به نقل از ایلنا، بمب «موآب» (MOAB) که به عنوان «مادر بمب‌ها» شناخته می‌شود، در جریان نبردهای عراق ساخته شد. این نوع بمب، از دسته مهمات انفجاری هوایی به حساب می‌آید؛ به این معنا که قبل از برخورد به زمین، عمل انفجار را انجام می‌دهد و موجی عظیم از انفجار را در جهات مختلف پخش می‌کند.

طبق گزارشی از شبکه سی‌ان‌ان، مسؤولان نظامی آمریکا در مراحل انتهایی آزمایش این بمب در سال ۲۰۰۳ اعلام کردند که هدف اصلی از طراحی آن، به کارگیری در عملیات روانی بوده است. آنها امید داشتند که انفجار این بمب به این وسعت، بتواند موجب تزلزل روحیه نیروهای عراقی گردد و آنها را به تسلیم و یا دست کشیدن از ادامه جنگ وادارد.

در مهندسی اولیه، هدف این بمب استفاده علیه تجمعات انبوه نیروها و تسلیحات نظامی یا دفاعی روی زمین بود؛ ولی به تدریج، اهداف احتمالی آن به مواضع زیرزمینی در لایه‌های نه چندان عمیق و ضعیف تر، از جمله غارها و تونل‌ها، گسترش یافت.

نخستین استفاده از «مادر بمب‌ها»

دونالد ترامپ نخستین رئیس‌جمهور آمریکا بود که مجوز استفاده عملیاتی از این بمب را صادر کرد. در سال ۲۰۱۷، در حین نخستین دوره ریاست‌جمهوری خود، او دستور به کارگیری این بمب قدرتمند غیرهسته‌ای را در برابر مواضع گروه تروریستی داعش در افغانستان صادر کرد.

مسئولان افغان عنوان کردند که این حمله، به شبکه‌ای از تونل‌های مستحکم زیرزمینی نشست که داعش از آنها برای حمله به نیروهای دولتی بهره می‌برد. به گفته آن‌ها، این اقدام، منجر به کشته شدن ۳۶ عضو این گروه گردید.

در آن زمان، مقام‌های افغان و آمریکایی همچنین اظهار داشتند که انفجار، سه تونل زیرزمینی به همراه تسلیحات و مهمات موجود در آن‌ها را نابود کرد و هیچ آسیبی به افراد غیرنظامی وارد نیامد.

مشخصات فنی «مادر بمب‌ها»

بمب «جی‌بی‌یو-۴۳/بی» در سال ۲۰۰۲ توسط آزمایشگاه تحقیقات نیروی هوایی ایالات متحده طراحی و در سال بعد به خدمت گرفته شد. این بمب به گونه‌ای ساخته شده که جایگزینی برای بمب «بلو-۸۲» باشد و وزنی معادل ۲۱ هزار و ۶۰۰ پوند یا ۹ هزار و ۸۰۰ کیلوگرم دارد.

شرکت صنایع هوافضا و دفاعی «داینتیکس» به همراه آزمایشگاه تحقیقات نیروی هوایی آمریکا، در سال‌های ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳ به توسعه این سلاح پرداخته‌اند. بر اساس گفته‌های این شرکت، ایده اولیه این بمب طی فقط سه ماه به یک طرح مهندسی تبدیل شد و سه آزمایش موفق آن در طی ۱۳ روز به انجام رسید.

اولین آزمایش این بمب در تاریخ ۱۱ مارس ۲۰۰۳، یک هفته قبل از آغاز حمله آمریکا به عراق، در پایگاه هوایی ایگلین واقع در ایالت فلوریدا صورت گرفت. آزمایش دیگری نیز در تاریخ ۱۳ نوامبر همان سال در این پایگاه انجام شد.

برای پرتاب این بمب، نیروهای نظامی آن را از طریق چتر از سکوی بارگیری یک هواپیمای ترابری «سی-۱۳۰» استقرار می‌دهند. این چتر به کاهش سرعت فرود بمب کمک می‌کند و به خدمه هواپیما اجازه می‌دهد تا به فاصله‌ای ایمن بروند.

طول این بمب ۹.۱ متر و قطر آن ۱۰۳ سانتی‌متر می‌باشد و حاوی ۸ هزار و ۴۸۲ کیلوگرم مواد منفجره قوی «اچ۶» است. هدایت آن از طریق سامانه موقعیت‌یاب ماهواره‌ای انجام می‌پذیرد.

براساس اطلاعات منتشر شده، طراحی این بمب به‌گونه‌ای است که پیش از تماس با سطح زمین منفجر می‌شود. بدنه آلومینیومی نازک این بمب نیز به گسترش موج انفجار کمک می‌کند؛ موجه‌ای که طبق گزارش‌ها می‌تواند تا شعاع تقریبی ۱۵۰ متری تاثیر بگذارد.

در هنگام انفجار این بمب، سیاهی بزرگ از ذرات و مواد منفجره در اطراف هدف ایجاد می‌شود و سپس شعله‌ور می‌گردد؛ فرایندی که یک انفجار شگرف را به وجود می‌آورد. برخی گزارش‌ها ادعا می‌کنند که این بمب می‌تواند قبل از انفجار، تا عمق ۲۰۰ فوت، نزدیک به ۶۰ متر نفوذ کند.

آمریکا در سال ۲۰۰۳ و در مراحل اولیه جنگ عراق، ۱۵ بمب از این نوع تولید کرد؛ با این وجود، در نهایت تصمیم به عدم استفاده از آنها در آن جنگ گرفت.