طبق گزارشهای ایسنا، تا بهحال، بهنظر میرسید که صنعت دستیابی به فناوری با الگوی مشخص و منظمی از معرفی محصولات جدید دنبال میشود؛ محصولاتی که معمولاً قابلیتهای نوینی را ارائه کرده و اغلب از نظر سرعت و کارایی نسبت به نسلهای قبلی خود برتر بودند و بهتدریج نیز با کاهش قیمت روبهرو میشدند. بهعنوان مثال، وقتی رایانه مکینتاش SE اپل در سال ۱۹۸۷ به بازار آمد، خرید آن معادل ۹ درصد از درآمد سالیانه یک خانواده متوسط آمریکایی هزینه داشت، اما در سال ۲۰۲۶، یک کارگر معمولی قادر خواهد بود فقط با درآمد یک هفته خود، یک گوشی آیفون ۱۸ پرو مکس تهیه کند. به همین صورت، ۲۵۶ گیگابایت فضای ذخیرهسازی در این گوشی پرچمدار ۶۴۰۰ برابر بیشتر از حداکثر ظرفیت بهترین هارد دیسک مکینتاش SE محسوب میشود. اما در عین حال، چالشی وجود دارد که بهنظر میرسد هیچگاه فضای ذخیرهسازی به اندازه کافی نیست.
در حین اینکه ما به دنبال چگونگی نگهداری تعداد زیادی عکس، فایلهای دریافتی و اپلیکیشنها در دستگاههای خود هستیم، ریتم نوآوریهای فناوری نیز در حال دستخوش تغییر است. بحران تأمین قطعات که از سوی تقاضا برای هوش مصنوعی به وجود آمده، قیمتها را در تمامی بخشهای صنعت فناوری — از کنسولهای بازی تا درایوهای ذخیرهسازی — افزایش داده است. این روند به کاهش سرعت توسعه محصولات منتهی شده و بر این اساس، سختافزارهای پیشرفته با تأخیر بیشتری به قفسههای فروشگاهها عرضه میشوند.
در عین حال، نیاز به نرمافزارها همچنان بهشدت در حال افزایش است. ما از ویدیوهای بیکیفیت ۳۶۰p (که قبل از ظهور آیفون رایج بودند) به وضوح ۴K رسیدهایم و با افزایش وضوح تصویر، حجم فایلها بهطرز شگفتانگیزی افزایش یافته است. اپلیکیشنهایی که قبلاً حدود ۱۰ مگابایت بودند، اکنون به طور چشمگیری فضای بیشتری را اشغال کردهاند و بخش اعظمی از این افزایش حجم ناشی از منابع پیچیدهتر آنهاست. این قابلیتهای بیشتر و فایلهای بزرگتر، نیاز به فضای بیشتری برای دادههای زائد و پردازشهای بیشتر به سیستم تحمیل میکنند و باعث میشوند حتی زمانی که تصور میکنیم در حال آزادسازی فضا هستیم، اطلاعات بیشتری در دستگاه باقی بمانند.
حجم اپلیکیشنها در حال افزایش است
اپلیکیشنها به سادگی صفحات وب سبکی نیستند که به خدمات مورد علاقه شما متصل شوند. در پشت صحنه این برنامهها، فرآیندهای بیشتری در حال جریان است. این برنامهها شامل بسته دانلود اولیه، برنامه نصب شده، فضایی برای حافظه پنهان حاوی محتوای بهروزرسانی شده مانند موسیقی و اخبار هستند. همچنین باید به بستههای بهروزرسانی توجه داشته باشید که همانند رابطهای کاربری بهروزرسانی شده، جریانهای سریع و سایر منطقهای اساسی کارکرد اصلی برنامه را تغییر میدهند.
برای نمونه، اپلیکیشن فیسبوک که حدود ۱۰۰ مگابایت حجم دارد برای دستگاههای اندروید از فروشگاه گوگل پلی دانلود میشود، اما پس از ورود به سیستم در گوشی، این حجم به ۶۰۰ مگابایت افزایش یافته و این فقط مربوط به خود برنامه است. فیسبوک بهطور جداگانه، اطلاعات شخصی کاربر را ذخیره میکند و این ۹۰۰ مگابایت اضافی شامل اعتبارنامههای ورودی ذخیره شده، کپیهای محلی از عکسها و ویدیوهای جدید کاربر و فناوریهای ردیابی تبلیغات شخصیسازیشده است. به هنگام استفاده از فیسبوک، حافظه پنهان میتواند به ۱.۵ گیگابایت محتوا و پستهای مرتبط تبدیل شود که در بهروزرسانیهای بعدی به کاربر ارائه میگردد. برخی از کاربران تجربه کردهاند که حجم نصب برنامه فیسبوک آنها به چند گیگابایت، و در برخی موارد به بیش از ۱۰ گیگابایت، افزایش یافته است.
بهروزرسانیها، کد و ویژگیهای جدیدی را برای تطابق با اهداف، استانداردها و قوانین خاص معرفی میکنند. این ممکن است به معنی اضافه کردن سیستمی برای بررسی پرداختهای آنلاین یا جزئیات بیشتر در زمینه بازی باشد. این تغییرات تدریجی به وضوح افزایش یافتهاند: طبق گزارشی از وبسایت تِک رادار، مطالعهای در سال ۲۰۲۴ توسط «تی آر جی دیتاسنترز» نشان داد که واتساپ با دانلود ۴۰ مگابایتی از یک دهه پیش اکنون ۱۶۷ درصد رشد داشته است و در حالی که «اسلک» (Slack) با ۵۰۰ درصد افزایش، به ۶۰ مگابایت رسیده است. بازیهای ویدیویی نیز به تنهایی از ۵۰ مگابایت به حجم چشمگیر ۲ گیگابایت رسیدهاند.
