در دوران جنگ سرد، نیروی دریایی ایالات متحده همواره در جست‌وجوی نوآوری‌های جدید در طراحی زیردریایی‌ها بود. یکی از برجسته‌ترین و جسورانه‌ترین این طرح‌ها، زیردریایی USS Triton (یواس‌اس تریتون) بود که نه‌تنها به‌عنوان بزرگ‌ترین و قوی‌ترین زیردریایی زمان خود شناخته می‌شد، بلکه دستاوردهایی بی‌نظیر را نیز به همراه داشت. این شناور غول‌پیکر با طولی معادل ۱۳۶ متر و وزنی نزدیک به ۸۰۰۰ تن در حالت غوطه‌وری، به‌صورت قابل‌توجهی از دیگر زیردریایی‌های تهاجمی آن عصر بزرگ‌تر بود.
طراحی منحصربه‌فرد با دو راکتور هسته‌ای
یکی از ویژگی‌های بارز زیردریایی USS Triton، استفاده از دو راکتور هسته‌ای Westinghouse S4G بود که برخلاف دیگر زیردریایی‌های آمریکایی که تنها یک راکتور داشتند، این دو راکتور نیروی محرکه موردنیاز برای دو محور پروانه را با خروجی ترکیبی نزدیک به ۳۴۰۰۰ اسب بخار تأمین می‌کردند. این طراحی به زیردریایی این امکان را می‌داد که با سرعتی بیش از ۳۰ گره در زیر آب حرکت کند. سرعت بالا باعث می‌شود که یواس‌اس تریتون به یکی از سریع‌ترین زیردریایی‌های نسل خود تبدیل شود.
هدف اصلی نیروی دریایی آمریکا از ساخت این زیردریایی، به‌کارگیری آن به‌عنوان یک زیردریایی رادار گارد بود؛ پلتفرمی تخصصی برای هشدار سریع در خصوص تهدیدات هوایی و موشکی دشمن برای ناوگروه‌های آمریکایی. زیردریایی‌های دیزل-الکتریک معمولاً به لحاظ سرعت و توانایی مناسب برای همراهی با ناوهای هواپیمابر محدودیت داشتند، اما طراحی پیشرانش هسته‌ای به‌واسطه توانمندی‌هایش، این مشکل را برطرف می‌کرد. USS Triton قادر بود برای مدت‌های طولانی با سرعت بالا، بدون نیاز به سوخت‌گیری یا بالا آمدن به سطح، مأموریت‌های خود را انجام دهد. این زیردریایی همچنین به سیستم‌های پیشرفته آن زمان از جمله رادار جستجوی هوایی AN/SPS-26 مجهز بود و دارای شش اژدرانداز ۲۱ اینچی (چهار عدد در قسمت جلو و دو عدد در قسمت عقب) بود.
پیمایش دور دنیا در زیر آب؛ عملیات «سندبلاست»
در فوریه سال ۱۹۶۰، تنها سه ماه پس از به آب انداختن USS Triton، این زیردریایی تحت فرماندهی ناخدا ادوارد ال بیچ جونیور، بندر گروتون را ترک کرد. در قالب عملیاتی به نام «سندبلاست»، USS Triton توانست اولین پیمایش کامل زیر آب دور کره زمین را به پایان برساند. این سفر تاریخی به‌منظور نمایش برتری فناوری نیروی دریایی آمریکا در عصر جنگ سرد و آزمایش قابلیت‌های استقامت زیر دریاهای هسته‌ای طراحی شده بود و مسیری مشابه سفر تاریخی فردیناند ماژلان را دنبال می‌کرد.
پایان زودرس یک اسطوره فناورانه
با وجود دستاوردها و رکوردهای بی‌نظیر، USS Triton به‌سرعت به مرحله انزوایی رسید. پیشرفت‌های انجام‌شده در هواپیماهای هشدار زودهنگام مستقر روی ناوهای هواپیمابر، گزینه‌ای انعطاف‌پذیرتر برای شناسایی بمب‌افکن‌های شوروی به نیروی دریایی معرفی کرد. در یک مارس ۱۹۶۱، نام یواس‌اس تریتون به SSN-586 تغییر یافت و این زیردریایی بین سال‌های ۱۹۶۲ تا ۱۹۶۴ تحت بازسازی قرار گرفت. اما این زیردریایی غول‌پیکر به‌دلیل ابعاد بزرگ و تخصصی‌اش نگهداری‌اش به صرفه نبود.
کاهش بودجه‌های کلان نیروی دریایی آمریکا در نهایت به لغو برنامه بازسازی USS Triton منجر شد و در تاریخ ۳ مه ۱۹۶۹، کمتر از یک دهه پس از آغاز خدمت، این زیردریایی از رده خارج گردید. تأسیسات هسته‌ای آن به‌طور کامل برچیده شد و زیردریایی سرانجام اوراق گردید. پس از USS Triton، هیچ زیردریایی آمریکایی دیگری با این طراحی دو راکتور ساخته نشد، اما به‌واسطه دستاوردهای بی‌نظیرش در طول عمر نسبتاً کوتاهش، تاریخ دریانوردی گواهی از جاودانگی اوست.
نظرات کاربران