بر اساس اطلاعات منتشر شده توسط ایسنا، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران از اوایل مهرماه اقدامات آزمایشی را برای شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطراری سوخت در ۵۴ جایگاه منتخب شهر تهران آغاز کرده است. این طرح به متقاضیان این امکان را می‌دهد تا با استفاده از کارت بانکی شخصی خود در دستگاه کارت‌خوان (POS) و پس از تأیید هویت، سوخت‌گیری مستقیم و بدون واسطه انجام دهند. مسئولان تاکید دارند که این روش می‌تواند سرعت سوخت‌گیری را افزایش دهد و تصدی‌گری جایگاه‌داران را کاهش دهد. هدف اصلی این طرح، تسهیل سوخت‌گیری، افزایش شفافیت در داده‌های هویتی و مکانی و همچنین فراهم آوردن بستر لازم برای اجرای سیاست‌های بهینه مدیریت مصرف به منظور جلوگیری از انحراف مصرف است.
عباس باصفا - مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور در گفت‌وگویی با ایسنا در خصوص سابقه کارت‌های اضطراری در جایگاه‌های سوخت اشاره کرد و گفت: این کارت‌ها در گذشته تنها به منظور آنکه افرادی که کارت هوشمند سوخت خود را فراموش کرده‌اند، دچار مشکل سوخت‌گیری نشوند، به‌صورت محدود در جایگاه‌ها موجود بوده است، اما در سال‌های اخیر با افزایش قیمت سوخت در کشورهای همسایه، سوء‌استفاده از این کارت‌ها افزایش یافته است.
او ادامه داد: در ماه‌های اخیر بین ۴۰ تا ۴۵ درصد از سوخت‌گیری‌ها در جایگاه‌ها به وسیله این کارت‌ها انجام شده است. با نظارت و بررسی‌های صورت‌گرفته مشخص شد که سهم قابل توجهی از عرضه خارج از شبکه سوخت از طریق این کارت‌ها صورت می‌گیرد، کارت‌هایی که هویت استفاده‌کنندگان آن‌ها قابل شناسایی نیست. به همین دلیل از سال گذشته پیگیر اجرای طرحی بوده‌ایم که تراکنش‌های کارت‌های اضطراری را شناسه‌دار کند تا مشخص شود چه افرادی، در چه مکان‌هایی و چه مقدار از این کارت‌ها استفاده می‌کنند.
باصفا به تلاش‌های صورت‌گرفته برای اجرای این طرح اشاره کرد و گفت: در طول یک سال گذشته گزینه‌های متعددی مورد بررسی قرار گرفتند که برخی توسط دانشگاه‌ها و برخی دیگر از سوی شرکت‌های دانش‌بنیان ارائه شدند. هر کدام از این طرح‌ها دارای مزایا و معایب خاص خود بودند تا اینکه در نهایت کارشناسان ما در مدیریت سامانه هوشمند سوخت با توجه به بیش از ۲۰ سال سابقه کاری به مدل فعلی دست یافتند.
وی خاطرنشان کرد: حدود یک ماه است که مرحله آزمایشی این طرح در تهران آغاز شده است. از طرفی در راستای راهبرد ششم از برنامه جامع تامین و تخصیص حامل‌های انرژی شبکه حمل و نقل کشور، شناسه‌دار کردن این تراکنش‌ها به عنوان یک الزام قانونی برای شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی و وزارت نفت تعیین شده است. همچنین در قانون بودجه، تأکید بر استفاده ۹۵ درصدی از کارت‌های هوشمند سوخت صورت گرفته است.
اجرای آزمایشی طرح در تهران
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور با بیان اینکه گزارشات مرتبط با نتایج اجرای این طرح به‌طور روزانه بررسی می‌شود، اظهار داشت: اطلاعات مربوط به این طرح از زمان آغاز تا کنون گردآوری شده و در روزهای آینده گزارشی جامع از تأثیرات آن منتشر خواهد شد.
