نسرین یوسفی در گفتگو با ایسنا، به تحلیل وضعیت ناترازی گاز در خراسان رضوی و توانایی تأمین نیازهای خانگی و تجاری پرداخته و گفت: پس از جنگ رمضان، حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت گاز کشور کاهش یافت. هر چند اقداماتی برای برگرداندن بخشی از این ظرفیت در حال انجام است، اما با نزدیک شدن به فصل سرما و کاهش دما، به نظر نمی‌رسد این ظرفیت با سرعت لازم به مدار بازگردد.

وی ادامه داد: مساله ناترازی گاز در خراسان رضوی پدیده جدیدی نیست و در سال‌های گذشته نیز در زمان کاهش شدید دما و افزایش مصرف گاز، این استان با چالش‌هایی در تأمین این انرژی روبرو بوده است. یکی از دلایل این وضعیت، موقعیت استان در انتهای خط انتقال گاز است که گاهی موجب ایجاد محدودیت در تأمین گاز می‌شود.

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی همچنین یادآور شد: استان‌های شمالی مانند خراسان رضوی، گیلان و مازندران در شرایطی که مصرف و افت دما افزایش می‌یابد، ممکن است با چالش‌های تأمین گاز دست و پنجه نرم کنند. به خصوص که امسال، با کاهش ظرفیت تأمین گاز و پیش‌بینی هوای سردتر در زمستان، احتمالاً فشار بیشتری بر شبکه گازرسانی استان اعمال خواهد شد.

یوسفی به تبعات ناترازی گاز برای بخش تولید اشاره کرد و گفت: در سال‌های اخیر، دولت اقدامات محدودکننده را به بخش صنعت انتقال داده است و به نظر می‌رسد این خط مشی امسال نیز در خراسان رضوی تداوم یابد. در این میان، صنایع انرژی‌بر مانند واحدهای سیمانی و فولادی که نیاز بالایی به گاز دارند، بیشتر با چالش محدودیت روبرو خواهند شد.

او خاطرنشان کرد: بیشترین سهم مصرف گاز استان به بخش خانگی تعلق دارد و پس از آن، نیروگاه‌ها و صنایع پربازده قرار می‌گیرند. بنابراین، مدیریت ناترازی گاز تنها به تأمین نیازهای خانوارها مرتبط نمی‌شود و باید آثار آن بر تولید برق و فعالیت‌های صنعتی نیز مد نظر قرار گیرد.

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی ادامه داد: نیروگاه‌ها برای تولید برق وابسته به گاز هستند و در صورت کاهش سهمیه گاز، تولید برق نیز تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. به این ترتیب، ناترازی گاز می‌تواند به مشکلات برق نیز دامن بزند و صنایع استان علاوه بر چالش‌های تأمین گاز، با کمبود برق نیز مواجه شوند.

یوسفی با بیان اینکه در شرایط فعلی، ممکن است صنایع استان با محدودیت‌های هم‌زمان گاز و برق روبه‌رو شوند، افزود: بنابراین، لازم است برنامه‌ریزی جهت مدیریت مصرف انرژی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های جایگزین قبل از شدت گرفتن محدودیت‌ها به طور جدی پیگیری شود.

نقش انرژی‌های تجدیدپذیر در کاهش فشار بر شبکه برق

وی به اهمیت سوخت‌های جایگزین و انرژی‌های تجدیدپذیر در کاهش مصرف گاز اشاره کرد و تصریح نمود: توسعه منابع تجدیدپذیر، به ویژه نیروگاه‌های خورشیدی، می‌تواند در تأمین برق و کاهش فشار بر شبکه تأثیرگذار باشد. بخش قابل توجهی از گاز کشور در نیروگاه‌ها مصرف می‌شود و این نیروگاه‌ها نیاز برق بخش‌های مختلف از جمله خانوارها و صنایع را فراهم می‌نمایند. از این رو، هر چه بخش بیشتری از تولید برق از راه منابع تجدیدپذیر تأمین شود، امکان کاهش فشار بر شبکه انرژی افزایش می‌یابد.

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی با اشاره به تجربه تابستان امسال در فعالیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر، افزود: این ظرفیت‌ها به طور مؤثری به شبکه توزیع برق یاری رساند و نشان داد که انرژی‌های تجدیدپذیر می‌توانند در مدیریت وضعیت ناترازی کمک‌کنند.

یوسفی بر اهمیت استفاده از سامانه‌های ذخیره‌ساز انرژی تأکید نموده و اظهار کرد: نیروگاه‌های خورشیدی مجهز به سامانه‌های ذخیره‌سازی می‌توانند انرژی را در زمان‌های کم‌مصرف ذخیره کرده و در زمان اوج مصرف، آن را به شبکه ارائه دهند. این روش می‌تواند به تأمین برق در زمان‌های اوج کمک کرده و بار محدودیت‌های برق در بخش خانگی را کاهش دهد. با این حال، نتایج مدیریت ناترازی انرژی نیاز به توسعه نیروگاه‌های خورشیدی به همراه دیگر راهکارهای مدیریت مصرف و بهینه‌سازی باید در نظر گرفته شود.

بخش خانگی در اولویت آخر محدودیت گاز قرار دارد

یوسفی در خصوص اولویت‌بندی مصرف گاز در شرایط تشدید محدودیت‌ها در زمستان یادآور شد: به طور معمول، انرژی‌سازها نخستین بخش‌هایی هستند که با محدودیت تأمین گاز مواجه می‌شوند و پس از آن، صنایع پربازده دیگر در اولویت محدود کردن قرار می‌گیرند. بخش خانگی نیز در انتها در صف محدودیت قطع گاز قرار می‌گیرد.

