هواپیمای رادارگریز F-117A نایت‌هاوک، که به اختصار «نایت‌هاوک» نیز خوانده می‌شود، در دهه ۱۹۸۰ میلادی تحولی شگرف در عرصه فناوری نظامی به وجود آورد. این هواپیمای تهاجمی بی‌نظیر با طراحی خاص و قابلیت پنهان‌کاری خود، مفهوم جنگ هوایی را دگرگون کرده و الهام‌بخش نسل‌های آینده در زمینه ساخت هواپیماهای پنهان‌کار گردید. اکنون، پس از سال‌ها خدمت و انجام مأموریت‌های گوناگون، یک نمونه ویژه از این هواپیما آماده است تا داستان خود را به نسل‌های آینده روایت کند.
پایان یک عصر: پرواز پایانی نایت‌هاوک
F-117A نایت‌هاوک، اولین جنگنده عملیاتی رادارگریز دنیا و یک هواپیمای تهاجمی با طراحی متعلق به دهه ۱۹۷۰، در سال ۱۹۸۳ به ناوگان نیروی هوایی ایالات متحده (USAF) پیوست. این جنگنده در عملیات‌های مهمی از جمله حمله ایالات متحده به پاناما، عملیات طوفان صحرا، عملیات «نوبل انویل» و عملیات «آزادی عراق» نقشی اساسی ایفا نمود. نیروی هوایی ایالات متحده در سال ۲۰۰۸ به بازنشستگی F-117A اقدام کرد و F-22 رپتور را به عنوان جایگزین معرفی کرد؛ با این حال، تمامی این جنگنده‌ها به انبار منتقل نشدند. برخی از نایت‌هاوک‌ها به منظور تحقیق، آموزش و آزمایش در وضعیت عملیاتی باقی ماندند و یک نمونه از آن در سال ۲۰۱۹ بر فراز «دره رنگین‌کمان» در کالیفرنیا مشاهده شد.
هم‌اکنون، تقریبا دو دهه پس از بازنشستگی رسمی ناوگان F-117A، یکی از این هواپیماهای تهاجمی رادارگریز، آخرین پرواز خود را نه در آسمان بلکه در داخل بخش بار هواپیمای ترابری C-5M سوپر گلکسی انجام داد. مقصد این جنگنده تاریخی، مرکز «استیون اف. اودوار-هزی» در موزه ملی هوا و فضا اسمیت‌سونیان واقع در «چنتیلی»، ویرجینیا بود. این F-117A پس از رسیدن به این مرکز به مجموعه دائمی موزه افزوده خواهد شد و به بازدیدکنندگان از سرتاسر جهان این امکان را می‌دهد که از طراحی زاویه‌دار و غیرمعمول آن حیرت‌زده شوند.
از ژانویه ۲۰۲۱، نیروی هوایی ایالات متحده حدود ۴۸ فروند F-117A را در اختیار داشت و از زمان زمین‌گیری آن‌ها، حدود ۴ فروند را از خدمت خارج کرده است. روند حذف فیزیکی این هواپیماها بسیار پیچیده است و به همین دلیل تعداد کمی از آن‌ها برای نمایش در موزه‌ها آماده شده‌اند و نمونه اخیر، ازجمله معدود مواردی است که برای بازدید عموم فراهم آمده است.
«ابر دستاورد»: قهرمان رادارگریز روزهای نبرد
در تاریخ ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، موزه اسمیت‌سونیان مالکیت این هواپیما را که به واسطه سوابق درخشان رزمی‌اش «ابر دستاورد» (The Overachiever) نامیده شده است، به دست آورد. این عنوان به آن اعطا شده زیرا تنها F-117A است که در تمامی عملیات‌های اصلی نظامی که این جنگنده در آن‌ها شرکت داشته، پرواز کرده است: عملیات‌های «فقط علت»، «طوفان صحرا»، «نیروی متفقین» و «آزادی عراق». در طول عملیات طوفان صحرا، این هواپیما ۱۲۷۱ سورتی پرواز انجام داد و به نرخ موفقیت ۸۰ درصدی نائل آمد. این هواپیما هرگز در مأموریت‌های خود دچار آسیب نشد و در سال ۲۰۰۷ توسط نیروی هوایی به بازنشستگی رسید.
اکنون که این هواپیما تحت مالکیت اسمیت‌سونیان قرار گرفته، آماده نمایش به بازدیدکنندگان می‌شود که برای اواخر اکتبر ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است. معمولاً برای نمایش چنین هواپیماهایی به بازسازی‌های گسترده‌ای نیاز است، اما این کار در صورت نیاز، قبل از بارگیری به C-5 گلکسی انجام شده بود. کریس براون، مدیر موزه ملی هوا و فضا، در مورد این هواپیما اظهار داشت که F-117 انقلابی، گزینه‌هایی را برای فرماندهان نظامی فراهم کرده که قبلاً هرگز در اختیار نداشتند.
او همچنین اشاره کرد که اضافه شدن این هواپیمای پیشگام به مجموعه ملی، این اطمینان خاطر را می‌دهد که نسل‌های آینده هم داستان شگفت‌انگیز آن را خواهند شناخت. انتظار می‌رود در محل جدید خود در تأسیسات «چنتیلی» ویرجینیا، سالانه بیش از یک میلیون نفر از «ابر دستاورد» بازدید کنند.
نظرات کاربران