باصفا افزود: یکی از چالش‌های مهمی که در ابتدا با آن مواجه بودیم، موضوع پیش‌پرداخت در زمان سوخت‌گیری بود؛ به این صورت که فرد پیش از سوخت‌گیری مبادرت به پرداخت هزینه می‌کرد. این فرآیند با مشکلات زیادی همراه بود؛ به عنوان مثال فرد ممکن بود توکن ۲۵ لیتری دریافت کند و هزینه‌اش را پرداخت نماید اما بعد از سوخت‌گیری متوجه شود که ظرفیت باک خودرو بیشتر از ۲۰ لیتر نیست. این مسئله باعث بروز نارضایتی و اعتراض در مردم می‌شد.
وی ادامه داد: از سوی دیگر، برخی افراد تمایل داشتند هزینه سوخت را به صورت نقدی تسویه کنند اما تا زمان پرداخت، توکن در اختیار آنان قرار نمی‌گرفت. برخی دیگر نیز عنوان می‌کردند که احراز هویت را با کارت بانکی انجام می‌دهند اما موجودی کافی در کارت ندارند و قصد دارند از کارت هدیه استفاده کنند؛ این موارد از جمله چالش‌های واقعی بود که مردم با آن مواجه بودند.
باصفا توضیح داد: با هدف کاهش زمان فرآیند و انجام احراز هویت و پرداخت در یک مرحله، تلاش کردیم که هر دو فرآیند به‌طور همزمان صورت گیرد اما به دلیل چالش‌های پیش‌آمده مجبور به تغییر روند شدیم. اکنون ابتدا فرد توکن را دریافت می‌کند، سپس سوخت‌گیری انجام می‌شود و در نهایت بر اساس میزان سوخت برداشت شده هزینه پرداخت می‌گردد. به مالکان تأکید می‌شود تا پیش از انجام فرآیند سوخت‌گیری هیچ وجهی را نپردازند.
ماجرای دریافت هزینه ۱۰۰۰ تومانی چیست؟
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور درباره هزینه‌های پرداختی در این فرآیند بیان کرد: مبلغی که در حال حاضر دریافت می‌شود، به حساب شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی یا دولت واریز نمی‌گردد و به شرکت‌هایی مربوط می‌شود که این خدمات را ارائه می‌دهند. در سرتاسر دنیا، این گونه شرکت‌ها بابت هزینه‌های زیرساخت، ارتباطات، پشتیبانی و نگهداری تجهیزات هزینه دریافت می‌کنند.
باصفا درباره مبلغ ۱۰۰۰ تومانی که در این پروسه کسر می‌شود توضیح داد: طبق بررسی‌ها، بانک‌ها تا سقف ۵ هزار تومان را بابت هزینه‌های مرتبط با احراز هویت و ارائه خدمات کارمزد دریافت می‌کنند. این ماجرا در سایر خدمات کشور نیز وجود دارد و حتی برای انتقال وجه نیز مبلغی به‌عنوان کارمزد از افراد کسر می‌شود. در این طرح نیز هزینه‌هایی مانند تأمین تجهیزات زیرساخت، نیروی انسانی فعال به‌صورت شبانه‌روزی و مصرف کاغذ دستگاه‌ها وجود دارد و قیمت هر دستگاه نیز بین ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان می‌باشد.
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور تاکید کرد: این هزینه سودآوری نداشته و فقط بخشی از هزینه‌های پشتیبانی و نگهداری خدمات را پوشش می‌دهد. البته ما از شرکت‌ها خواسته‌ایم که مبالغ دریافتی باید به چرخه خدمات‌رسانی به مردم بازگردانده شود و این مبلغ را نباید به عنوان سود تلقی کنند.
