمر او کمک کرده یا صرفاً ناشی از شرایط دیگری است. وی می‌افزاید: «این مطالعه تنها اولین قدم است.»

افزایش طول عمر