فایلهای تولیدشده مدت بیشتری باقی میمانند
نیاز به یک دوربین دیجیتال مقرون به صرفه قبل از وقوع حسگرهای ۲۰۰ مگاپیکسلی بر روی گوشیهایمان برطرف شده بود. برخی از ما از سختافزار خود بهخوبی استفاده کردهایم و از عکسهای ۱۲ مگاپیکسلی به ۵۰ مگاپیکسلی رسیدهایم - حتی با چهار برابر شدن وضوح، کارایی در قالببندی بهطور میانگین تنها دو یا سه برابر افزایش اندازه ایجاد میکند. اما زمانی که از کیفیت ۱۰۸۰p به ۴K منتقل میشوید و بهازای هر ثانیه حجم بالایی از تصاویر ثابت ۸ مگاپیکسلی تولید میکنید، این تغییر چندان خوشایند نیست. بعلاوه، گوشیهایی مانند «پیکسل ۱۱ پرو» میتوانند ویدیوهای HDR دهبیتی (۱۰-bit) ضبط کنند که این امر میتواند دامنه رنگها را تا ۶۴ برابر نسبت به رنگهای استاندارد ۸-بیتی گسترش دهد.
مشکل تنها به خود فایلها ختم نمیشود. تولیدکنندگان دستگاهها بهطور پیشفرض عکسها، ویدیوها، فایلهای دریافتی، یادداشتها و دیگر رسانهها را روی حافظه داخلی دستگاه ذخیره میکنند. حتی اگر گزینه همگامسازی (Sync) را برای خدماتی مانند «گوگل فوتوز» (Google Photos)، «آیکلود» (iCloud) یا دیگر خدمات ابری فعال کرده باشید، این سرویسها بیشتر در نقش «کپیکننده» دادهها عمل میکنند تا اینکه سیستمهای پشتیبانگیری واقعی باشند که به شما اجازه دهند فایلها را با خیال راحت از روی گوشی خود حذف کنید. همچنین، بسیاری از اپلیکیشنهای سیستمعامل فایلهایی که به «سطل زباله» منتقل کردهاید را تا ۳۰ روز نگه میدارند و سپس بهطور کامل از حافظه دستگاه محو میشوند.
چگونه میتوان فضای ذخیرهسازی گوشی را آزاد کرد؟
شما میتوانید برای به حداقل رساندن حجم دادههای ذخیره شده در گوشی خود اقداماتی انجام دهید. بسیاری از راهکارهایی که اغلب پیشنهاد میشوند در عمل شبیه تلاش برای تخلیه آب جاری در یک کشتی در حال غرق شدن با استفاده از یک سطل خواهند بود. با این حال، در شرایط اضطراری میتوانند مفید باشند. یکی از این اقدامات مراجعه به بخش «سطل زباله» در اپلیکیشنهای مختلف و حذف فایلها قبل از رسیدن به مهلت ۳۰ روزه است. امروزه بسیاری از تنظیمات موجود در گوشیها و تبلتها ابزارهایی برای پاکسازی دادههای قدیمی برنامهها دارند. البته باید در نظر داشت که با انجام این کار ممکن است نیاز به ورود دوباره به حسابهای کاربری مرتبط با آن برنامهها باشد.
در مورد استفاده از دوربین، ممکن است بهتر باشد بررسی کنید که آیا میتوانید تنظیم رزولوشن ضبط ویدیو را به ۱۰۸۰p یا حتی ۷۲۰p (با نرخ ۳۰ یا ۲۴ فریم در ثانیه) تغییر دهید. نکته مفید دیگری برای دوربین گوشیهای هوشمند این است که بررسی کنید آیا اپلیکیشن دوربین شما قابلیت ضبط ویدیو با فرمت HEVC را دارد یا خیر؛ این فرمت حجم کمتری از دادهها را اشغال میکند. همچنین میتوانید وضوح تصویر را به مقادیر پایینتری تنظیم کنید که جزئیات کمتری دارند.
براساس گزارش وبسایت بیجیآر، در مورد اپلیکیشنهای سنگین و حجیمی مانند فیسبوک، میتوانید به بخش تنظیمات آنها رفته و گزینههای «صرفهجویی در داده» (Data-saving) را فعال نمایید. در برخی موارد، میتوانید به نسخههای «Lite» (سبک) این برنامهها، از جمله نسخهای از فیسبوک مسنجر که میتوان به آن عنوان «خوب» را داد، دسترسی پیدا کنید. این نسخههای سبک چه توسط توسعهدهنده اصلی و چه توسط سایر توسعهدهندگان طراحی شدهاند تا در مجموع فضای کمتری مصرف کنند. در بسیاری از مواقع میتوانید بهطور کلی استفاده از اپلیکیشنهای خاص را کنار گذاشته و از نسخه تحت وب آنها بهره ببرید. نسخههای وب عموماً فضای بسیار کمتری را اشغال میکنند، هرچند ممکن است در حالت آفلاین (بدون اینترنت) غیرقابل دسترسی باشند.
انتهای پیام
نظرات کاربران