تکمیل اجرای طرح در جایگاه‌های تهران
باصفا در ارتباط با آخرین وضعیت اجرای این طرح در تهران افزود: تا کنون این طرح در ۱۸۰ جایگاه به بهره‌برداری رسیده و امیدواریم طی دو روز آینده این طرح در تمام نقاط تهران عملیاتی گردد. ما به لحاظ قانونی موظف به اجرای این طرح در اسرع وقت در سراسر استان تهران هستیم. این پروژه هم‌اکنون از فاز آزمایشی خارج و وارد مرحله عملیاتی شده است. پس از اتمام در تهران، به اجرای آن در سایر کلان‌شهرهای کشور خواهیم پرداخت و درصدد هستیم آن را طبق برنامه زمان‌بندی، در سراسر کشور پیاده‌سازی کنیم.
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور اضافه کرد: در حال حاضر هیچ محدودیتی برای استفاده از کارت‌های بانکی در نظر گرفته نشده است و هر کارت بانکی معتبر می‌تواند برای احراز هویت مورد استفاده قرار گیرد. هدف ما در این مرحله فشار بر روی سامانه، شناسایی چالش‌ها و حل مشکلات احتمالی است.
وی ادامه داد: یکی از اقدامات ما در این مرحله حذف محدودیت ۲۵۵ تراکنش در روز از روی کارت‌های اضطراری بوده است تا شهروندان بتوانند در هر زمان که مایلند سوخت دریافت کنند.
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور همچنین تاکید کرد: هدف اصلی شناسه‌دار کردن تراکنش‌های کارت‌های اضطراری، جلوگیری از عرضه خارج از شبکه و اطمینان از تحویل سوخت به مصرف‌کننده واقعی است. نتایج این طرح را در روزهای آینده اعلام خواهیم کرد. همانطور که طبیعی است، اجرای هر طرح جدید در ابتدای کار با چالش‌های متعددی روبه‌روست زیرا ممکن است مردم یا اپراتورهای جایگاه‌ها هنوز با این فرآیند تازه آشنا نشده باشند.
او افزود: زمانی که کارت هوشمند سوخت برای اولین بار راه‌اندازی شد، مردم با سوالات و مشکلاتی دست و پنجه نرم می‌کردند از جمله اینکه چرا باید کارت را وارد دستگاه کنند یا رمز عبور وارد نمایند؛ اما به تدریج این فرآیند عادی شد. اکنون نیز لازم است مدیریت مصرف سوخت را بر عهده بگیریم و از قاچاق و عرضه خارج از شبکه جلوگیری کنیم.
باصفا ضمن قدردانی از اپراتورهای جایگاه‌ها گفت: نیروهای پشتیبانی ما به‌طور شبانه‌روزی در خدمت بوده و در صورت بروز هر گونه مشکل، مشکلات را به سرعت رفع خواهند کرد. از جایگاه‌داران و اپراتورهای این مراکز نیز تشکر می‌کنم، هرچند ممکن است برخی از آن‌ها به دلیل اضافه شدن یک مرحله به روند کار خود ابراز نارضایتی نمایند، اما امیدوارم در مدت زمان کوتاهی این فرآیند برای مردم و اپراتورها عادی شود.
وی تاکید کرد: با گذر زمان و نصب این دستگاه‌ها در جایگاه‌ها دیگر نیازی به حضور اپراتور برای انجام این عملیات وجود نخواهد داشت. افراد تنها با مراجعه به جایگاه، کارت بانکی خود را وارد کرده، میزان لیتراژ و رمز عبور را وارد خواهند کرد و سپس توکن را دریافت کرده و سوخت‌گیری را انجام می‌دهند. کل این فرآیند در کمتر از ۱۰ ثانیه قابل انجام خواهد بود.
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور تاکید کرد: ممکن است در مراحل اولیه اجرای طرح، مردم یا برخی اپراتورها اطلاعات کافی در مورد این فرآیند جدید نداشته باشند، اما با گذر زمان این طرح جا خواهد افتاد. جای نگرانی نیست چراکه این طرح به نفع مردم است و به غیر از کنترل مصرف سوخت، هدفش جلوگیری از سوء استفاده و قاچاق سوخت نیز می‌باشد. به شهروندان توصیه می‌کنیم که در صورت بروز هرگونه مشکل در اجرا، با شماره تلفن ۰۹۶۲۷ تماس بگیرند.
انتهای پیام
نظرات کاربران