وی بیان کرد که مدیریت مصرف و قطع و وصل گاز در بخش خانگی شیوه‌ای متفاوت از برق دارد و گفت: در شبکه برق، در صورتی که زیرساخت‌های هوشمند موجود باشد، امکان مدیریت و قطع و وصل برق برای مشترکان وجود دارد؛ در حالی که در حوزه گاز، چنین زیرساخت‌هایی مشابه وجود ندارد.

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی افزود: به علاوه مشکل زیرساخت‌های هوشمند، قطع و وصل گاز خانگی به دلیل مسائل ایمنی پیچیدگی‌های بیشتری دارد و نمی‌توان آن را به سادگی با شبکه برق مدیریت کرد. بنابراین، در مواقع کمبود گاز، بخش خانگی آخرین گزینه برای اعمال محدودیت خواهد بود.

یوسفی با تأکید بر ضرورت همکاری مردم در مدیریت مصرف انرژی، ابراز امیدواری کرد که خانوارها با کاهش مصرف گاز و برق در فصل زمستان همکاری کنند تا منابع به طور متوازن به دست تمام هم‌وطنان برسد و استان با بحران جدی‌تری در تأمین انرژی مواجه نشود.

تشکیل کمیته بهینه‌سازی مصرف انرژی در خراسان رضوی

وی در ارتباط با پیشنهادات اتاق بازرگانی خراسان رضوی برای کاهش ناترازی گاز و هم‌آهنگی بین دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی بیان کرد: توان تولید گاز در استان محدود است و به جز خانگیران، که بخشی از نیاز گاز را تأمین می‌کند، عمده گاز مصرفی خراسان رضوی از مناطق جنوبی کشور به این استان منتقل می‌شود. بنابراین، در زمینه افزایش تولید گاز نقش محدودی برای استان وجود دارد و باید عمده برنامه‌ها بر بهینه‌سازی مصرف متمرکز شوند.

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی تصریح کرد: به استاندار خراسان رضوی پیشنهادی ارائه شد تا بهینه‌سازی مصرف گاز به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی در بخش‌های صنعتی، خانگی و تجاری در نظر گرفته شود. در این راستا، پیشنهاد تأسیس کمیته‌ای برای بهینه‌سازی مصرف انرژی تحت ستاد توسعه نیروگاه‌های خورشیدی مطرح گردید و نام این ستاد نیز به ستاد توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و بهینه‌سازی مصرف تغییر یافت.

یوسفی همچنین به ظرفیت‌های قانونی پیش بینی شده در برنامه هفتم توسعه اشاره کرد و گفت: یکی از روش‌های عملیاتی، استفاده از ظرفیت کارورهای برق و گاز است. در این چارچوب، کارورها می‌توانند برای کاهش مصرف انرژی با مصرف‌کنندگان همکاری کنند و همین‌طور، مصرف‌کنندگان می‌توانند از منافع ناشی از صرفه‌جویی بهره‌مند شوند.

وی ادامه داد: براساس این مکانیزم، امکان عرضه انرژی صرفه‌جویی‌شده در بورس و فروش آن با قیمت‌های بازار فراهم می‌شود تا درآمد حاصل از این فرآیند به مصرف‌کنندگان یا مجریان برنامه بهینه‌سازی برسد. بنابراین، کاهش مصرف انرژی می‌تواند علاوه بر کمک به مدیریت ناترازی، مزایای اقتصادی نیز برای مصرف‌کنندگان به همراه داشته باشد.

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی بر لزوم بهینه‌سازی مصرف انرژی در ساختمان‌ها تأکید کرد و افزود: در ساختمان‌های استان میزان قابل‌توجهی اتلاف انرژی صورت می‌گیرد و اصلاح این وضعیت می‌تواند به عنوان یکی از راهکارهای کاهش مصرف مورد توجه قرار گیرد. پیاده‌سازی برنامه‌های بهینه‌سازی در ساختمان‌ها و دیگر بخش‌های مصرف‌کننده می‌تواند به کاهش هدر رفت انرژی و فراهم آوردن انرژی پایدارتر برای صنایع استان یاری برساند.

یوسفی اضافه کرد: کمیته بهینه‌سازی مصرف انرژی با هدف ایجاد هم‌همه بین دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی تأسیس شده و نخستین جلسه آن در شرکت گاز استان برگزار خواهد شد. این کمیته تلاش خواهد کرد که موضوعات مربوط به بهینه‌سازی مصرف را با جدیت دنبال کرده و دستگاه‌های مربوطه را در اجرای برنامه‌ها سهیم سازد.

وی در خاتمه، به ترکیب دستگاه‌های حاضر در این طرح اشاره کرد و گفت: اداره‌کل استاندارد، سازمان جهاد کشاورزی، شرکت‌های توزیع برق، شرکت گاز، شرکت برق منطقه‌ای و اتاق بازرگانی از جمله نهادهایی هستند که در این چارچوب شرکت خواهند داشت. هدف این است که با هم‌افزایی بین دستگاه‌ها و بهره‌مندی از ظرفیت بخش خصوصی، برنامه‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی در استان به شکل مؤثرتری اجرا گردد و بخشی از مشکلات ناشی از ناترازی گاز و برق کاهش یابد.

انتهای پیام