فرارو- دیوید گلدمن، خبرنگار ارشد بخش اقتصادی شبکه سی‌ان‌ان
بر اساس گزارش فرارو و به نقل از شبکه سی‌ان‌ان، افزایش غیرمنتظره قیمت‌ها در ماه سپتامبر به دونالد ترامپ و حزب جمهوری‌خواه ضربه‌ای تازه وارد کرده است. تنش‌ها با ایران و نوسان‌های بازار انرژی، تلاش‌های دولت آمریکا برای کنترل هزینه‌های زندگی را با چالش‌های بزرگی روبه‌رو کرده و بار دیگر مصرف‌کننده‌های آمریکایی را به عنوان مهم‌ترین قربانیان این بحران نشان داده است.
تورم؛ بحرانی که به معضلی انتخاباتی بدل شده
گزارش اخیر شاخص قیمت مصرف‌کننده نشان می‌دهد که نرخ تورم در ایالات متحده در سپتامبر بار دیگر روند صعودی داشته و اصلی‌ترین عامل این افزایش، هزینه‌های انرژی بوده است. این وضعیت برای رأی‌دهندگانی که از ادامه گرانی‌ها پس از شرایط ناگوار همه‌گیری کرونا ناراضی‌اند، چندان غیرمنتظره نیست؛ به‌ویژه با توجه به اینکه اقدامات ترامپ، از تعرفه‌های تجاری تا درگیری‌ها با ایران، فشارهای اقتصادی را تشدید کرده‌اند.
در هفته‌های اخیر، دولت ترامپ تلاش کرده است با اتخاذ اقداماتی فوری، بخشی از فشارهای قیمتی را کاهش دهد. بیش از یک ماه پیش، نیروی دریایی آمریکا عملیات‌های پرخطری را برای حمایت از نفتکش‌ها و انتقال نفت از تنگه هرمز آغاز نمود. به تازگی، ترامپ در یک اقدام جنجالی از توافقی برای کاهش برخی از تحریم‌های روسیه و آوردن مقداری گازوئیل از این کشور خبر داد که به هدف افزایش عرضه سوخت در بازار انجام شد.
با این حال، ایران و گروه‌های حوثی اکنون این تلاش‌ها را با موانع جدی مواجه کرده‌اند. افزایش حملات به نفتکش‌ها و زیرساخت‌های انرژی در هفته اخیر، قیمت نفت و گازوئیل را بالا برده و تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز و باب‌المندب را به شدت محدود کرده است. بنابراین، کوشش دولت آمریکا برای نمایش وضعیت مثبت قیمت‌ها قبل از انتخابات با مانع بزرگی روبه‌رو شده است.
افزایش قیمت سوخت و فشار بر هزینه‌های خانوار
براساس گزارشی که روز چهارشنبه منتشر شد، قیمت بنزین در سپتامبر ۹٫۱ درصد افزایش یافته و در پایان ماه، بیش از ۳۴ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته بالاتر رفت. همچنین قیمت نفت کوره در این ماه ۱۵٫۳ درصد بالا رفت و رشد سالانه آن از ۷۴ درصد فراتر رفت.
فشار ناشی از هزینه‌های رو به افزایش انرژی به تدریج به دیگر بخش‌های اقتصادی نیز سرایت می‌کند. پیش‌بینی مؤسسه مودیز آنالیتیکس نشان می‌دهد که جنگ با ایران به‌طور میانگین حدود ۲ هزار دلار هزینه اضافی بر خانوارهای آمریکایی تحمیل کرده است.
یکی از نقاط نگران‌کننده گزارش تورمی، بازگشت ناگهانی رشد هزینه‌های مسکن و اجاره‌بها بوده است؛ بخشی که در بهار و تابستان نشانه‌هایی از کاهش فشار تورمی را نشان می‌داد. همچنین قیمت خدمات به‌طور کلی در سپتامبر ۰٫۴ درصد افزایش یافته است. بالا رفتن هزینه خدماتی مانند مراکز آموزشی برای کودکان، خدمات فضای سبز و دیگر کسب‌وکارها می‌تواند موجب افزایش قیمت‌ها در این حوزه شود.
