فرارو- بخشنامه تازه‌ای که توسط بانک مرکزی صادر شده، به طرز مستقیم به نئوبانک‌هایی نظیر بلوبانک سامان و کیوبانک کشاورزی می‌پردازد و شباهت‌های زیادی به مسئله ممنوعیت فروش قلیان در کافه‌ها دارد.

به گزارش فرارو؛ اداره نظارت بر اماکن عمومی تهران اعلام کرده که عرضه قلیان هیچ ارتباطی با دسته‌بندی کافه‌ها ندارد و پیغام بانک مرکزی در خصوص فروش طلا برای نئوبانک‌ها نیز همین مفهوم را دارد. بلوبانک و کیوبانک دیگر اجازه نخواهند داشت طلا بفروشند یا با پلتفرم‌های فروش طلا همکاری کنند. با این حال، دارایی‌هایی که خریداران پیش‌تر از طریق این نهادها خریداری کرده‌اند، حفظ می‌شود و آن‌ها می‌توانند در هر زمان برای فروش و تبدیل این دارایی‌ها به وجه نقد اقدام کنند.

بخشنامه جدید بانک مرکزی چه محتوایی دارد؟

بانک مرکزی با صدور این بخشنامه جدید، شبکه بانکی را از ارائه خدمات مربوط به خرید و فروش آنلاین طلا منع کرده است. این ابلاغیه رسمی، ورود مؤسسات اعتباری به بازار خرید و فروش دیجیتال طلا را به‌طور کامل ممنوع اعلام کرده، چه به‌صورت مستقیم و چه از طریق همکاری با پلتفرم‌های دیجیتال. این دستورالعمل به تمامی بانک‌ها ارسال شده تا فعالیت‌های تجاری در این زمینه بدون تأخیر متوقف گردد.

این بخشنامه به‌طور خاص به بانک‌ها، مؤسسات اعتباری و بازوهای دیجیتال آن‌ها اشاره دارد. در ماه‌های اخیر، پلتفرم‌هایی مانند بلوبانک وابسته به بانک سامان و کیوبانک کشاورزی قابلیت معامله طلا را در نرم‌افزارهای خود فعال کرده بودند. این بسترها زمینه سرمایه‌گذاری را برای عموم کاربران با مبالغ کم فراهم می‌کردند و به کاربران این امکان را می‌دادند که از طریق گوشی‌های خود طلا خرید و فروش کنند.

بانک مرکزی در متن این بخشنامه به مدیران عامل و اعضای هیات‌مدیره بانک‌ها هشدار داده که در صورت عدم رعایت این دستور، با پیگرد انتظامی مواجه خواهند شد. بر اساس مفاد این سند نظارتی، ارائه خدمات مربوط به معامله طلا در این مؤسسات باید فوراً تعطیل شود. این دستور به تمام بانک‌ها، مؤسسات اعتباری و واحدهای دیجیتال وابسته به آن‌ها تسری پیدا کرده و هیچ گونه استثنایی برای ادامه فعالیت در این زمینه وجود ندارد.

دلایل اقدام بانک مرکزی چیست؟

بانک مرکزی چندین دلیل را برای توقف معاملات آنلاین در نئوبانک‌ها مطرح کرده است. نخستین دلیل مربوط به کنترل پولشویی است. طلا به دلیل نقدشوندگی بالا، زمینه‌ای مناسب برای پنهان کردن مالیات‌های غیرقانونی به وجود می‌آورد. افراد متخلف می‌توانند از این ویژگی بهره‌برداری کرده و سرمایه‌های خود را به سرعت به دارایی‌های قابل نقد شدن تبدیل کنند.

دلیل دوم، افزایش سرعت و حجم تراکنش‌های مشکوک در بسترهای آنلاین است. سامانه‌های دیجیتال این امکان را فراهم می‌آورند که انتقال پول با سرعت بالا و در فواصل زمانی کوتاه انجام شود. این امر نظارت دقیق بر نقل و انتقالات مالی را برای سامانه‌های نظارتی دشوار می‌کند و شناسایی حساب‌های مبدا و مقصد را با تأخیر مواجه می‌کند. تراکنش‌های مکرر در مدت زمان کوتاه موجب کاهش شناسایی هویت واقعی دارنده وجوه می‌گردد.

سومین دلیل به ساختار تراکنش‌ها و دور زدن فیلترهای نظارتی مربوط می‌شود. خریداران در نئوبانک‌ها می‌توانستند با هر میزان بودجه‌ای اقدام به خرید کنند. این قابلیت راه را برای انجام تراکنش‌های کوچک هموار می‌ساخت. تکرار این پرداخت‌های خرد در سیستم، حساسیت ابزارهای مبارزه با پولشویی نسبت به گردش حساب‌ها را کاهش داد و مانع از ارسال هشدار توسط سامانه‌های هوشمند شد.

چهارمین دلیل، مغایرت این روند با ابزارهای پولی و برنامه‌های کنترلی بانک مرکزی است. به گفته بانک مرکزی، توسعه بی‌ضابطه خرید و فروش طلای دیجیتال در شبکه بانکی بر اثر سیاست‌های کنترلی بازار پول اثر منفی می‌گذارد و قدرت نظارت بر جریان نقدینگی را کاهش می‌دهد. بانک مرکزی تأکید کرده است که مشارکت بانک‌ها در این بازارها مانع اجرای سیاست‌های کلان پولی کشور خواهد شد.

سرنوشت خریداران چگونه خواهد بود؟

با صدور این بخشنامه، بخش ثبت خریدهای جدید در اپلیکیشن نئوبانک‌ها بسته شده است. افرادی که پیش از این دستور، در نئوبانک‌هایی مانند بلوبانک حساب طلا باز کرده و دارایی دارند، به دارایی‌های خود دسترسی خواهند داشت. این افراد می‌توانند هر زمان که تمایل داشته باشند، طلاهای خود را به قیمت روز بفروشند و وجوه حاصل از فروش را به حساب بانکی خود منتقل نمایند، اما اجازه خرید مجدد طلا از این طریق را نخواهند داشت.

بانک مرکزی به تمامی نئوبانک‌ها و بانک‌های فعال مهلت داده تا ارائه این خدمات را به حداقل برسانند. بر اساس اخطار بانک مرکزی، در صورت تداوم این روند، اقدامات نظارتی و انتظامی علیه مؤسسات اعتباری و مدیران آن‌ها به‌طور فوری در دستور کار قرار خواهد گرفت.

این دستورالعمل به‌طور مستقیم برای مؤسسات اعتباری و بانک‌ها صادر شده است. شبکه بانکی موظف است هر گونه مباشرت مستقیم یا مشارکت غیرمستقیم در سامانه‌های آنلاین طلا را متوقف کند. از این پس، کاربران نئوبانک‌ها تنها امکان تصفیه و بسته شدن موقعیت‌های دارایی طلای خود را خواهند داشت و هیچ فرصت جدیدی برای افزایش سرمایه‌گذاری طلا در این نرم‌افزارها ایجاد نخواهد شد.