اقتصاددانان نسبت به این گرایش نگران‌اند، زیرا معمولاً هزینه‌های خدمات به سادگی کاهش نمی‌یابد. هنگامی‌که کسب‌وکارها تلاش می‌کنند تا افزایش هزینه‌های خود را جبران کنند و قیمت‌ها را بالا می‌برند، بازگشت به سطوح پیشین دشوار می‌شود. اکنون اقتصاد آمریکا از تقاضای نسبتاً قوی برخوردار است و مصرف‌کنندگان، علی‌رغم افزایش قیمت‌ها، به هزینه‌کردن ادامه می‌دهند. اما تورم بالاتر، به افزایش بازده اوراق قرضه و نرخ‌های بهره منجر شده و هزینه وام‌گیری را بالا برده است؛ وضعیتی که خرید مسکن را برای خانوارها دشوارتر می‌کند.
تنگه هرمز؛ ابزاری برای فشار به واشنگتن
در این بین، ایران از فشارهای سیاسی و اقتصادی که بر ترامپ وارد است، آگاه است. نزدیک‌شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای و توجه رأی‌دهندگان آمریکایی به قیمت سوخت، اهمیت اختلال در جریان انرژی را برای محاسبات تهران افزایش می‌دهد.
بر اساس اطلاعات شرکت ردیابی دریایی کلپر، پس از یک دوره نسبتا آرام در سپتامبر، حداقل ۱۸ کشتی در خاورمیانه و مناطق اطراف طی دو هفته گذشته هدف حمله قرار گرفته‌اند. همچنین گزارش‌ها حاکی از آن است که حوثی‌های یمن روز سه‌شنبه ظاهراً به مقر شرکت نفتی آرامکو عربستان حمله کرده‌اند.
مت اسمیت، تحلیلگر کلپر، معتقد است ایران در تلاش است با افزایش حملات مستقیم و استفاده از متحدین منطقه‌ای خود، قیمت نفت را در آستانه انتخابات آمریکا بالا نگه دارد. به بیان او، حملات به زیرساخت‌های انرژی و نفتکش‌ها می‌توانند فشار اقتصادی بر دولت ترامپ را تشدید کنند.
این تحولات در حالی رخ داده که عملیات انتقال نفت از تنگه هرمز با پشتیبانی نیروی دریایی آمریکا، تا چند هفته پیش موفقیت‌های قابل توجهی به دست آورده و حجم عبور نفت از این گذرگاه به سطح پیش از جنگ نزدیک شده بود. اما داده‌های کلپر نشان می‌دهد که در هفت روز اخیر، عبور نفت و سوخت از تنگه هرمز به ۵۴ درصد سطح پیش از جنگ کاهش یافته است.
دن پیکرینگ، بنیان‌گذار و مدیرعامل شرکت پیکرینگ انرژی پارتنرز، واکنش ایران به این تحولات را پیش‌بینی‌پذیر می‌داند. به ارزیابی او، نمایش موفقیت آمریکا در انتقال عمده نفت به بازارهای جهانی، خود می‌تواند انگیزه‌ای برای آغاز تازه حملات شود؛ در حالی که حوثی‌ها نیز با هدف قرار دادن عربستان، گستره تهدیدهای خود را افزایش داده‌اند.
بازار انرژی در معرض بحران عمیق‌تر
حملات اخیر به زیرساخت‌های عربستان، خطر تشدید جنگ را افزایش داده‌اند. بازار نفت پیش‌تر از یک حمله موفق اما قابل‌کنترل به خط لوله راهبردی شرق به غرب عربستان به خوبی عبور کرده بود؛ اما این حملات جدید نشان می‌دهد که کاهش تنش‌ها در کوتاه‌مدت تضمین‌شده نیست.
همچنان نامشخص است که در نهایت کدام طرف پیشرو خواهد بود. نیروی دریایی آمریکا ممکن است دوباره کنترل بیشتری بر مسیرهای انتقال نفت به دست آورد یا دولت ترامپ بتواند راه‌های دیگری برای افزایش عرضه گازوئیل بیابد. اما تا آن زمان، اثرات اختلال در بازار انرژی مستقیماً بر مصرف‌کنندگان آمریکایی تحمیل می‌شود.
نظرات کاربران